ХИЙМЭЛ ОЮУНД СУУРИЛСАН, ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ХЭМНЭЛТТЭЙ “НОГООН ДАТА ТӨВ” БАЙГУУЛНА

05 / 13 0 сэтгэгдэл 264 үзсэнe

“Гадаад зээлийн ашиглалт, үр ашгийг нэмэгдүүлэх тухай” хуулийн төслийг хэлэлцээд Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хуульд заасны дагуу яаралтай хэлэлцүүлэхээр УИХ-д өргөн мэдүүлэхээр тогтлоо. Хуулийн үйлчлэлд Газрын тос боловсруулах үйлдвэр болон Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станц барих төсөл хамаарахыг заажээ. Газрын тос боловсруулах үйлдвэр байгуулах төслийн тоног төхөөрөмж, эд ангиуд үйлдвэрийн талбайд бууж, барилга угсралт, суурилуулалтын ажил үргэлжилж байна. Энэ сарын 12-ны байдлаар улсын хэмжээнд 44.6 мянган га-д үр тариа болон төмс, хүнсний ногоо тариалаад байна. 2026 онд улсын хэмжээнд 372.7 мянга га-д үр тариа, 16.0 мянган га-д төмс, 18.3 мянган га-д хүнсний ногоо,121.9 мянган га-д малын тэжээл, 104.1 мянган га-д тосны ургамал нийт 633.4 мянган га-д тариалалт хийхээр төлөвлөжээ.

ХХНББХ: ОЛОН ХҮҮХЭД ТӨРҮҮЛЖ ӨСГӨСӨН ЭХИЙГ УРАМШУУЛАХАД ТАВЬЖ БУЙ НӨХЦӨЛ, ШААРДЛАГУУДЫГ ХУУЛИАС БҮРЭН ХАСАХЫГ ДЭМЖЛЭЭ

05 / 13 0 сэтгэгдэл 249 үзсэнe

УИХ-ын Хүний хөгжил, нийгмийн бодлогын байнгын хорооны өчигдрийн /2026.05.12/ хуралдаанаар Олон хүүхэд төрүүлж өсгөсөн эхийг урамшуулах тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийн анхны хэлэлцүүлгийг хийв. Улсын Их Хурлын гишүүн Д.Үүрийнтуяа, Х.Баасанжаргал, Б.Баярбаатар, Б.Уянга, С.Эрдэнэбат, С.Эрдэнэболд нарын 2025 оны зургадугаар сарын 24-ний өдөр өргөн мэдүүлсэн уг төслийг хэлэлцэх, эсэх асуудлыг Улсын Их Хурлын 2025 оны хаврын чуулганы 7-р сарын 04-ний өдрийн нэгдсэн хуралдаанаар хэлэлцэн дэмжсэн юм. Хуулийн төслийг хэлэлцүүлэгт бэлтгэх, санал дүгнэлт боловсруулах ажлын хэсгийн танилцуулгыг тус ажлын хэсгийн ахлагч, Улсын Их Хурлын гишүүн О.Саранчулуун хийв. Ажлын хэсэг хоёр удаа хуралдсаны дээр энэ оны дөрөвдүгээр сарын 24-ний өдөр “Монгол Улсын хүн ам зүйн бодлого, асуудал шийдэл” сэдэвт хэлэлцүүлгийг Эрүүл мэндийн, Гэр бүл, хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын яам болон холбогдох төрийн болон төрийн бус байгууллага, Улсын Их Хурлын гишүүд, салбарын эрдэмтэн судлаачид, иргэдийн оролцоотойгоор зохион байгуулсан байна. Хэлэлцүүлгээс хүн амын өсөлт, төрөлтийг дэмжих бодлогод хүүхэд төрүүлэхийг уриалан дэмжихийн зэрэгцээ эх, хүүхдийн эрүүл мэнд, боловсрол, нийгмийн хамгааллыг сайжруулах, чанар, хүртээмжийг нэмэгдүүлэх, хөгжлийн тэгш боломж олгох зэрэг хүүхэд төрсний дараах амьдралын чанарын асуудлыг цогцоор нь авч үзэх, залуу гэр бүлийг эдийн засаг, орон сууц, ажил-амьдралын тэнцвэрийн бодлогоор дэмжих шаардлагатай хэмээн зөвлөснийг Улсын Их Хурлын гишүүн О.Саранчулуун танилцуулгадаа онцолсон юм. Олон хүүхэд төрүүлж өсгөсөн эхийг урамшуулахад тавьж буй “бага хүүхэд нь нэг нас хүрсэн байх” гэсэн шалгуурыг хасахаар төсөлд тусгасан нь зөвхөн хүн амын өсөлтийг дэмжээд зогсохгүй эх, хүүхдийг ялгаварлан гадуурхах эрсдэлийг бууруулах, хүүхэд бүрийн үнэ цэнийг ижил түвшинд хүлээн зөвшөөрөх эрх зүйн зарчимтай нийцэж байна гэж Ажлын хэсэг үзжээ. Иймд хууль санаачлагчдын санал дээр нэмж, үрчлэн авсан хүүхдэд тавигдах “тэр үед гурав хүртэлх насанд нь” гэсэн шалгуурыг төсөлд нэмж тусгах замаар хуулиас хасах санал боловсруулсан байна. Мөн хуулийг энэ оны нэгдүгээр сарын 01-нээс эхлэн дагаж мөрдөхөөр тусгасныг ирэх 2027 оны нэгдүгээр сарын 01-нээс болгон өөрчлөх санал гаргажээ. Ажлын хэсгийн танилцуулгатай холбогдуулан Улсын Их Хурлын гишүүн А.Ариунзаяа үг хэлж, хуулийг нөхөн үйлчлэхгүй гэдгийг иргэд, олон нийтэд сайтар ойлгуулах, мөн “Эхийн алдар” одонгоо авчихаад хүүхдүүдээ хаядаг, өргүүлж үрчлүүлдэг, өвөө, эмээд нь өгдөг эцэг, эхчүүдийн асуудлыг цэгцлэх талаар тодорхой бодлого, үйл ажиллагаа явууулах шаардлага байгааг анхааруулж, нярайн сувилал бий болгох нь нялхасын эндэгдлийг бууруулахад үр дүнтэй нөлөө үзүүлнэ гэдгийг онцолсон юм. Ажлын хэсгээс боловсруулсан зарчмын зөрүүтэй саналуудаар санал хураалт явуулахад Байнгын хорооны хуралдаанд оролцсон гишүүдийн олонх дэмжлээ.

ТӨВ АЙМГИЙН "ШИЛДЭГ ТАТВАР ТӨЛӨГЧ" БАЙГУУЛЛАГААР ШАЛГАРЛАА

05 / 12 0 сэтгэгдэл 8 үзсэнe

“Тавантолгой түлш” компани 2025 онд улс болон орон нутгийн төсөвт төлөх ёстой татвараа хариуцлагатай төлснийг үнэлж Төв аймгийн Татварын газраас “Шилдэг татвар төлөгч”-өөр шалгарууллаа.

ОРОН СУУЦНЫ ДЭМЖЛЭГ АВСАН НЭГ Ч УИХ-ЫН ГИШҮҮН БАЙХГҮЙ

05 / 12 0 сэтгэгдэл 353 үзсэнe

УИХ-ын Тамгын газраас "Сүүлийн өдрүүдэд зарим цахим сайт, сошиал сүлжээгээр “Улсын Их Хурлын 40 гишүүн тус бүр 390 сая төгрөгийн орон сууцны дэмжлэг авсан” гэх мэдээлэл түгээд буй нь ор үндэсгүй, худал мэдээлэл болохыг албан ёсоор мэдэгдэж байна. Улсын Их Хурлын 2024 оны ээлжит сонгуулийн үр дүнд бүрдсэн парламентын нэг ч гишүүн орон сууцны дэмжлэг аваагүй бөгөөд Монгол Улсын Их Хурлын тухай хууль болон холбогдох бусад хууль тогтоомжид Улсын Их Хурлын гишүүнд орон сууцны дэмжлэг олгох талаар ямар нэгэн зохицуулалт тусгагдаагүй болно. Парламентын ардчиллыг бэхжүүлэхэд үнэн зөв, бодит мэдээлэл онцгой ач холбогдолтой бөгөөд Улсын Их Хурлын нээлттэй, ил тод байдлыг хангах, иргэдийн мэдэх эрхийг хэрэгжүүлэх чиглэлээр авч хэрэгжүүлж буй үйл ажиллагаагаа цаашид улам сайжруулж, тууштай ажиллах болно" хэмээжээ .

“ЭРДЭНЭТ, БУЛГАНЫ ЦАХИЛГААН ТҮГЭЭХ СҮЛЖЭЭ“ ТӨХК-ИЙН ЗАХИРАЛ АСАН В.АДЪЯА 50 САЯ ТӨГРӨГИЙН ХАХУУЛЬ АВСАН ХЭРГИЙГ ШҮҮХЭД ШИЛЖҮҮЛЛЭЭ

05 / 12 0 сэтгэгдэл 255 үзсэнe

""Эрдэнэт, Булганы цахилгаан түгээх сүлжээ" ТӨХК-ийн захирлаар ажиллаж байсан В.Адъяад холбогдох хэргийг шүүхэд шилжүүлжээ. Тодруулбал, В.Адъяа нь "Эрдэнэт, Булганы цахилгаан түгээх сүлжээ" ТӨХК-ийн гүйцэтгэх захирал буюу нийтийн албан тушаалтнаар ажиллаж байхдаа “Р...” ХХК-ийн гүйцэтгэх захирал Д.Г-ийн “Эрчим хүчний төсөл-2” хөтөлбөрийн хүрээнд баригдаж буй эрчим хүчний барилга байгууламжийг ашиглалтад оруулах, улсын комиссын дүгнэлт гаргуулах, санхүүжилт авах, ашиг сонирхлын үүднээс 50 сая төгрөгийн хахууль авсан хэрэгт холбогдоод байв. Тэгвэл Эрүүгийн хуулийн 22.4 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэг (Нийтийн албан тушаалтан хахууль авах)-т зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхэд шилжүүлсэн байна.

Ж.ЭНХБАЯР: ЗАСГИЙН ГАЗРААС МАХНЫ ҮНИЙГ БАРИХ ЯМАР НЭГЭН ЗОХИЦУУЛАЛТ ХИЙХГҮЙ

05 / 12 0 сэтгэгдэл 358 үзсэнe

Төсвийн байнгын хороо, Эдийн засгийн байнгын хорооны хамтарсан хуралдаан үргэлжилж байна. УИХ-ын гишүүн Х.Болормаа асуулт асуулаа. Махны үнэ өндөр, иргэдийн амьдралд хүндээр тусаж байгаад Засгийн газраас анхаарч ажиллах уу? Эдийн засаг, хөгжлийн сайд Ж.Энхбаяр хэлэхдээ, Хоёр үзүүртэй юм болоод байна. Засгийн газраас мах, ноолуурын экспортыг дэмжиж байгаа нь малчдын орлогод эергээр нөлөөлж байгаа боловч хот суурин газрын иргэдэд сөрөг тусаж байгаа нь үнэн. Орон нутаг нөөц бэлдэх үндсэн үүрэгтэй. Засгийн газарт нийлүүлэлт оролцохгүй байх бодлого барина. Өнгөрсөн намар нийслэл 8 тонн нөөцийн мах бэлдсэн. Таван сард нийлүүлээд дуусна. Засгаас үнэ хямдруулж, үнэ барих бодлогод оролцож ямар нэгэн зохицуулалтын арга хэмжээ авахгүй. Эрэлт нийлүүлэлтийн зарчмаар явна гэв.

УЛААНБААТАР МАРАФОНЫ ҮЕЭР АМРАХ ТОМООХОН ЗАХ, ХУДАЛДААНЫ ТӨВҮҮД

05 / 12 0 сэтгэгдэл 401 үзсэнe

"Улаанбаатар марафон-2026" энэ сарын 23-ны бямба гарагт болно. Энэ үеэр амрах зах, худалдааны төвүүдийн мэдээллийг хүргэж байна.

УИХ-ЫН ГИШҮҮН М.НАРАНТУЯА-НАРА ПАРЛАМЕНТЫН ГИШҮҮНИЙ ТАНГАРАГТ ӨӨРЧЛӨЛТ ОРУУЛАХ АГУУЛГА БҮХИЙ ХУУЛИЙН ТӨСӨЛ ӨРГӨН БАРИВ

05 / 12 0 сэтгэгдэл 281 үзсэнe

Монгол Улсын Их Хурлын дарга С.Бямбацогтод өнөөдөр /2026.05.12/ Улсын Их Хурлын гишүүн М.Нарантуяа-Нара Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл өргөн мэдүүлэв. Монгол Улсын Үндсэн хуулийн Гуравдугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт “ Монгол Улсад засгийн бүх эрх ард түмний мэдэлд байна...” гэж, Хорин гуравдугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт “Улсын Их Хурлын гишүүн бол ард түмний элч мөн бөгөөд нийт иргэн, улсын ашиг сонирхлыг эрхэмлэн баримтална” гэж тус тус заасны дагуу засгийн бүх эрх ард түмний мэдэлд тул сонгогчид өөрсдийн төлөөлөл болсон Улсын Их Хурлын гишүүнийг бүрэн эрхийн хугацаанаас нь өмнө эгүүлэн татах бүрэн эрхтэй. 2019 оны Үндсэн хуульд оруулсан нэмэлт, өөрчлөлтөөр Хорин есдүгээр зүйлийн 3 дахь хэсэгт “Улсын Их Хурлын гишүүн бүрэн эрхээ хэрэгжүүлэхдээ өргөсөн тангаргаасаа няцаж Үндсэн хууль зөрчсөн бол түүнийг Улсын Их Хурлын гишүүнээс эгүүлэн татах үндэслэл болно.” гэсэн нэмэлтийг оруулсан нь ардчилсан парламентын улсад томоохон дэвшил болсон. Гэвч Улсын Их Хурлын гишүүн тангаргаасаа няцах гэдэг нь ямар үйлдэл, эс үйлдэхүйгээр илэрхийг органик хуулиар зохицуулаагүй байгаа нь уг заалтын бодит хэрэгжилтэд саад учруулж байна. Иймд гишүүдийн өргөх тангаргийг бэлгэдлийн шинжтэй бус Үндсэн хууль болон бусад хуулийг сахин мөрдүүлэх зорилгоор Улсын Их Хурлын гишүүний тангаргад хуулиар хориглосон үйл ажиллагаа явуулахгүй байх талаар тусгах нь оновчтой гэж төсөл санаачлагч гишүүн үзжээ. Мөн Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуулийн 9 дүгээр зүйлийн 9.3-т “Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэц гишүүнийг тангаргаасаа няцаж Монгол Улсын Үндсэн хууль зөрчсөн гэсэн дүгнэлт гаргасныг Улсын Их Хурал хүлээн зөвшөөрсөн бол түүнийг эгүүлэн татах эсэх асуудлыг Улсын Их Хурал хэлэлцэн шийдвэрлэнэ” гэж заасан бөгөөд уг агуулга бүхий зохицуулалтыг Улсын Их Хурал 2006 оноос хойш мөрдөж ирсэн нь Үндсэн хуульд заасан зарчмыг зөрчиж, Үндсэн хуулийн цэцийн эрх хэмжээнд халдсан гэж үзэхээр байна. Түүнчлэн Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуулийн 9.4-т гэмт хэрэг үйлдсэн нь шүүхийн хүчин төгөлдөр шийдвэрээр тогтоогдсон тохиолдолд гишүүнийг эгүүлэн татах асуудлыг хуралдаанд оролцсон гишүүдийн олонхын саналаар шийдвэрлэхээр заасан байгаа нь Үндсэн хуульд нийцээгүй байна гэдгийг төсөл санаачлагч гишүүн танилцуулгадаа онцолжээ. Иймд дээр дурдсан үндэслэл, шаардлагыг харгалзан Үндсэн хуулийг хэлбэрэлтгүй мөрдүүлэх зорилгоор уг хуулийн төслийг санаачлан боловсруулсан байна. Хуулийн төсөл нь нийт 6 зүйлтэй бөгөөд төсөл батлагдсанаар төсөвт нэмэлт зардал үүсэхгүй аж. Мөн Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуулийн зарим зүйл, заалтыг Үндсэн хуульд нийцүүлэх замаар парламентын засаглах эрхийг бэхжүүлж, Монгол Улсын урт хугацааны хөгжлийн бодлогын баримт бичигт заасны дагуу Улсын Их Хурлын гишүүдийн үйл ажиллагаанд хөндлөнгийн хяналт тавих, шаардлагатай тохиолдолд хуульд заасны дагуу эгүүлэн татах улс төрийн эерэг соёл, хандлагыг төлөвшүүлэх зохицуулалтын орчныг сайжруулна гэж төсөл санаачлагч гишүүн үзжээ

СОЁЛЫН ЯАМНЫ “ЭМГЭНЭЛТЭЙ” ЭМГЭНЭЛ

05 / 12 0 сэтгэгдэл 302 үзсэнe

Соёл, спорт, аялал жуулчлалын яам эмгэнэл бичих гэж байгаад эмгэнэлтэй шившиг тарив. Нэрт зохиолчийн овгийг нь ч бүтэн зөв бичиж чадахгүй, бусдын бүтээлийг хольж хутган “түүнийх” болгож нийтэлсэн нь төрийн байгууллагын нүүр царай ямар хэмжээнд унасныг харууллаа. Бүр хоржоонтой нь энэ эмгэнэлийг хүн биш, ChatGPT-ээр “шидүүлчихээд”, түүнийгээ уншиж ч шалгалгүй албан ёсны хуудсандаа тавьсан байгаа юм. Нэг эмгэнэлийг дөрвөн удаа засаж, дөрвөн удаа шившиг болж, эцэст нь арчаагүйдээ устгаж байгаа яам Соёлын яам гэхээр бүр эмгэнэлтэй. Соёл түгээх ёстой газар нь соёлгүй, үг бичих ёстой хүмүүс нь уншдаг ч үгүй бололтой. Сайд нь “гадаадаас ирж явна, хариуцлага тооцно” гэж өөрөөсөө бултана. Гэтэл хариуцлага гэдэг чинь пост устгаснаар дуусдаг ажил биш. Энэ бол төрийн байгууллагын мэргэжлийн чадамж ямар хэмжээнд нурсан, албан тушаал танил талын шагнал болсны бодит жишээ. Эмгэнэл бичиж чадахгүй хүмүүс соёлын бодлого ярьж суугаа нь өөрөө үндэсний хэмжээний эмгэнэл болжээ.

ЦАС, БОРООТОЙ ЦАГ АГААР ТОГТВОРГҮЙ ҮЕД УГААРТАХ ЭРСДЭЛ НЭМЭГДДЭГ

05 / 07 0 сэтгэгдэл 5 үзсэнe

Иймд иргэд та бүхэн угаарын хий мэдрэгчээ тогтмол ажиллуулж, зуух, пийшингийнхээ битүүмжлэлийг сайтар хангаж, яндангаа хөөлж, угаарын эрсдэлээс урьдчилан сэргийлээрэй. Угаарын хийнээс урьдчилан сэргийлье