СБД-ИЙН АН-ЫН ДОТООД СОНГУУЛИЙГ ХҮЧИНГҮЙД ТООЦОЖ, Х.БОЛОРМААГ ДАРГААР УЛИРААН ТОМИЛСОН ШИЙДВЭРИЙГ ЦУЦЛАВ

06 / 03 0 сэтгэгдэл 119 үзсэнe

Ардчилсан нам өнгөрсөн гурав, дөрөвдүгээр сард дотоод сонгуулиа зохион байгуулж, аймаг, нийслэл, дүүргийн намын хорооны дарга нараа сонгосон.Түүнчлэн Сүхбаатар дүүргийн Ардчилсан намын даргаар УИХ-ын гишүүн Х.Болормааг улираан сонгосон юм. Өнгөрсөн тавдугаар сарын 29-ний өдөр тус намын Хяналтын Ерөнхий хороо хуралдаж, Сүхбаатар дүүргийн намын дотоод сонгуулийг холбогдох дүрэм, журмыг зөрчсөн гэж үзэн, хүчингүйд тооцсон байна. Уг шийдвэрийн хэрэгжилтийг хангаж, дотоод сонгуулийг дахин зохион байгуулахыг намын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга С.Баярцогт, Хяналтын Ерөнхий хорооны дарга Ш.Түвдэндорж нарт даалгажээ.

АГААРЫН БОХИРДЛЫГ БУУРУУЛАХ ҮНДЭСНИЙ ХОРОО ХУРАЛДЛАА

05 / 25 0 сэтгэгдэл 6 үзсэнe

Агаарын бохирдлыг бууруулах Үндэсний хорооны ээлжит хурал өнөөдөр /2026.05.25/ болж, 2026-2027 оны халаалтын улиралд нийслэлийн гэр хорооллын айл өрхийн хэрэглээнд хагас коксон түлшийг дахин нийлүүлэх шийдвэрийг гаргалаа. Өнөөдрийн хурлыг Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайд, Агаарын бохирдлыг бууруулах Үндэсний хорооны Дэд дарга Ц.Сандаг-Очир удирдаж, Улаанбаатар хотод 2025-2026 оны халаалтын улиралд хэрэгжүүлсэн үйл ажиллагааны үр дүн, цаашид төлөвлөж буй арга хэмжээний талаар хэлэлцэв. Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайд, Агаарын бохирдлыг бууруулах Үндэсний хорооны Дэд дарга Ц.Сандаг-Очир хурлыг нээж хэлсэн үгэндээ “Өнгөрсөн өвөл нийслэлийн агаарын чанарыг сайжруулах бүсийн айл өрхийн хэрэглээнд хагас коксон түлш нэвтрүүлж, Баянгол, Чингэлтэй дүүргийн 5000 орчим айлыг дулаалан, шингэрүүлсэн хийн түлшинд шилжүүллээ. Мөн Засгийн газрын 2018 оны 62 дугаар тогтоолын дагуу уурын болон усан халаалтын зуухны түүхий нүүрсний хэрэглээг бүрэн зогсоож, 12 байршлын 25 зуухыг хийн түлшний системд шилжүүлээд байна. Эдгээр арга хэмжээний үр дүнд Улаанбаатар хотын агаарын бохирдол өмнөх оны мөн үеэс дунджаар 30 хувиар буурсан эерэг үр дүн гарсан”-ыг онцлон тэмдэглэв. Хуралд Үндэсний хорооны дэргэдэх Эрдэмтдийн зөвлөлийн дарга, академич Х.Энхжаргал хагас коксон түлш нэвтрүүлэх тухай Эрдэмтдийн зөвлөлийн зөвлөмжийн үр дүнг танилцуулж, цаашид шахмал түлш болон түүхий эдийг дотоодын эх үүсвэрээс хангах ажлыг судлах зөвлөмжийг өгөв. Энэ дагуу дотоодын эх үүсвэрээс хангах боломжийн талаар “Багануур ҮТП” ХХК-ийн зохицуулагч Б.Чойжил “Нүүрс-пиролизын үйлдвэр байгуулах төсөл”-ийн явцын талаар мэдээллийг өгсөн юм. Багануурын Нүүрс-пиролизын үйлдвэр нь жилд 600 мянган тонн хагас кокс үйлдвэрлэх хүчин чадалтай бөгөөд одоо туршилтын үйл явц үргэлжилж буй аж. Тус үйлдвэрийн бүтээгдэхүүнийг нийлүүлж эхэлснээр гэр хорооллоос ялгарах агаарын бохирдол 50-60 хувиар буурна гэсэн тооцооллыг хийгээд байна. Мөн хуралд Нийслэлийн Засаг даргын орлогч А.Амартүвшин 2026-2027 онд хэрэгжүүлэх арга хэмжээний төлөвлөгөөг танилцуулж, ирэх жилийн халаалтын улиралд айл өрхүүдэд 428 мянган тонн түлш нийлүүлэхээр төлөвлөж байгааг мэдээлэв. Хурлын төгсгөлд Үндэсний хорооны Дэд дарга Ц.Сандаг-Очир хагас коксон түлш тодорхой үр дүнд хүрснийг тэмдэглээд, 2026-2027 оны халаалтын улиралд дахин нийлүүлэх ажлыг хуульд нийцүүлэн зохион байгуулах үүрэг чиглэлийг нийслэл болон Тавантолгой Түлш ХХК-д өгөв. Мөн дулаан үйлдвэрлэгч аж ахуйн нэгжүүдэд тарифийн зөрүүний санхүүжилтийг олгохыг нийслэлийн удирдлагуудад даалгалаа.

ЭРДЭМТДИЙН ЗӨВЛӨЛ ХАГАС КОКСОН ТҮЛШНИЙ ҮР ДҮНГ ДҮГНЭЛЭЭ

05 / 21 0 сэтгэгдэл 7 үзсэнe

Агаарын бохирдлыг бууруулах Үндэсний хорооны дэргэдэх Эрдэмтдийн зөвлөлийн зөвлөмжийн дагуу 2025-2026 оны халаалтын улиралд нийслэлчүүдийн хэрэглээнд хагас коксон түлш нэвтрүүлсэн. Уг ажлын үр дүнг өнөөдөр /2026.05.21/ Эрдэмтдийн зөвлөлийн ээлжит хурлаар хэлэлцлээ. Хурлыг Эрдэмтдийн зөвлөлийн дарга, академич Х.Энхжаргал удирдаж, Цаг уур, орчны шинжилгээний газар, Нийслэлийн агаар, орчны бохирдолтой тэмцэх газар, “Тавантолгой түлш” ХХК-ийн төлөөллүүд оролцсон юм. Халаалтын улиралд гэр хорооллын айл өрхөд борлуулалтын 425 цэгээр 436.7 мянган тонн хатуу түлшийг нийлүүлсэн бөгөөд үүний 333.3 мянган тонн нь хагас коксон түлш байв. Цаг уур, орчны шинжилгээний газрын агаарын чанарын асуудал хариуцсан ахлах мэргэжилтэн Д.Өнөрбат Улаанбаатар хотын 2025-2026 оны хүйтний улирлын агаарын чанарын харьцуулалтыг танилцуулахдаа агаар бохирдуулагч бодисууд өнгөрсөн оны мөн үеэс 54 хүртэл хувиар буурсныг онцлов. Хүйтний улирал буюу 2025 оны 10-12 сар, 2026 оны 01-04 дүгээр сарын агаар дахь бохирдуулах бодисын сарын дундаж агууламжийг өмнөх онуудын мөн үе 2024 оны 10-12 сар, 2025 оны 01-04 дүгээр сарын дундажтай харьцуулахад PM2.5 тоосонцор нь 9 мкг/м3 буюу 17 хувиар Азотын давхар исэл (NO2) нь 2 мкг/м3-ээр буюу 4 хувиар PM10 тоосонцор нь 23 мкг/м3-ээр буюу 21 хувиар Хүхэрлэг хий (SO2) нь 36 мкг/м3-ээр буюу 54 хувиар бага гарчээ. Эрдэмтдийн зөвлөлийн дарга, академич Х.Энхжаргал “Бид өнөөдөр хагас коксон түлш нэвтрүүлсэн үр дүнг сонслоо. Эерэг үр дүнтэй байна. Бидний хувьд Улаанбаатар хотын агаарын бохирдол мэдэгдэхүйц буурсан гэж үзэж байгаа. Энэ бол ажлын үр дүн. Эрдэмтдийн зөвлөл үнэ өртөг ярихгүй. Харин итгэмжлэгдсэн лабораторийн шинжилгээний үр дүнг үндэслэн хамгийн сайн чанартай түлшийг хэрэглээнд нэвтрүүлж, хүрээлэн буй орчны бохирдлыг бууруулан, иргэдийн эрүүл мэндэд эерэгээр нөлөөлөх үр дүнг ярина. Энэ ч утгаараа өнгөрсөн жил тодорхой үр дүнд хүрсэн гэж үзэж байна” хэмээн дүгнээд, ирэх жилд түлшнээс гадна тархмал эх үүсвэр, сэргээгдэх эрчим хүч, хий болон цахилгаан халаагуур зэрэг бусад шийдлийг судалж, хэрэгжүүлэх шаардлагатайг зөвлөсөн юм. Эрдэмтдийн зөвлөлөөс түлшний хэрэглээний тодорхой хувийг дотоодоос хангах ажлыг судалж, үр дүнг эцэслэх чиг үүргийг өгснөөр энэ удаагийн хурал өндөрлөв.

НӨӨЦИЙН МАХ ЗАМДАА ТӨӨРЧИХӨВ ҮҮ, ЭСВЭЛ ГЭРЭЭН ДЭЭРЭЭ ЦАРЦЧИХАВ УУ?

05 / 19 0 сэтгэгдэл 801 үзсэнe

Нийслэлийн нөөцийн махны 37 хувь буюу 1.8 мянган тонн мах нийлүүлэх эрхийг Багануур махмаркет, Чойбалсан групп хоёр авчээ. Гэхдээ мах нь л ганц олдохгүй. Гэрээ нь гарчихсан, тоо нь тодорхой, компани нь бэлэн… харин мах нь “түр эзгүй” бололтой. Эдгээр компанийн эцсийн өмчлөгчөөр М.Бас-Эрдэнэ нэрлэгддэг бөгөөд түүнийг М.Бадамсүрэн-гийн ойрын хүн гэдэг. Төрийн тендерүүд ч авч байсан туршлагатай компаниуд гэнэ. Туршлага нь хангалттай, мах нь л хангалтгүй байж. Нэг нь мах, махан бүтээгдэхүүн, мал аж ахуй, тээвэр, фермер гээд бүх чиглэлтэй. Нөгөө нь бүр зочид буудал, ресторан, жимс ногоо, гадаад худалдаа, мах боловсруулах үйлдвэр хүртэлтэй. Ийм олон чиглэлтэй компаниуд 1.8 мянган тонн мах олж чадаагүй гэхээр монголд мах биш, магадгүй ичих нүүр л ховордсон бололтой. М.Бас-Эрдэнэ 2024 оны хөрөнгө орлогын мэдүүлэгтээ хэдэн зуун саяын хөрөнгө, хадгаламжтайгаа мэдүүлсэн байдаг. Үүнээс гадна хэд хэдэн компани эзэмшдэг. Бизнесийн цар хүрээ бол хангалттай том. Харин нөөцийн махны сураг л жижигдээд алга болчихов уу даа. Ташрамд, түүний хүүтэй холбоотой зам тээврийн ослын мэдээлэл өмнө нь гарч байсан бол өөрийг нь Д.Мөнх-Эрдэнэ-тэй ойр гэх мэдээлэл ч дагалддаг. Ер нь холбоо сүлжээ, танил талын хүрээ өргөн юм. Харин махны хүргэлт дээр л холбоо тасарчихсан бололтой. Хамгийн сонирхолтой нь энэ 1.8 мянган тонн мах гэдэг нь Н.Учрал-ын яриад байгаа 2500 тонн махны 72 хувь. Өөрөөр хэлбэл, махны “гол дүр” нь гэрээ дээрээ л үлдчихэж.

УЛААНБААТАР МАРАФОНЫ ЦАГИЙН ХУВААРЬТ ӨӨРЧЛӨЛТ ОРЖЭЭ

05 / 15 0 сэтгэгдэл 693 үзсэнe

“Улаанбаатар марафон-2026” олон улсын гүйлт 2026 оны тавдугаар сарын 23-ны өдөр болно. Энэ жилийн марафонд 46 мянга гаруй хүн бүртгүүлсэн нь өнгөрсөн жилийн оролцогчдын тооноос хоёр дахин өссөн үзүүлэлт болж байна. Оролцогчдын тоо эрс нэмэгдсэнтэй холбоотойгоор зохион байгуулагчид гарааны аюулгүй байдал, замын ачаалал, гүйгчдийн урсгалыг зөв зохион байгуулах үүднээс төрөл тус бүрийн гарааны цагийн хуваарьт өөрчлөлт орууллаа. Бүтэн марафон буюу 42.195 км-ийн ангилал өглөөний 07:00 цагт Соёлын төв өргөөний баруун талаас гарах бол хагас марафон 21.095 км болон 10 км-ийн төрөл 08:30 цагт эхэлнэ. Эрүүл мэндийн 5 км-ийн гүйлт 13:00 цагт МУИС-ийн урдаас гарах бөгөөд 1.5 км-ийн гэр бүлийн ангилал 15:00 цагт эхлэхээр байна. Мөн хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн ангилал болох тэргэнцэртэй болон харааны бэрхшээлтэй оролцогчдын 1.5 км-ийн төрөл 15:30 цагт МУИС-ийн урдаас гарах юм. Тусгай олимпын 800 метрийн төрөл 16:00 цагт Спортын төв ордны харалдаа замаас, 500 метрийн төрөл 16:10 цагт Улаанбаатар зочид буудлын харалдаа замаас тус тус гараагаа эхлүүлнэ. Зохион байгуулагчдын зүгээс оролцогчдыг гарааны бүсэд дор хаяж 30-60 минутын өмнө ирж, энгэрийн дугаар, чип болон ангиллын мэдээллээ урьдчилан шалгахыг зөвлөж байна. Гарааны цаг, маршрут болон зохион байгуулалтын талаарх дэлгэрэнгүй мэдээллийг ulaanbaatar.marathon.mn сайтаас авах боломжтой.

ӨНӨР ХОРООЛЛЫН ГУДАМЖНЫ АВТО ЗАМЫГ ӨНӨӨДӨР 23:00 ЦАГААС ХААНА

05 / 15 0 сэтгэгдэл 184 үзсэнe

Сонгинохайрхан дүүргийн 17 дугаар хороо, Өнөр хорооллын гудамжны авто зам, UB Vista хотхоноос Номун сургууль хүртэлх авто замыг хоёр хэсэгт хэсэгчлэн хааж, борооны ус зайлуулах шугамын хөндлөн сэтэлгээ хийнэ. Тодруулбал тавдугаар сарын 15-ны 23:00 цагаас 16-ны 06:00 цагийн хооронд буюу шөнийн цагаар хааж, засварлах аж. Өдрийн цагаар тээврийн хэрэгслийн хөдөлгөөн хэвийн үргэлжилнэ. Иймд иргэд, жолооч та бүхэн шөнийн цагаар бусад замыг сонгон хөдөлгөөнд оролцоно уу.

СЭЛХИЙН АВТО ЗАМЫГ ДАВАА ГАРАГИЙН 05:00 ЦАГ ХҮРТЭЛ ХААЖ ШИНЭЧИЛНЭ

05 / 15 0 сэтгэгдэл 288 үзсэнe

Сүхбаатар дүүргийн 20 дугаар хороо, Бэлхийн авто замаас Сэлхийн эцэс хүртэлх авто замыг тавдугаар сарын 15-ны 00:00 цагаас 18-ны 05:00 цагийн хооронд хааж, шинэчилнэ. Иймд иргэд, жолооч та бүхэн бусад замыг сонгон хөдөлгөөнд оролцоно уу

“ТАВАНБОГД”-ЫН Ц.БААТАРСАЙХАНЫ ДҮҮ Ц.ОТГОНБААТАР ТӨРИЙН ХӨНГӨЛӨЛТТЭЙ ЗЭЭЛЭЭС 7 ТЭРБУМЫГ “ШҮҮРЧ” АВЧЭЭ

05 / 13 0 сэтгэгдэл 887 үзсэнe

“ТАВАНБОГД”-ЫН Ц.БААТАРСАЙХАНЫ ДҮҮ Ц.ОТГОНБААТАР ТӨРИЙН ХӨНГӨЛӨЛТТЭЙ ЗЭЭЛЭЭС 7 ТЭРБУМЫГ “ШҮҮРЧ” АВЧЭЭ ЖДҮХС-г идэж уусан түүх Монголд дуусаагүй бололтой. Зүгээр л нэр нь солигджээ. Өнөөдөр “аялал жуулчлалыг дэмжих” гэх гоё пайзтай зургаан хувийн зээл ахиад л эрх мэдэл, мөнгөний бүлэглэлүүдийн хоол болчихсон явна. Жирийн иргэн банкны үүд сахиж, барьцаа хөрөнгө хүрэхгүй гэж гологдож байхад “томчууд” бол тэрбум тэрбумаар нь шүүрээд сууж байна. Хэн бэ гэвэл Монголын хамгийн нөлөөтэй бизнесийн бүлэглэлүүдийн нэг “Таванбогд”-ын Ц.Баатарсайханы төрсөн дүү Ц.Отгонбаатар. Түүний хамаарал бүхий “Монгол технологи инвестмент” ХХК аялал жуулчлалын зургаан хувийн хөнгөлөлттэй зээлээс бүтэн 7 ТЭРБУМ төгрөг авчээ. Ард нь Д.Баянзул гэх “цаасан” эзэн харагдавч бодит удирдлага, ашиг сонирхол нь Ц.Отгонбаатартай холбогдож байгааг баримтууд харуулж байна. Өөрөөр хэлбэл, төрийн дэмжлэг хэрэгтэй жижиг аж ахуйн нэгжүүд биш, харин аль хэдийнэ хөрөнгө мөнгөөр “хахсан” олигархиуд хамгийн хямд эх үүсвэр рүү хамгийн түрүүнд дайрч оржээ. Бүр инээдтэй нь, энэ бол жирийн нэг бизнесмен биш. “Эдү апарт”-ын дуулиан, стандартын бус барилга, Дүнжингаравын дэлбэрэлтийн дараах маргаан, ТЕГ-ын барилгыг дуудлага худалдаагаар авсан асуудал гээд Ц.Отгонбаатарын нэр олон сүүдэртэй түүхийн хажууд явдаг. ТЕГ-ын төв байрыг барьж байсан объект дуудлага худалдаанд ороход өөрийн холбоотой хоёр компаниараа өрсөлдөж, эцэст нь өөрөө авсан гэх баримт ч бий. Нэг ёсондоо, төрийн өмчийг төрийн доторх мэдээлэл, нөлөөллөөр “нам дарж” авдаг схемийн үнэр ханхалж ирсэн гэсэн үг. Гэтэл өнөөдөр дахиад л төрийн хөнгөлөлттэй мөнгөн дээр сууж байна. Аялал жуулчлалыг хөгжүүлэх нэрээр гарсан 71.9 тэрбум төгрөгийн санхүүжилтээс хамгийн том дүнг авч буй компаниудын ард дандаа нөлөө бүхий эзэд, том группүүд, улстөр бизнесийн сүлжээ харагдаж байгаа нь ноцтой. Энэ мөнгө чинь Хөвсгөлд жуулчны бааз барих гэж зүтгэж буй жижиг компанид очих ёстой байсан юм. Архангайд дөрвөн улирлын кэмп босгох гэж банкны босго элээж буй залууст хүрэх ёстой байсан юм. Гэтэл эцэст нь “том загаснууд” хамж аваад, үлдсэн хэдэн үйрмэг дээр нь жинхэнэ бизнес эрхлэгчид хоорондоо алалцаж байна. Монголд хөнгөлөлттэй зээл гэдэг хөгжлийн бодлого биш, эрх мэдэлтнүүдийн ээлжит “хувааж иддэг сан” болчихжээ.

ЦЕГ: ИРГЭН С.ШААРИЙБУУ ГЭМТ ХЭРЭГТ ӨРТӨЖ ХОХИРООГҮЙ

05 / 13 0 сэтгэгдэл 369 үзсэнe

Цахим орчинд 2026 оны 05 дугаар сарын 13-ны өдөр “Бузартай юмаа!!! Харь нутагт улс төрийн өндөр албан тушаалтны гарт амиа алдсан хайрт охин Алтантуяагийнхаа амийг нэхэж 20 жил цуцашгүй тэмцэж Монгол хүний амь насны үнэ цэнийг няцалгүй бас цуцашгүй хамгаалж ялсан гавьяат багш Шаарийбууг зуслангийн замд хүмүүс дээрэмдэж зодож бэртээж” гэж мэдээлэл нийтэлсэн. Цагдаагийн байгууллагад дээрх нэр бүхий иргэний биед халдаж зодсон, эд зүйлийг хүч хэрэглэн авсан гэх мэдээлэл бүртгэгдэж, шалгагдаагүй бөгөөд тухайн иргэнээс гэмт хэрэгт өртөж хохироогүй талаар мэдээлсэн болно. Иймд олон нийтийн сүлжээнд худал мэдээлэл түгээхгүй байхыг зөвлөж байна гэв.

ЗГХЭГ-ЫН ТЭРГҮҮН ДЭД ДАРГА АСАН Б.СОЛОНГОО: МОНГОЛЫН ТӨРИЙН ӨНДӨР АЛБАН ТУШААЛТНУУДАД РИО ТИНТО КОМПАНИ НӨЛӨӨ ҮЗҮҮЛЖ АЖИЛЛАЖ АСУУДАЛ ЯРИГДДАГ

05 / 13 0 сэтгэгдэл 466 үзсэнe

ЗГХЭГ-ын Тэргүүн дэд дарга асан Б.Солонгоо дараах байр суурийг илэрхийлэв : Засгийн газрын ажлын хэсгийн гишүүнээр ажиллаж байсан хүний хувьд хэлэхэд үйл ажиллагаа Рио Тинто компанийн үйл ажиллагаа манай улсын ажлын хэсэг, төрийн шйидвэр гаргах процесст зохисгүй байдлаар маш их нөлөөлдөг. Оюутолгойн хөрөнгө оруулалт гэрээ, Дубайн гэрээ гэж нэрлэж заншсан далд уурхайн бүтээн байгуулалт, санхүүжилтийн төлөвлөгөө зэрэг баримт бичгүүдийг байгуулахдаа өөрсдөдөө илт давуу байдал би болгосон яриа хэлэлцээнд нөлөөлсөн.Монголын төрийн өндөр албан тушаалтнуудад Рио Тинто компани нөлөө үзүүлж ажиллаж асуудал яригддаг. Энэ асуудал зөвхөн монголчууд хариуцлага хүлээгээд, хоорондоо хэрэлдээд дуусдаг. Рио Тинто компани ямар нэг хариуцлага хүлээж байгаагүй. Хөрөнгө оруулалтын гэрээ 17 жилийн хугацаанд бидний хийж чадаагүй зүйл бол үнэхээр Оюутолгойтой холбоотой авлига албан тушаалын гэмт хэрэг, ашиг сонирхлын зөрчил байсан бол. Монголын төрийн өндөр албан тушаалтнуудад хууль бусаар нөлөөлсөн бол Рио Тинто компани харицлага хүлээх ёстой. Хамгийн гол нь өөртөө давуу байдал бий болгож олж авсан Хөрөнгө оруулалтын гэрээ болон Дубайн гэрээг хүчингүй болгох зайлшгүй шаардлагатай юм. Яригдаад өнгөрдөг биш энэ асуудлыг Рио Тинто компанийн нь үйл ажиллагаа явуулдаг, үүсгэн байгуулагдсан улсуудын дагуу хариуцлага асуудлыг тавих нь цаг хугацааны асуудал. О.Батнайрамдал гишүүний Их Британи албан бичиг явуулах ажлыг бүрэн дэмжиж байгаа. Жишээ нь, Английн авлигатай тэмцэх хууль ёүүлийн жилүүдэд чангарсан. Рио Тинто компани тус улсад үүсгэн байгуулагдсан, төв оффис нь тэнд байдаг. Лондонгийн хөрөнгийн биржэд бүртгэлтэй компаний болохын хувьд үүргээ биелүүлэх ёстой. Энэ хуульд гадаадын улсын нийтийн албан тушаалтанд давуу байдал олгох зорилгоор авлига өгч болохгүй гэдгийг тодорхой заасан гэв.