СХД-Т 20 ГА ГАЗРЫГ БНХАУ-ЫН “ТИ СИ ДИ” ХХК ЭЗЭМШИЖ БАЙНА !!!

01 / 23 277 сэтгэгдэл 4 460 үзсэнe

2024.01.22-нд АТГ-аас хууль бусаар газар олгож, мөнгө угаасан байж болзошгүй хэргийг шалгаж байгаа тухай мэдээлэл цацагдсан. Сонгинохайрхан дүүрэгт 72 га газар хууль бусаар олгогдсоноос 20 га газрыг нь зарж борлуулан мөнгө угаасан байж болзошгүй үйлдлийг шалгаж тогтоосон ба хууль бусаар олгосон 72 га газрын 50-ийнх нь зөвшөөрлийг цуцлуулсан. Харин алга болсон буюу зарж үрэгдүүлсэн 20 га газрын эзэмшигч нь “Ти Си Ди” ХХК гэх компани ба Гүйцэтгэх захирал нь БНХАУ-ын иргэн Yang Qiuheng, гэх нэр бүртгэлтэй. Харин хувьцаа эзэмшигч нь Tianjin Real Estate Trust Group байна. 2013.11.22-нд бүртгүүлжээ. Тус компанид Сонгинохайрхан дүүргийн 34-р хорооны нутаг дэвсгэр дэх 198,646мкв буюу 20га газрыг 2014 оны арванхоёрдугаар сарын 08-нд Нийслэлийн Засаг даргын захирамжаар эзэмших зориулалтаар олгожээ. "Ти Си Ди" ХХК нь 2013 оны үес баруун дөрвөн замын орчим буюу “Гранд плаза”-гийн чанх ард сүндэрлэсэн “Г” хэлбэртэй орон сууцны барилгыг ашиглалтад оруулсан ч, чанаргүй гэх хэл ам дагуулж байсан юм.

ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭРГҮЙ ХОРИГДОГСДООР 461 ДҮҮРЧ, ДЭЛХИЙН ШИВШИГ БОЛЛОО У.ХҮРЭЛСҮХ ЭЭ!!!

05 / 01 11 сэтгэгдэл 4 131 үзсэнe

Шүүгчийн дээр мөрдөгч заларч, Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн цаг үе дээр Шүүх байгууллага эрх мэдэлгүй болоод зогсохгүй прокурор, мөрдөн, улстөрч гэх гурван толгойт “мангас”-ын саварт амь тавьж мэдэх нь. Шүүхийн шийдвэргүй цагдан хоригдогсод 461 гээч хорих ангийг дүүргэж, өдөр бүр гэмтэй гэмгүй сайхан залуусаа машин машинаар нь аваачин “асгаж” байна, У.Хүрэлсүх ээ!!! Алгын чинээхэн нутаг дэвсгэрт хилийн хориг, цахим гав гээчүүдээ ашиглаад мөрдөн шалгаж болох байтал бөөн бөөнөөр нь аваачиж хорьдог тэнэглэлээрээ дэлхийн шившиг боллоо, улс орон чинь. Сэжигтнийг шүүхийн зөвшөөрөлгүй баривчлах ажиллагаа хэрээс хэтэрч, ур чадвар дутмаг мөрдөгчийн хувийн тоглолт шахуу болчихлоо. Гартаа барьсан баримт, нотолгоогүй атлаа 8-аас дээш жилийн хорих ялтай зүйл ангиар шалгагдаж байгаа хэмээн “хүчээр” нааж ирээд баривчилдаг болсонд өмгөөлөгч нар шүүмжлэлтэй хандаж байна. Нотолгоогүй атлаа хувийн тоглолт, таамгаар 8-аас дээш жилийн хорих ялтай зүйл ангид хүчээр хамааруулж цагдан хорьж буй тохиолдол хэдэн зуугаараа байна, цаана чинь!!! Улмаар баримтгүйгээр, үндэслэлгүйгээр хорьчихсондоо бантаад байцаалт мэдүүлгээр ороож унагахын төлөө улайрсан мөрдөгчид улай үзсэн хэрээ шиг гаарлаа гэдгийг ч хуулийнхан хэлж байна. Үүнийг Хүний эрхийн үндэсний комиссоос баталж, адгийн тэнэг ч ойлгохоор тоо баримт дурьдан, хамар дор чинь илтгэл тавиад өглөө, Ерөнхийлөгч өө!!! Цагдан хорих 461 дүгээр анги чинь бөөнөөр хорих лагер шиг болчихлоо хэмээн халаглах илтгэлд гадны ажиглагчид цочирдож байна. Ерөнхийлөгч өө, хэзээнээс эхлээд шүүхийн шийдвэргүйгээр цагдан хорих явдлыг ингэтэл улангасан урьтал болгодог болчихов… Хичнээн нь баримт нотолгоо бүрдээгүйгээр 30, 30 хоногоор сунгагдан хоригдож байна вэ?! Шүүгч нар чинь Тагнуулын ерөнхий газар, Авлигатай тэмцэх газарт шалгагдаж байгаа хэрэг гэхээр л сүнс сүлдгүй болтлоо айдаг болчихсныг анзаарсан уу?!… Тэднийг алхаа аятайхан цохиорой, чадахгүй бол ажлаа өгөөрэй гэж хэн айлгадаг болчихов оо?!… Эрхэм Ерөнхийлөгч та анхаарал тавьж, шүүх эрх мэдлийн эрх үүрэг, сүр хүчийг нэмэхгүй бол энэ байгууллага чинь устаж үгүй боллоо. У.Хүрэлсүх та, дүүргийн шүүхийн байруудаар хөл тавьж үзсэн үү… Ажилсаг малчны малын пүнзнээс дор байранд тэд чинь ажиллаж, онц ноцтой хэргийн материалуудаа хадгалчих олигтойхон өрөө байтугай сейф ч байдаггүйг мэдэх үү? ШҮҮХ чинь байгаа нэртэй байхгүй байгууллага болов… Өнгөрөгч чуулганы нэгдсэн хуралдаанд Хүний эрхийн Үндэсний Комисс онц ноцтой илтгэлийг тавилаа. Дэлхийн шившиг болохоосоо өмнө илтгэлийн халуун мөрөөр ажиллаж, яг одоо 461 дүгээр хаалттай хорих ангид шүүхийн шийдвэргүйгээр, тодорхой баримт үндэслэлгүйгээр хоригдчихоод байгаа залуусын дуу хоолойг очоод сонсооч!!! Энэ улсын эцэг биз дээ, та… Өмгөөлөгч нарт өөрсдөд нь ӨМГӨӨЛӨЛ, ХАМГААЛАЛ хэрэгтэй болчихсныг мэдэж байгаа юу. Тэдэнд ил тод нээлттэй, шударга мэтгэлцэх зарчим алдагдаж, мөрдөгч прокурорууд нь хавтаст хэргүүдээ өндөг шиг дарж хэвтсээр шүүхийн шат руу боогоод шидчихэж байна. Эцэстээ, захын нэг мөрдөгч өмгөөлөгч рүү хашгирч, зүхэл урсгадаг болсон нь гашуун үнэн юм. Хүний эрхийн үндэсний комисст сүүлийн таван жилийн байдлаар нийт 4165 гомдол ирснээс халдашгүй чөлөөтэй байх эрхийн хүрээнд 722, эрүү шүүлтээс ангид байх эрхтэй холбоотой 157, хууль бусаар баривчлахтай холбоотой 61, хууль бусаар цагдан хорихтой холбоотой 257 гомдол ирчихсэн байна. Хүний эрхийг дээдэлдэг нам, Засаг байна гэсэн амлалт чинь хаачив Л.Оюун-Эрдэнэ ээ?! Иргэдийн чинь эрхзүйн байдал шалаар нэг болчихсон байхад эрх баригч намын хувь заяа ирэх сонгуулиар өнгөтэй, өөдтэй байж чадах уу?!… 2021 онд УИХ-ын чуулганаар Шүүхийн тухай багц хуулийг батлахдаа “Энэ цагаас эхлээд эзэнтэй шүүгч гэж байх ёсгүй, шүүгчдэд хуулиас өөр дарга байхгүй” хэмээн бардамнасан гишүүдийн чинь шүлс хатаагүй байгаа шүү. Олон улсын, хараат бус хөндлөнгийн үнэлгээгээр Монгол Улс шүүхийн хараат бус байдлаараа дэлхийн 140 улсаас 120-д жагссан нь шившиг юм, У.Хүрэлсүх ээ!!! Баривчлах ажиллагааны 98-99 хувь нь шүүхийн ямар ч шийдвэргүйгээр хийгдсэн гэх гутамшгаа засч залруулах цаг болоогүй юу.. Хэдхэн хоногийн өмнөх, дөрөвдүгээр сарын 10-ны орой ТЕГ-аас нэг иргэнийг шүүхийн шийдвэргүйгээр 48 цагаар саатуулж, улмаар 48 цагийг 30 хоног болгон цагдан хорих шүүх хурлыг зарлахаас хоёр, гуравхан цагийн өмнө яллагдагчийн тогтоол танилцуулсан гэх увайгүй жишээг өнөөдөр өмгөөлөгчид ярьж байна… Гэрч гэж дуудуутаа сэжигтнээр хорьж, сэжигтнээр хорьж шоконд оруулмагцаа яллагдагч болгон “хурдны галт тэргэнд” суулгачихдаг Тагнуулын байгууллагатай улс Монголоос өөр хаана байна вэ, Ерөнхий сайд аа!!! Хүчээр цагдан хориутаа яллагдагчийн тогтоолд гарын үсэг зуруулсан явдлыг хүний эрхийн ноцтой зөрчил гэж үзэхгүй бол, өөр юу гэж үзэх вэ… Үүгээр тогтохгүй 30 хоног цагдан хорих шүүх хурал дээр прокурор нь хавтаст хэрэггүй орж ирж, үүнийг нь эсэргүүцсэн өмгөөлөгчийн өмнө “хавтаст хэрэг нь байсан, байсан… би танилцаж байгаад өрөөндөө орхичихож” гэж шүүгч нь алиатсан гэх ичгүүр сонжуургүй үзэгдлийг улстөрийн, тэр дундаа Ерөнхий сайдын захиалга юм биш байгаа гээд хардчихад болохгүй гэх газаргүй юм. Учир нь, Ерөнхий сайдаас өөр Тагнуулын ерөнхий газрыг хөдөлгөх хүч хаана, хэнд бий билээ. Ийм эмгэнэлт драмд шүүгч нар чинь гар бие оролцож, дүр бүтээж яваа юм биш байгаа У.Хүрэлсүх ээ!!! Шүүгч нар прокурорын харцан дор алх цохиж, прокурор нь мөрдөгчдийн үзэгний үзүүрээр хөдөлж эхэлсэн цагт улс орон мөхөл рүүгээ явдаг гэдэг. Тэгэхээр манай улс МАН-ын дангаар эрх барьж буй энэ цаг дор мөхөл, үхлийнхээ замаар ороод шуударчихсан яваа юм биш байгаа. Дээр дурьдсан эл кэйс нь Монголд мөрдөгч нар, тэр дундаа ТЕГ болоод АТГ-ын мөрдөгч нар шүүх, прокуроруудын дээр сандайлчихсан юм биш үү гэх шүүмжлэлт асуулгыг босгож ирж байна. Шүүх хуралд прокурор хавтаст хэрэггүй орж ирж байна гэдэг өөрөө эл хэрэг улстөрийн захиалгат гэж хардахаас өөрөөр харагдахгүй байгаа нь үнэн. Шүүхийн шийдвэргүй цагдан хоригдсон иргэдийг аргаа барахдаа Хорих ангийн дарга нар нь сулласан олон жишээг Хүний эрхийн үндэсний комисс хэлж байна. Мөрдөгчид ийнхүү шүүхийн зөвшөөрөлгүйгээр бусдын эрх чөлөөнд халдаж, цагдан хорьсоор байх юм бол Шүүх байгууллага гэх данхар бүтцийг төсвөөс хооллох шаардлага байгаа юм уу?! Шүүгч нь хавтаст хэрэгтэй танилцдаггүй, прокурор нь хавтаст хэрэггүйгээр яллах санал барьчихсан орж ирдэг, мөрдөгч нь сэжигтэн гэгдсэн азгүй амьтныг Цагдан хоригдох хугацаанд нь баримт хайдаг, олдохгүй бол мэдүүлэг байцаалт нэрээр ороож, өөрөө өөрийг нь яллах тактик ашигладаг новшийн арга Монголын хууль хяналтынханд нутагшчихсан юм биш биз?!… Улмаар баримт олдохгүй, цагдан хорьсноо нотолж чадахгүй болоод ирмэгц хэргийн ээдрээт байдал арилаагүй байна гэх утгагүй тайлбартайгаар үргэлжлүүлэн 30 хоногоор саатуулдаг байхыг ч үгүйсгэхгүй юм. Үүн дээр ч төвлөрч шалгах цаг нэгэнт болсон. Тиймээс, Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх ээ… Энэ улсын эцэг шиг зангараг зааж Хүний эрхийн үндэсний комиссын илтгэлд анхаарал хандуулаад өг. Иргэдийн чинь эрхзүйн байдлыг дордуулан байж шалгадаг увайгүй хийрхэл газар авчихлаа. Өмгөөлөгчдийн ярьж буй дээрх дөрөвдүгээр сарын 10-ны өдрийн гэх кэйсийг л татаад шалгачих. Хүний эрхийн үндэсний комиссын хэлээд буй ноцтой зөрчлийн бүх цуглуулгыг 2023.04.10-ны оройн 20-21 цагийн орчимд саатуулагдсан А гэх иргэний нөхцөл байдал дангаараа хангалттай харуулна гэж Өмгөөлөгчдийн холбоо даяар ярьж байна… Ямар учиртай цагдан хорио болоод Хүний эрхийн үндэсний комиссын илтгэлд дурьдагдсан бүх зөрчлийн “цуглуулга” гэгдээд байна вэ, Л.Оюун-Эрдэнэ ээ!!! ТЕГ 48-хан цагийн дотор нэр бүхий иргэнийг гэрчээс сэжигтэн, сэжигтнээс яллагдагч болгон шуурхайлсны учир юув. Сэжигтнээр цагдан хорьж байгаад яллагдагчийн тогтоолд гарын үсэг зуруулах нь хүний эрхийн онц ноцтой зөрчил гэдгийг захын хуульч хэлж байгааг дахин сануулъя. ХЭҮК-оос шүүх, прокурор, баривчлах байрны даргын шийдвэрээр суллагдсан 864 хүний хувийн хэрэгт дүн шинжилгээ хийхэд 2020-2022 онд баривчлагдаад суллагдсан нийт тохиолдлын 76.1 хувийг эзэлж байгаа нь эрх баригч нам хүний эрхийг дээдлэх бус эрхзүйн байдлыг нь улам бүр дордуулж буйн тод жишээ болох биз. Тэрбайтугай баримтаар нотлогдоогүй байхад зүйл ангийг таамгаар тавьдаг, зүйл ангид 8-аас дээш хорих ялтай гэчихсэн байвал онц хүнд хэрэг гээд үг сүггүй хорьчихдог “ширэнгийн хууль”-иа яаралтай эргэн харж, ийм зүй бус байдлаар хохирсон иргэний хохирлыг тухайн хэргийн мөрдөгч, прокурор, шүүгчдээс гаргуулдаг, хатуу хариуцлага тооцдог болохгүй бол маргааш Л.Оюун-Эрдэнэ, У.Хүрэлсүх нар өөрсдөө ч 30, 30 хоногоор саатуулагдчихсан явж байж мэдэхээр байна. Тиймээс дэлхийн шившиг болохоосоо өмнө анхааралдаа авч ажил хэрэг болго, У.Хүрэлсүх ээ!!! Мэдээллийн эх сурвалж : Нийгмийн толь

МОНГОЛ АРДЫН НАМЫН БАГА ХУРЛЫН II ХУРАЛДААН ЭХЭЛЖ, НИЙТ 7 АСУУДАЛ ХЭЛЭЛЦЭЖ БАЙНА

02 / 27 0 сэтгэгдэл 76 үзсэнe

Монгол Ардын намын Бага хурлын II хуралдаан эхэлж, Монгол Ардын намын дарга, УИХ-ын дарга Н.Учрал үг хэлснээр хуралдаан эхлэв. Хуралдааны даргаар УИХ-ын гишүүн Л.Энх-Амгалан, орлогч даргаар Дархан-Уул аймгийн ИТХ-ын дарга А.Янжмаа нарыг сонгов . Хуралдаан даргалагч, УИХ-ын гишүүн Л.Энх-Амгалангийн танилцуулснаар Монгол Ардын намын Бага хурлын II хуралдаанаар долоон асуудал хэлэлцэхээр боллоо. Монгол Ардын намын дарга, УИХ-ын дарга Н.Учралын улс төрийн илтгэл, намын Ерөнхий Нарийн Бичгийн дарга Я.Содбаатар, Ерөнхий сайд Г.Занданшатар нарын мэдээллийг сонсох, мөн “Гишүүн төвтэй нам 4-E стратеги”-ийг батлах зэрэг асуудлыг хэлэлцэ нэ . Үүний дараагаар у дирдах зөвлөлийн дэргэд ажиллаж буй бодлогын 11 хорооны салбар хуралдаануудыг зохион байгуулна.

СЭЛЭНГЭ АЙМГААР ДАЛАЙН БАТБАЯР ЭРХЭМ МӨНГӨ ТАРААЖ ЯВАА АЖ

02 / 23 0 сэтгэгдэл 512 үзсэнe

УИХ-ын гишүүн Далайн Батбаяр Сэлэнгэ аймгийн Ардчилсан намын даргад нэр дэвшихээр бэлтгэж байгаа гэх мэдээлэл улс төрийн хүрээнд яригдаж эхэллээ.Уул уурхайн баялгаас төрсөн тэрбумтан төрийн ордонд түшээдийн суудалд дархлагдан сууж буй эрхэм гишүүний гэр бүлийнх нь хамаарал бүхий “Монгол Чех Металл” гэх жоншны уурхай нь хятад ажилчдыг хууль бусаар оруулж ирж орогнуулдаг мэдээлэл нийтэд хэдийнээ ил болсон.Хамгийн ноцтой нь Стратегийн орд газрыг гэр бүлээрээ эзэмшиж, олборлож, гадагш зөөж буй явдал юм.Тэгвэл Ардчилсан нам шинэчилсэн дүрмийн дагуу гуравдугаар сарын 10-наас хойш сумдын үүрийн хурал, сумын намын хороо, аймгийн намын хороо, улмаар Үндэсний бодлогын хорооны шат дамжлагаар удирдах албан тушаалтнуудаа сонгох журам үйлчилж байгаа. Энэ хүрээнд Сэлэнгэ аймгийн намын даргын сонгууль дотоод өрсөлдөөнийг идэвхжүүлээд байгаа гэх.Зарим эх сурвалжийн мэдээлж буйгаар, нэр дэвшихээр зэхэж буй улс төрчид дэмжлэг авахын тулд идэвхтэй уулзалт, зохион байгуулалт хийж эхэлсэн гэх яриа намын гишүүдийн дунд гарчээ. Хууль зөрчсөн, мөнгө тараасан гэх мэдээлэл чих дэлсээд авлаа. Иймд холбогдох байгууллагууд болон намын удирдлага ил тод байр сууриа илэрхийлэх нь зүйтэй гэсэн хүлээлт бий. Аймгийн намын даргын албан тушаал нь зөвхөн орон нутгийн хэмжээний асуудал биш. Улсын хэмжээний сонгууль, бодлогын нөлөөлөлтэй, намын дотоод нөлөөллийн чухал цэг гэж улс төр судлаачид үздэг. Тиймээс энэ суудалд хэн очих нь цаашдын улс төрийн өрнөлд нөлөөлөх магадлалтай. Эндээс нэг асуулт урган гарч байна. Аймгийн намын даргын албан тушаалын төлөөх өрсөлдөөн нь намын бодлого, үзэл баримтлалын өрсөлдөөн үү? Эсвэл ирээдүйн улс төрийн байр суурь, нөлөөллийн төлөөх стратегийн алхам уу? Нам дотоод сонгуулиа хэрхэн ил тод, шударга зохион байгуулах нь зөвхөн нэг нэр дэвшигчийн асуудал биш. Энэ нь намын нэр хүнд, олон нийтийн итгэлтэй шууд холбоотой билээ.

ЭРХЭМ НИТХ-ЫН ТӨЛӨӨЛӨГЧ,ХОТЫН ДАРГЫН ЗӨВЛӨХ Г.БАТСАЙХАН ТА ХОТ ТӨЛӨВЛӨЛТ ХИЙСЭН ҮҮ, ХОТХОН ТӨЛӨВЛӨЛТ ҮҮ ХИЙСЭН ҮҮ?

02 / 11 0 сэтгэгдэл 171 үзсэнe

ХУД-ийн ИТХ-ын даргаар ажиллаж байсан Г.Батсайхан хотын түгжрэлийг бууруулна, “20 минутын хот” байгуулна гэж ярьсаар байтал яг түгжрэлийн төв цэгт 240 айлын 16 давхар хотхон барьж, Нарны гүүрний уулзварт дахиад 240 машины “ачаалал” нэмжээ. Хотхон нь авто зогсоолгүй, ногоон байгууламжгүй, сургууль цэцэрлэггүй. Харин бичиг баримт нь бүрэн — 80 настай аавынх нь нэр дээр. Гэтэл аав нь тэнгэрийн орноо заларсан байтал эрх мэдэл, ашиг хонжоо олохын тулд хүн чанараа уландаа гишгэж мөнгөний төлөө улангасан талийгаач эцгийнхээ ясыг өндөлзүүлэн өөрийн ажилдаа хутгасаар . Өнгөрсөн эцгээ ч бодохгүй байгаа хүн өөр бусдыг бодож, төрийн ажлыг хоёргүй сэтгэлээр хийнэ гэдэг жинхэнэ үлгэр.Ингэснээр хот төлөвлөлтийн асуудал иргэдэд, харин барилгын ашиг гэр бүлийн хүрээнд “төлөвлөгдөж” үлдэв бололтой. Аман дээрээ түгжрэл ярьж, үйлдлээрээ түгжрэл барьж буй энэ жишээ “20 минутын хот” гэдэг нь иргэдэд биш, барилга баригчдад л зориулагдсан уриа болохыг харуулж байна.

“ХҮННҮ БУУЗ”-ТАЙ ХОЛБООТОЙ МАРГААН, НЭР СОЛИЛТЫН АСУУДАЛ ДАХИН ХӨНДӨГДӨВ

02 / 04 0 сэтгэгдэл 1 063 үзсэнe

Олон нийтийн сүлжээ, иргэдийн дунд “Хүннү бууз” нэртэй хоолны газрын үйл ажиллагаатай холбоотой маргаан дахин сөхөгдөж байна. Тус газар нь өмнө нь эрүүл ахуйн шаардлага хангаагүй, бохир орчинд үйл ажиллагаа явуулж байсан гэх мэдээлэл олон нийтэд түгж, мэргэжлийн байгууллага болон хэвлэл мэдээллийн анхааралд өртөж байжээ. Эх сурвалжуудын мэдээлж буйгаар, тухайн үед нөхцөл байдлыг баримтжуулан сурвалжлах явцад зураглаач, сэтгүүлчдийн биед халдсан, хурц иртэй багаж барин заналхийлсэн гэх ноцтой асуудал гарч байсан талаар олон нийтэд мэдээлэгдэж байсан юм. Уг үйл явдал нь хэвлэл мэдээллийн эрх чөлөө, иргэдийн мэдээлэл авах эрхтэй холбоотойгоор шүүмжлэл дагуулж байв. Маргааны дараа “Хүннү бууз” нэртэй уг хоолны газар үйл ажиллагааны нэрээ сольж, одоогоор “Гэрийн бууз” нэрээр ажиллаж байгаа гэх мэдээлэл тархаад байна. Мөн энэ нь анх удаагийн нэр өөрчлөлт биш, өмнө нь ч үйл ажиллагааны нэрээ сольж байсан гэх мэдээлэл иргэдийн дунд яригдаж байна. Иргэдийн зүгээс “эрүүл ахуй, үйлчилгээний чанартай холбоотой асуудлаа бодитоор засахын оронд нэрээ сольж, өнгө үзэмжээр асуудлыг халхлах явдал газар авч байна” хэмээн шүүмжилж буй. Ялангуяа хүнсний салбарт үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгжүүдэд тавигдах ёс зүй, хариуцлагын шаардлага илүү өндөр байх ёстойг тэд онцолж байна. Энэхүү асуудал нь зөвхөн нэг аж ахуйн нэгжийн тухайд бус, нийтийн хоол үйлдвэрлэлийн салбарт хяналт шалгалтыг ил тод, тууштай хэрэгжүүлэх, мөн зөрчил гаргасан байгууллагууд нэр солих замаар хариуцлагаас зайлсхийх боломжийг хязгаарлах шаардлагатайг харуулж байна.

НИТХ-ЫН ТӨЛӨӨЛӨГЧ З.ТӨМӨРТӨӨМӨӨТЭЙ ХОЛБООТОЙ ЯРИА, ШҮҮМЖЛЭЛ ОЛНЫ АНХААРАЛ ТАТАЖ БАЙНА

02 / 04 0 сэтгэгдэл 414 үзсэнe

Сүүлийн өдрүүдэд Нийслэлийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын төлөөлөгч З.Төмөртөөмөөтэй холбоотой хувийн амьдралын талаарх яриа, хов жив цахим орчин болон нийслэлийн иргэдийн дунд тархаж, олон нийтийн анхаарлыг татаж байна. Тэрбээр өмнө нь хотын даргыг орлон ажиллаж байсан туршлагатай, нийслэлийн удирдлагын түвшинд хариуцлагатай алба хашиж явсан нэгэн. Гэвч одоогоор түүнийг тогтсон орон гэргүй болж, дэн буудлуудаар хоног төөрүүлж, архи согтууруулах ундаа хэтрүүлэн хэрэглэж байгаа гэх мэдээлэл, яриа хотын иргэдийн дунд тархжээ. Эдгээр ярианд дурдсанаар, уг нөхцөл байдал нь түүний хувийн харилцаатай холбоотой бөгөөд “Fantasy sex shop”-ын үүсгэн байгуулагч гэгддэг Ану гэх бүсгүйтэй гэр бүлийн маргаанаас үүдэн, улмаар салсан гэх хов жив дагалдаж байна. Гэхдээ энэ нь албан ёсоор баталгаажсан мэдээлэл биш бөгөөд олон нийтийн дунд тархсан яриа болохыг онцлох нь зүйтэй. Харин иргэдийн зүгээс “гэр орноо авч явж чадаагүй атлаа төр, нийслэлийг удирдах тухай ярих нь зохимжтой юу” гэх шүүмжлэлийг илэрхийлж буй. Төрийн өндөр албан тушаал хашиж, нийтийн өмнө хариуцлага үүрч буй хүн хувийн ёс зүй, амьдралын хэв маягаараа үлгэр дуурайлал үзүүлэх ёстой гэх байр суурь ч давамгайлж байна. Зарим иргэдийн хувьд ийм нөхцөл байдалд улс төр, удирдлагын ажилд зүтгэхээс илүүтэй хэвлэл мэдээлэл, олон нийтийн харилцааны чиглэлээр ажиллах нь илүү тохиромжтой байж болох талаар ч санал хэлж байна. Эцэст нь, уг асуудал нь хувь хүний амьдралтай холбоотой ч нийтийн албан тушаал хашиж буй хүний ёс зүй, хариуцлагын асуудлыг дахин хөндөж, олон нийтийн итгэл гэдэг зөвхөн албан тушаалаар бус, хувийн төлөвшлөөр хэмжигддэг болохыг сануулж байна.

ЦЕГ-ын Хар тамхитай тэмцэх албаны дарга, хурандаа Э.Товуудоржтой ярилцлаа.

02 / 04 0 сэтгэгдэл 346 үзсэнe

-ЦЕГ-ын Хар тамхитай тэмцэх газрыг өргөжүүлэн алба болгосон. Ингэснээр энэ төрлийн гэмт хэрэг, зөрчилтэй тэмцэх ажиллагаа эрчимжиж, ажлын үр дүн эхнээсээ гарч байна. Энэ талаар мэдээлэл өгнө үү? -Монгол Улсын Засгийн газрын “Мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодисын хууль бус эргэлттэй тэмцэх талаар авах зарим арга хэмжээний тухай” 2025 оны 29 дүгээр тогтоол батлагдаж, энэ төрлийн гэмт хэрэгтэй тэмцэх ажлыг эрчимжүүлсэн. Улмаар Монгол Улсын Засгийн газрын 90 дүгээр тогтоолоор Хар тамхитай тэмцэх газрыг бие даасан алба болгох шийдвэр гарсан. Мөн Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд болон ЦЕГ-ын даргын тушаалаар 2025 оны арваннэгдүгээр сарын 14-ний өдөр Хар тамхитай тэмцэх газрыг алба болгон өргөтгөн байгуулсан. Бид алба болсноос хойш энэ төрлийн гэмт хэрэг, зөрчилтэй тэмцэх бодлогын шинжтэй ажил, арга хэмжээг зохион явуулсан. Тухайлбал, мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодисын хууль бус эргэлттэй тэмцэхэд дан ганц Хар тамхитай тэмцэх алба хангалтгүй тул ЦЕГ-ын Тэргүүн дэд даргын тушаалаар цагдаагийн байгууллагын алба, нэгж, нутаг дэвсгэр хариуцсан цагдаагийн газар, хэлтсийн алба хаагчдаас бүрдсэн ажлын хэсгийг байгуулж, улсын хэмжээнд энэ гэмт явдалтай тэмцэх үйл ажиллагааг явуулж байна. Мөн мансууралтай тэмцэх ажлын үр нөлөөг дээшлүүлэх, байгууллагуудын хамтын ажиллагааг сайжруулахад чиглэсэн хэлэлцүүлгийг энэ оны нэгдүгээр сарын 7-ны өдөр Монгол Улсын Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөл, Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн Тамгын газар, Улсын ерөнхий прокурорын газар, Хууль зүй, дотоод хэргийн яам, Тагнуулын ерөнхий газартай хамтран хоёр үе шаттай зохион байгуулж, цаашид авч хэрэгжүүлэх ажил, арга хэмжээ, 2026 онд гүйцэтгэх ажлын төлөвлөгөө, зөвлөмж гаргаж, биелэлт үр дүнг тооцон ажиллаж байна. -Хар тамхи, мансууруулах бодисын хэрэглээ хяналтаас гарсан, газар авсан гэсэн таамаг олны дунд байдаг. Үнэхээр тийм болсон уу? -Өнөөдрийн байдлаар Монгол Улс бусад улс, орон шиг хяналтаас алдаагүй. Дэлхий дахинд болон бүс нутгийн хэмжээнд мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодисын хууль бус эргэлтийн нөхцөл байдал жил ирэх тусам хүндэрч байна. Үүний нөлөөгөөр манай улсад ч энэ төрлийн гэмт хэрэг, зөрчлийн тоо жил ирэх тусам нэмэгдэж байгаа тул цагдаагийн байгууллагаас тухай бүр хариу арга хэмжээг авч ажиллаж байна. -Хар тамхи хэрэглэгчдийн тоо, судалгаа байдаг уу. Байдаг бол тэднийг бүрэн хяналтад авч чадсан уу? -Улсын хэмжээнд сүүлийн есөн жилийн хугацаанд мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодистой холбоотой 2100 гэмт хэрэгт 2422 иргэнийг яллагдагчаар татаж шалгасан. Бүртгэгдсэн гэмт хэргийн 83.3 хувь нь нийслэлд, 16.7 хувь нь орон нутагт гарсан. Гэмт хэрэг үйлдэгчдийн 90 хувь эрэгтэй, 10 хувь нь эмэгтэй байна. Энэ хугацаанд шүүхээс зөвхөн хорих ялаар 1141 ялтан шийтгэгдсэн. Үүний 88.8 хувь эрэгтэй, 11.2 хувь нь эмэгтэй байна. Тэдний 446 буюу 39.9 хувь нь хар тамхины болон бусад төрлийн гэмт хэрэгт удаа дараа ял шийтгэгдсэн этгээд байна. Зөвхөн энэ төрлийн гэмт хэрэгт давтан гэмт хэрэг үйлдсэн 202 этгээд байгаагаас 2-3 удаа ял шийтгэгдсэн 189, 4-5 удаа ял шийтгэгдсэн 13, мөн бусад болон энэ төрлийн гэмт хэрэгт 8-10 удаа ял шийтгэгдсэн зургаан этгээдийг байнгын хяналтад авч ажилладаг. Түүнчлэн, энэ төрлийн гэмт хэрэгт хоёроос дээш жилийн хугацаагаар хорих ял эдлээд суллагдсан иргэдэд Гэмт хэрэг, зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх тухай хуулийн 41 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасны дагуу харьяа цагдаагийн байгууллагаас 1-3 жил хүртэлх хугацаагаар хяналт тогтоон ажиллаж байна. -Сүүлийн үеийн мэдээнээс харахад, хар тамхи хэрэглэж байсан, эсвэл ихээхэн хэмжээтэйг биедээ авч явсан хүмүүсийг баривчиллаа гэж байнга гарч байна. Энэ нь өмнө хэрэглэж байсан хүмүүс үү, шинээр баригдаж байгаа нь уу? -Энэ бол байнгын хэрэглэдэг болон зарж борлуулдаг хүмүүсийн тухайд юм. Өнгөрсөн оны сүүлчээр алба болон өргөжсөнөөс хойш бид зарим нэг илрүүлсэн, шалгаж байгаа хэргүүдийн талаар прокурорын зөвшөөрсөн хэмжээнд мэдээлэл өгч байгаа нь ард иргэдээ энэ төрлийн гэмт хэрэгт холбогдогч, хохирогч болохоос урьдчилан сэргийлэх бас нэгэн ажил юм. -Өсвөр үеийнхний дунд хар тамхи, мансууруулах бодисын хэрэглээ их байна гэсэн яриа байдаг. Үүнд ямар хариулт өгөх бэ? -Сүүлийн есөн жилийн хугацаанд энэ төрлийн гэмт хэрэгт яллагдагчаар татагдсан 2422 иргэнийг насны байдлаар нь авч үзвэл 13-17 насны 107 буюу 4,4 хувь нь байна. 18-25 насныхан 50.4 хувь, 26-35 насныхан 35.8 хувь, 36-аас дээш насныхан 224 буюу 9.2 хувийг тус тус эзэлж байна. Боловсролын хувьд 60.5 хувь нь бүрэн дунд бол 59.5 хувь нь ажилгүй иргэд байна. Мөн энэ хугацаанд мансуурах зөрчилд 1976 иргэнд шийтгэл оногдуулснаас 413 буюу 20.9 хувь нь 13-17 насны хүүхэд байна. 2025 онд мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодисын хууль бус эргэлттэй холбоотой гэмт хэрэг, зөрчилд 13-17 насны 83 хүүхэд холбогдон шалгагдсанаас гэмт хэрэг үйлдсэн дөрвөн хүүхэд яллагдагчаар татагдаж, мансуурах зөрчилд 79 хүүхэд холбогджээ. Үүнээс 41 нь тус бүр 100.000 төгрөгөөр торгох, 22 нь 7-30 хоногийн хугацаагаар баривчлах, 22 нь албадан сургалтад хамруулах шийтгэл хүлээсэн байна. Жил ирэх тусам энэ төрлийн гэмт хэрэг, зөрчилд холбогдон шалгагдаж байгаа хүүхдийн тоо нэмэгдэхэд дараах хүчин зүйл нөлөөлж байна. Үүнд: -Эцэг, эх, асран хамгаалагч, харгалзан дэмжигч, багш, ойр дотны хүмүүсийн хүүхдэд тавих хараа хяналт сул -Найз, танилын хүрээлэлд уруу татагдах; -Сониуч зан, бусдыг даган дуурайх; -Буруу эх сурвалжаас авсан мэдээлэл; -Мансууруулах бодисын хор уршиг, эрх зүйн үр дагаврын талаар мэдлэг дутмаг. Иймд Боловсролын ерөнхий хуулийн 14 дүгээр зүйлийн 14.4.9-д заасны дагуу сургуулийн сургалтын хөтөлбөрт мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодисоос урьдчилан сэргийлэх, хорт зуршлаас татгалзах, хор хөнөөлийг таниулах агуулгыг тусгах шаардлагатай байна. -Манай улсад хар тамхины хэрэглээ нэмэгдэхэд нөлөөлж байгаа хүчин зүйл юу вэ? -Мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодисын хууль бус эргэлт нь олон улсад зах зээлийн хуулиар эрэлт, нийлүүлэлтээс бүрдэж байна. Эрэлтийг сонирхогч, хэрэглэгч, донтогч бий болгож байгаа бол нийлүүлэлтийг гадаад, дотоод нийлүүлэлт гэж ангилж байна. Гадаад нийлүүлэлт нь Монгол Улсын хилээр хууль бусаар мансууруулах эм, сэтгэцэт нөлөөт бодисыг нэвтрүүлж байна. Дотоод нийлүүлэлт нь манай улсад зэрлэг байдлаар ургадаг олсны төрлийн ургамалтай шууд холбоотой. НҮБ-ын Хар тамхи, гэмт хэрэгтэй тэмцэх албаны судалгаагаар Монгол Улс нь анх 1990-ээд оны үед олон улсад хар тамхи дамжин өнгөрүүлэгч улсын нэгээр нэрлэгдэж байсан бол 2000-2020 онд энэ төрлийн гэмт хэргийн гаралт, хэрэглэгч, донтогчдын тоо нэмэгдэж, эрэлт үүсч, нийлүүлэлт бий болсноор хэрэглэгч улсуудын нэг болсон. Цаашид энэ төрлийн гэмт хэргийн нөхцөл байдал хүндэрч, хяналтаас гарсан тохиолдолд дотоодод үйлдвэрлэл явуулж, үйлдвэрлэгч улс болж, үндэстэн дамнасан зохион байгуулалттай гэмт бүлэглэлүүдийн үйл ажиллагаа манай улс руу чиглэж, хар тамхины мафи, картел үүсэх эрсдэлтэй. -Хар тамхитай холбоотой гэмт хэргийг илрүүлэхэд цагдаагийн алба хаагчдад ямар саад бэрхшээл тулгардаг бэ? -Энэ төрлийн гэмт хэрэг, зөрчилтэй тэмцэхэд цагдаагийн алба хаагчдаас мэргэжлийн өндөр мэдлэг, ур чадвар, хичээл зүтгэл, багийн ажиллагаа, сахилга бат, хариуцлага, албандаа үнэнч байдлыг шаарддаг. Ийм учраас удирдлагын зүгээс алба хаагчдыг мэргэшүүлэх, дадлагажуулах, өргөсөн тангарагтаа үнэнчээр ажиллах нөхцөл, боломжийг бүрдүүлэх чиглэлд анхаарч, дэмжиж ажиллахыг зорьж байна. Үйлдэгдэж байгаа энэ төрлийн гэмт хэрэг, зөрчлийн 70 орчим хувь нь ажлын бус шөнө, оройн цагаар үйлдэгддэг тул алба хаагчид баяр ёслол, амралтын өдрөөр, зарим үед гэртээ ч харих завгүй уртасгасан цагаар, өндөр ачаалалтай ажиллах үе олон байдаг. Ард иргэдийнхээ амар тайван, аюулгүй байдал, мансууралгүй ирээдүйн төлөө өргөсөн тангарагтаа үнэнчээр зүтгэж байгаа, алба хаагчдын маань арыг бат дааж, албыг ойлгож, хүндэлдэг гэр бүлд нь энэ завшааныг ашиглан талархал илэрхийлье. -Энэ төрлийн гэмт хэрэг, зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх хамгийн үр дүнтэй арга юу бэ? -Олон улсад төрөл бүрийн урьдчилан сэргийлэх үр дүнтэй аргыг нэвтрүүлсэн байдаг. Гэхдээ олон улс, бүс нутаг, өөрийн улсын онцлог, иргэдийн аж төрөх байдал, нийгэм, эдийн засгийн хөгжил зэрэг хүчин зүйлээс хамаарч харилцан адилгүй хэрэгждэг. Манай улсын хувьд тандалт судалгаа, дүн шинжилгээний үр дүнд суурилсан урьдчилан сэргийлэх ажлыг улсын хэмжээнд дан ганц цагдаагийн байгууллага бус боловсрол, эрүүл мэнд, соёл, урлаг, спорт нийгмийн бүхий л салбарт тогтмол явуулдаг бөгөөд үр дүн ирээдүйд гарна. Учир нь бага наснаасаа мансуурлын хор уршгийн талаар ойлголттой болж өссөнөөр зан үйлд нөлөөлж, зөв бие хүн болж төлөвших боломжтой юм. -Энэ гэмт хэрэгтэй тэмцэх эрх зүйн орчин хангалттай бүрдсэн үү? -Өнөөдөр Монгол Улсын хэмжээнд хүчин төгөлдөр үйлчилж байгаа 937 хууль байгаагаас 59 хуулийн 156 зүйл, 204 заалтад мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодисын хууль бус эргэлттэй тэмцэх хэм хэмжээг хуульчилсан байдаг. Энэ төрлийн гэмт хэрэг, зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх гол эх сурвалж бол УИХ-аас 2002 онд баталсан Мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодисын эргэлтэд хяналт тавих тухай хууль юм. Энэ хуулийг баталж, хэрэгжүүлээд хэдийнэ 24 жилийн хугацаа өнгөрч, олон улс, бүс нутгийн мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодисын нөхцөл байдал эрс өөрчлөгдсөн тул энэхүү хуулийг зайлшгүй шинэчлэх шаардлага үүсээд байна. Иймд тус албанаас дээрх хуулийг шинэчлэх ажлын хэсэгт ажиллаж, хуулийн хэлэлцүүлгийг холбогдох байгууллагатай хамтран зохион байгуулж байна.

ТБХ:Монгол Улсын 2026 оны төсвийн тухай хуулийн төслүүдийн гурав дахь хэлэлцүүлгийг хийв

01 / 28 0 сэтгэгдэл 157 үзсэнe

Улсын Их Хурлын Төсвийн байнгын хорооны өнөөдрийн /2025.11.05/ хуралдаан 15 цаг 40 минутад үргэлжилж, Засгийн газраас 2025 оны 09 дүгээр сарын 01-ний өдөр өргөн мэдүүлсэн Монгол Улсын 2026 оны төсвийн тухай, Үндэсний баялгийн сангийн 2026 оны төсвийн тухай, Нийгмийн даатгалын сангийн 2026 оны төсвийн тухай, Эрүүл мэндийн даатгалын сангийн 2026 оны төсвийн тухай хуулийн төслүүдийн гурав дахь хэлэлцүүлгийг хийлээ. Хуулийн төслүүдийн талаар Улсын Их Хурлын гишүүн, Засгийн газрын гишүүн, Сангийн сайд Б.Жавхлан танилцуулсан. Тэрбээр 2026 оны төсвийн төслийг “Засгийн газрын 2024-2028 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөр” болон “Монгол Улсын хөгжлийн 2026 оны төлөвлөгөө”-тэй уялдуулан боловсруулсныг онцлоод төсвийн төсөлд туссан онцлох арга хэмжээг танилцуулав. Тухайлбал, төсвийн урсгал зардал нь өмнөх оноос 585.9 тэрбум төгрөгөөр нэмэгдсэн байна. Үүнд хууль, тогтоомжид заасны дагуу тэтгэврийн хэмжээг жил бүр инфляцын түвшинтэй уялдуулж нэмэхэд 378.0 тэрбум төгрөг, хүүхэд, ахмад настны тооны өсөлтөөс шалтгаалсан халамжийн зардалд 45.3 тэрбум төгрөг, сурагчийн тооны өсөлттэй холбоотой боловсролын салбарын зардалд 81.2 тэрбум төгрөг, хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээ нэмэгдсэнтэй холбоотойгоор улсын төсвөөс хариуцах эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэл болон тусламж, үйлчилгээний зардалд 79.0 тэрбум төгрөг зэрэг зайлшгүй нэмэгдэх зардлууд нөлөөлсөн гэж байлаа. Мөн улсын төсвийн хөрөнгө оруулалтаар хэрэгжүүлэх төсөл, арга хэмжээг хуульд заасны дагуу 2025 оны гуравдугаар сарын 1-ний өдрөөс эхлэн иргэдээс санал авч, сум, дүүрэг, аймаг, нийслэл, салбар яамны түвшинд үе шаттайгаар төлөвлөсөн. “Төсвийн хөрөнгө оруулалтын удирдлагын цахим систем”-ээр нийт 14.4 их наяд төгрөгийн санхүүжих дүн бүхий 1712 төслийн санал хүлээн авснаас холбогдох шалгуур үзүүлэлт, зарчим, бодлогыг харгалзан эрэмбэлж, 579 төсөл, арга хэмжээнд 3 их наяд 267.3 тэрбум төгрөгийг санхүүжүүлэхээр төсвийн төсөлд тусгасан гэв. Засгийн газрын өрийн хувьд Улсын Их Хурлаас 2025 оны тавдугаар сарын 30-ны өдөр баталсан Засгийн газрын өрийн удирдлагын 2026-2028 оны стратегийн баримт бичгийн зорилт, арга хэмжээг мөрдөн ажиллах бөгөөд 2026 онд Засгийн газрын гадаад зээлийн хөрөнгөөр тэргүүлэх ач холбогдол бүхий төсөл, хөтөлбөрүүдийг тэргүүн ээлжинд хэрэгжүүлэх, нэг тэрбум ам.доллар хүртэлх Засгийн газрын өрийн баталгаа гаргах, аймаг, нийслэлийн үнэт цаасыг зохистой хэмжээнд арилжаалах, дотоод үнэт цаасны зах зээлийг дэмжиж, суурь хүүг тогтоох зорилгоор 562 тэрбум төгрөгийн дотоод үнэт цаас гаргах, дахин санхүүжүүлэх зорилгоор нэг тэрбум ам.доллар хүртэл гадаад үнэт цаас арилжаалахаар төсвийн төсөлд тусгасан байна. Үндэсний баялгийн сангийн хувьд “Алсын хараа-2050” урт хугацааны хөгжлийн бодлогын 4.6-д заасан зорилтыг хангах хүрээнд Үндэсний баялгийн сангийн тухай хуулийг 2024 оны 4 дүгээр сарын 19-ний өдөр баталж, хүчин төгөлдөр хэрэгжиж эхэлснээс хойш жил гаруйн хугацаа өнгөрөөд байна. Газрын хэвлий дэх байгалийн баялгийг ирээдүй хойч үеийн иргэдэд тэгш, шударга хүртээх зорилгоор ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрөөс Ирээдүйн өв санд хуримтлал бүрдүүлж ирсэн бөгөөд түүхэндээ анх удаа хөрөнгө оруулалтын өгөөжөөр тус сангийн хөрөнгийг арвижуулаад байна. Ингэснээр Үндэсний баялгийн сангийн төрөлжсөн сангуудын хуримтлал 5,509.5 тэрбум төгрөгт хүрээд байгаа бол ирэх онд ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрийн орлогоос 2 их наяд 186.9 тэрбум төгрөгийг Ирээдүйн өв санд, уул уурхайн салбарын төрийн өмчит хуулийн этгээдийн төрийн эзэмшлийн 34 хүртэлх хувьд ногдох ногдол ашгийн орлогоос 372.9 тэрбум төгрөгийн орлогыг Хуримтлалын санд төвлөрүүлэхээр Үндэсний баялгийн сангийн 2026 оны төсвийн төсөлд тусгаад байгааг Сангийн сайд Б.Жавхлан танилцуулгадаа онцолсон. Монгол Улсын 2026 оны нэгдсэн төсвийн тэнцвэржүүлсэн орлого 31.6 их наяд төгрөг, нэгдсэн төсвийн суурь зарлага 29.6 их наяд төгрөг, нэгдсэн төсвийн суурь тэнцэл 2.0 их наяд төгрөгийн ашигтай буюу дотоодын нийт бүтээгдэхүүн (ДНБ)-ий 2.0 хувь байж, төсвийн тусгай шаардлагуудыг бүрэн хангахаар байна гэж байлаа. Хуулийн төсөл болон аудитын дүгнэлттэй холбогдуулан Улсын Их Хурлын гишүүд асуулт асууж, үг хэлэв. Тухайлбал, Улсын Их Хурлын гишүүн Д.Цогтбаатар эмч, эмнэлгийн байгууллагууд ажил хаяхаар болсноо эхнээсээ мэдэгдэж буйг дурдаад төсвийн төсөлд энэ асуудлыг хэрхэн шийдвэрлэж буй талаар, Улсын Их Хурлын гишүүн П.Сайнзориг ирэх жилийн төсөв иргэд рүү чиглэсэн ажлын байр бий болгох, бизнесийг дэмжих, хувийн хэвшилд бизнесийн орон зай гаргаж өгөх чиглэлд ямар асуудал тусгагдсан, төрийн албан хаагчдын нэг удаагийн тэтгэмжийг он дамнуулан олгоно гэсэн асуудлыг хэрхэн шийдвэрлэсэн талаар тодруулж, хариулт авсан. Сангийн сайд Б.Жавхлан, 2026 оны төсвийг өргөн барьсан төслөөсөө нэг төгрөг ч хасах боломжгүй. Өргөн барьсан төсөл нь 2026 оны жилийн төлөвлөгөөг биелүүлэхэд зориулсан төсвийн орлого, зардал байдаг. Өөрөөр хэлбэл, хөгжлийн төлөвлөгөөнд өөрчлөлт оруулж байж төсвийн зардал хөдөлнө. Төсөв өргөн барьснаас хойш цалин, тэтгэвэр, тэтгэмжтэй холбоотой асуудлыг Улсын Их Хурлаар ярьж байна. Хий хоосон зардал гэж байхгүй. Гагцхүү төсвийн ерөнхийлөн захирагч бүр 2026 онд хүрэх төлөвлөгөөнөөсөө 10 хувиар хойшоо ухарч байж, цалин, тэтгэвэр тэтгэмжийн нэмэгдлүүд гарч ирж байгаа хэмээн хариулж байлаа. Дараа нь хуулийн төслүүдийг Байнгын хороо болон чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар хэлэлцүүлэх бэлтгэл хангах үүрэг бүхий ажлын хэсгийн санал, дүгнэлтийг Улсын Их Хурлын гишүүн, ажлын хэсгийн ахлагч Х.Ганхуяг танилцуулав. Тэрбээр, Монгол Улсын 2026 оны төсвийн тухай, Үндэсний баялгийн сангийн 2026 оны төсвийн тухай, Нийгмийн даатгалын сангийн 2026 оны төсвийн тухай, Эрүүл мэндийн даатгалын сангийн 2026 оны төсвийн тухай хуулийн төслүүдийг хэлэлцүүлэгт бэлтгэх үүрэг бүхий ажлын хэсгийг Төсвийн байнгын хорооны 2025 оны аравдугаар сарын 22-ны өдрийн 22 дугаар тогтоолоор Улсын Их Хурлын гишүүн, Төсвийн байнгын хорооны дарга Х.Ганхуягаар ахлуулан есөн гишүүний бүрэлдэхүүнтэй байгуулсныг дурдлаа. Ажлын хэсэг 2025 оны аравдугаар сарын 29,30,31, арваннэгдүгээр сарын 4,5-ны өдрүүдэд нийт таван удаа хуралдаж, Монгол Улсын нэгдсэн төсвийн төсөлд тооцоолол хийж ажиллан, асуудлыг хэлэлцэж, олонхын саналаар шийдвэрлэж, тодорхой саналуудыг бэлтгэсэн гэв. Тухайлбал, зардал бууруулах чиглэлээр төсвийн төсөлд тусгагдсан урсгал зардалд дүн шинжилгээ хийж, үүнд үндэслэн нийслэл, орон нутгийн төсвийн ерөнхийлөн захирагчдын урсгал зардлыг 6.0 хувиар, бусад төсвийн ерөнхийлөн захирагчдын урсгал зардлыг 12.8 хувиар бууруулах, төсвийн ерөнхийлөн захирагчдын зарим урсгал зардлыг 2025 оны түвшинд барих, тэвчиж болох зарим зардлуудыг хойшлуулах, хөрөнгө оруулалтын төслүүдийн хувьд улсын хөгжлийн жилийн төлөвлөгөөтэйгөө уялдаагүй зарим төслүүдийг хасах, 2027 он болон дараа онууд руу шилжих төслүүдийн санхүүжилтийг тодорхой хувиар бууруулах, зарим салбарын тоног төхөөрөмжийн зардлыг 50 хувиар бууруулах, НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх тухай конвенцын Талуудын 17 дугаар бага хурлын барилга, байгууламжийн санхүүжилтийг бууруулах зэрэг зарчмыг баримталсан гэж байлаа. Харин зардал нэмэгдүүлэх чиглэлээр урсгал зардлын гүйцэтгэлийн санхүүжилтийг нэмэгдүүлэх, эмч, эмнэлгийн байгууллагад ажиллагсдын цалин, төрийн өмчийн эрдэм шинжилгээний байгууллагын ажилчдын цалин болон өндөр насны тэтгэвэр, халамжийн тэтгэврийг нэмэгдүүлэхээр санал оруулж байна. Түүнчлэн ажлын хэсэгт Улсын Их Хурлын гишүүд, төрийн болон төрийн бус байгууллагаас албан бичгээр ирүүлсэн санал тус бүрийг судалж, хуралдаанаар хэлэлцсэнийг онцолсон. Ингээд Төсвийн байнгын хорооны тогтоолоор байгуулагдсан ажлын хэсэг, Байнгын хороод, Төсвийн зарлагын хяналтын дэд хороо болон Улсын Их Хурлын гишүүдээс Монгол Улсын 2026 оны төсвийн төсөлтэй холбогдуулан ирүүлсэн зарчмын зөрүүтэй саналын томьёолол бүрээр санал хураалт явууллаа. Тодруулбал, Ажлын хэсгээс төсвийн зарлагын хэмжээг нэмэгдүүлэхгүйгээр төсвийн ерөнхийлөн захирагч нарын төсвийн багцад тусгагдсан урсгал болон хөрөнгө оруулалтын зардалд зохицуулалт хийсэн саналуудыг хуралдаанд оролцсон гишүүдийн олонх тус тус дэмжсэн. Мөн төсвийн тэнцэлд нөлөөлөхгүй зохицуулалтын саналууд болон төсвийн захирагч хооронд шилжүүлэх, хөрөнгө оруулалтын төсөл, арга хэмжээний нэр өөрчлөхтэй холбоотой Ажлын хэсгээс гаргасан саналуудыг хуралдаанд оролцсон гишүүдийн олонх дэмжлээ. Энэ талаарх Байнгын хорооны санал, дүгнэлтийг чуулганы нэгдсэн хуралдаанд Улсын Их Хурлын гишүүн П.Ганзориг танилцуулахаар тогтов хэмээн Улсын Их Хурлын Хэвлэл мэдээллийн газраас мэдээлэв.

“МАХ ИМПЭКС” ХК ОРОН ДАЯАР УРАМШУУЛАЛТ ХӨТӨЛБӨР ЗАРЛАЛАА

01 / 27 0 сэтгэгдэл 361 үзсэнe

Тэртээ 1946 онд Нийслэл хотын хүн амыг мах махан бүтээгдэхүүнээр хангах зорилгоор үүсгэн байгуулагдсан үндэсний ууган үйлдвэрлэгч “Мах Импэкс” ХК түүхт 80 жилийн ойгоо угтаж нийт хэрэглэгчдэдээ зориулан 80 азтантай урамшуулалт хөтөлбөр зарлажээ. Энэхүү урамшуулалт хөтөлбөрийн зорилго нь 80 жилийн турш хамт байсан хэрэгчдэдээ зориулан сар шинийн баярын хэрэглээний хиамаа худалдан аваад л олон төрлийн бэлгийн эзэн болох боломжийг бүрдүүлж талархлаа илэрхийлэх явдал юм. Тус урамшуулалт хөтөлбөрийн тухайд хэрэглэгч та нийслэл, бяслагтай салями, малчин, онцгой чанамал, зочид чанамал, дээж чанамал зэрэг 6 төрлийн хонжворын дугаар болон вэбсайт руу нэвтрэх QR код бүхий “TAG”-тай бүтээгдэхүүнүүдийг худалдан авч, худалдан авалтын И-баримтаа бүртгүүлэхэд л 80 азтан буюу 7 хоног бүр тодрох 20 азтаны нэг болох боломжтой юм. Бидэнтэй үргэлж хамт хэрэглэгч танд баярлалаа. XVII-р жарны "Сүрээр дарагч хэмээх Гал морь" жилдээ элгээрээ энх амгалан, төрлөөрөө түвшин амгалан сар шинэдээ сайхан шинэлээрэй.