ДАВХЦСАН НААДАМ, ДАВХАР АЧААЛАЛ”

04 / 28 0 сэтгэгдэл 349 үзсэнe

Засгийн газар дахин нэг “тогтоол” гаргаж, наадмын товыг цаасан дээр гоёхон зурчихлаа. 2026 оны 143-р тогтоол гэх сүртэй нэртэй энэ шийдвэрээр Дундговь, Завхан, Сүхбаатар гурвыг яг нэг дор, долоодугаар сарын 24–26-нд шахаж тавьсан нь бодлого гэхээсээ илүү будлиан. Орон нутаг өөрийн онцлог, бэлтгэлээ харгалзах ёстой атал төвөөс ингэж багцлаад “ингээд боллоо” гэж тулгадаг хуучин арга хэвээрээ. Орхон аймагийн баяр наадам болон Эрдэнэт хотын 50 жилийн ойг 23–25-нд хийе гэнэ. Бас л давхцал. Баяр наадам гэдэг чинь ард иргэдийн оролцоо, зохион байгуулалт, ачаалал гээд бодит асуудал ихтэй. Гэтэл ингэж огноо шахаж, давхардуулж тавих нь зохион байгуулалтыг хүндрүүлэхээс өөр үр дүн өгөх үү? Хамгийн сонирхолтой нь хурдан морины бүсийн уралдааныг аймгуудын наадамтай “уялдуулна” гэж. Үнэндээ энэ бол уялдуулах нэрээр ачаалал нэмж, аль хэдийн шахуу хуваарь дээр дахин дарамт үүсгэж байгаа шийдвэр. Төлөвлөлт гэхээсээ илүү араас нь нөхөж наасан, бодлогогүй алхам гэж хэлэхэд нэг их хол зөрөхгүй. Эцэст нь хэлэхэд, энэ тогтоол шийдэмгий харагдаж байгаа ч цаанаа нарийн бодолт, бодит нөхцөл байдлын тооцоо дутсан, “дээрээс буулгасан” шийдвэрийн ээлжит жишээ л болж байна.

"ТАВАНТОЛГОЙ ТҮЛШ" ХХК-ИЙН ТҮЛШНИЙ ҮЙЛДВЭРИЙН ИНЖЕНЕРҮҮД "ТЭРГҮҮН" БАЙР ЭЗЭЛЛЭЭ

04 / 26 0 сэтгэгдэл 5 үзсэнe

"Тавантолгой түлш" ХХК-ийн Түлшний үйлдвэрийн Ерөнхий инженер М.Мөнхбаатараар ахлуулсан инженерүүд "Монгол инженер" 2026 оны Cad/Cam/Cae зураг төсөл тооцооллын тэмцээнд амжилттай оролцож багийн дүнгээр 66.5 оноогоор "ТЭРГҮҮН" байр эзэллээ. Амжилттай оролцож "ТЭРГҮҮН" байр эзэлсэн инженерүүддээ халуун баяр хүргэе.

ШИНЭ СТАНДАРТ: ДОТОР ОРЧНЫ АГААР БОХИРДУУЛАГЧДЫН ХҮЛЦЭХ ХЭМЖЭЭ

04 / 23 0 сэтгэгдэл 3 үзсэнe

Стандарт, хэмжил зүйн газрын даргын 2026 оны 04 дүгээр сарын 02-ны өдрийн C/05 дугаар тушаалаар баталсан “Дотор орчны агаарын чанар. Техникийн ерөнхий шаардлага MNS 7106:2026” стандартыг энэ сарын 09-ний өдрөөс мөрдөж эхэллээ. Энэ стандарт нь эмнэлгээс бусад иргэний барилга, орон байр, сууцны дотор орчны агаар дахь хими, цацраг, биологи, физикийн гаралтай бохирдуулах бодисын хэм хэмжээг тогтоох, хянахад ашиглана. Стандартын дэлгэрэнгүйг эндээс үзнэ үү. Тус стандартад дотор орчны агаар бохирдуулах түгээмэл бодисуудын хүлцэх хэмжээг дараах байдлаар тусгажээ.

Ж.ЭНХЖАРГАЛАНД ХОЛБОГДОХ ХЭРЭГ ШҮҮХЭД ШИЛЖИВ

04 / 21 0 сэтгэгдэл 514 үзсэнe

Нийтийн өмчийг халаасныхаа эд шиг үзэж, эрх мэдлийг дураараа савчуулсан ноцтой баримт ил болж байна. НИТХ-ын төлөөлөгч Ж.Энхжаргалан “Төв цэнгэлдэх хүрээлэн” ХХК-ийн гүйцэтгэх захирлын суудлаас буусан ч эрх мэдлээ тавьж өгөхөөс татгалзаж, албан ёсны шийдвэрийг үл тоон өөрийгөө “эзэн” хэвээр нь авч явсан нь илчлэгдлээ. Албан тушаалаасаа чөлөөлөгдсөн атлаа томилогдоогүй бүрэн эрхийг дур мэдэн хэрэгжүүлж, хүмүүсийг ажилд авч, халж, мөнгө тарааж, амралт олгож компанийг хувийн компани мэт удирдсан нь хууль, дүрмийг илтэд уландаа гишгэсэн үйлдэл. Үүгээр ч зогсохгүй, тэрээр хууль зөрчин “Каар трейд” ХХК-тай 210 сая төгрөгийн шууд гэрээ байгуулж, илт давуу байдал бий болгосон байна. Дээрээс нь ямар ч шийдвэргүйгээр өөртөө 15 сая төгрөгийн цалин “бодуулж”, өөртэй нь хамаарал бүхий “Би ар Би” ХХК-ийн арга хэмжээнд 65.1 сая төгрөг гаргуулсан нь ашиг сонирхлын зөрчил, эрх мэдлийн завхралыг ил тод харуулж байна. Ийм увайгүй, даварсан үйлдлүүдийнх нь төлөө прокуророос Эрүүгийн хуулийн зүйл ангиудаар яллах дүгнэлт үйлдэж, хэргийг шүүхэд шилжүүлжээ. Одоо асуудал нэг л зүйл дээр тогтож байна хууль энэ мэт эрх мэдлээ хэтрүүлсэн этгээдүүдэд үнэхээр хатуу үйлчлэх үү, эсвэл дахиад л замхарч алга болох уу?

Ж.ЭНХЖАРГАЛАНД ХОЛБОГДОХ ХЭРЭГ ШҮҮХЭД ШИЛЖИВ

04 / 21 0 сэтгэгдэл 89 үзсэнe

Нийтийн өмчийг халаасныхаа эд шиг үзэж, эрх мэдлийг дураараа савчуулсан ноцтой баримт ил болж байна. НИТХ-ын төлөөлөгч Ж.Энхжаргалан “Төв цэнгэлдэх хүрээлэн” ХХК-ийн гүйцэтгэх захирлын суудлаас буусан ч эрх мэдлээ тавьж өгөхөөс татгалзаж, албан ёсны шийдвэрийг үл тоон өөрийгөө “эзэн” хэвээр нь авч явсан нь илчлэгдлээ. Албан тушаалаасаа чөлөөлөгдсөн атлаа томилогдоогүй бүрэн эрхийг дур мэдэн хэрэгжүүлж, хүмүүсийг ажилд авч, халж, мөнгө тарааж, амралт олгож компанийг хувийн компани мэт удирдсан нь хууль, дүрмийг илтэд уландаа гишгэсэн үйлдэл. Үүгээр ч зогсохгүй, тэрээр хууль зөрчин “Каар трейд” ХХК-тай 210 сая төгрөгийн шууд гэрээ байгуулж, илт давуу байдал бий болгосон байна. Дээрээс нь ямар ч шийдвэргүйгээр өөртөө 15 сая төгрөгийн цалин “бодуулж”, өөртэй нь хамаарал бүхий “Би ар Би” ХХК-ийн арга хэмжээнд 65.1 сая төгрөг гаргуулсан нь ашиг сонирхлын зөрчил, эрх мэдлийн завхралыг ил тод харуулж байна. Ийм увайгүй, даварсан үйлдлүүдийнх нь төлөө прокуророос Эрүүгийн хуулийн зүйл ангиудаар яллах дүгнэлт үйлдэж, хэргийг шүүхэд шилжүүлжээ. Одоо асуудал нэг л зүйл дээр тогтож байна хууль энэ мэт эрх мэдлээ хэтрүүлсэн этгээдүүдэд үнэхээр хатуу үйлчлэх үү, эсвэл дахиад л замхарч алга болох уу?

ЗУУХАНД ТҮЛШ ШАТАЖ ЭХЛЭХ ҮЕ БОЛОН ШАТАЖ ДУУСАХ ҮЕД ЗААВАЛ УГААРЫН ХИЙ ЯЛГАРЧ БАЙДАГ

04 / 21 0 сэтгэгдэл 5 үзсэнe

Зууханд түлш шатаж эхлэх үе болон шатаж дуусах үед заавал угаарын хий ялгарч байдаг Тиймээс Зуух пийшингийн битүүмжлэлийг сайтар хангах Яндангаа хөөлөх Яндангийн хаалт сойлтыг хаахгүй байх Угаар мэдрэгчээ тогтмол ажиллуулахыг анхаарна уу. Танай гэрт угаарын хий мэдрэгч дуугарвал цонх, хаалгаа нээж агаар сэлгээрэй. Угаар мэдрэгчтэй холбоотой мэдээллийг 70119410 дугаараас лавлана уу.

УИХ-ЫН ГИШҮҮН Л.ОЮУН-ЭРДЭНЭТЭЙ ХОЛБООТОЙ ГОМДЛУУДЫГ ШАЛГАЖ, ЭРҮҮГИЙН ХЭРЭГ НЭЭН АЖИЛЛАЖ БАЙНА

04 / 21 0 сэтгэгдэл 515 үзсэнe

Нийслэлийн прокурорын газрын Нэгдүгээр хэлтсийн дарга, ахлах прокурор Ц.Гансүлд цаг үеийн асуудлаар мэдээлэл хийлээ. Тэрбээр УИХ-ын гишүүн Л.Оюун-Эрдэнэтэй холбогдуулан нэр бүхий иргэдээс гаргасан гэмт хэргийн гомдол, мэдээллүүдийг үндэслэн шалгалтын ажиллагаа эхлүүлснийг онцлон мэдэгдэв. Дээрх гомдлуудад дурдсан асуудал тус бүрийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.3-т заасан улс төрд нөлөө бүхий этгээд албан тушаалын байдлаа урвуулан ашигласан, мөн 18.6-д заасан мөнгө угаах гэмт хэргийн шинжтэй эсэхийг тогтоохоор хэрэг бүртгэлтийн хэрэг нээн шалгаж байна. Мөн улс төрийн нөлөө бүхий этгээдүүдтэй холбоотой хэд хэдэн хэргийг Авлигатай тэмцэх газар шалгаж байгаа бөгөөд зарим нэр бүхий УИХ-ын гишүүдийг яллагдагчаар татан, мөрдөн байцаалтын ажиллагааг тасралтгүй үргэлжлүүлж байгааг онцлов. Прокурорын байгууллагаас хуулийн хэрэгжилтийг хангах чиглэлд шийдэмгий арга хэмжээ авч, холбогдох бүх этгээдийн үйлдэлд хуульд нийцсэн үнэлэлт, дүгнэлт өгч ажиллах болно гэдгийг мэдэгдлээ.

ДЭЭД ШҮҮХ “НОГООН АВТОБУС”-НЫ БУДЛИАНЫГ ДАХИН СӨХӨЖ, ХЭРГИЙГ БУЦААЛАА

04 / 21 0 сэтгэгдэл 401 үзсэнe

Ногоон автобусны нэрээр халхлагдсан энэ том хэрэг дээр Улсын дээд шүүх эцэст нь тод байр суурь илэрхийллээ. Өмнөх шатны шүүхүүдийн зарим шийдвэрийг зүгээр өнгөрөөсөнгүй харин ч илт зөрчилтэй, сулруулсан дүгнэлтүүдийг зад татаж, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаав. Зарим үйлдлийг “гэмт хэргийн шинжгүй” гэж үзсэн шийдвэрүүдийг хэвээр үлдээсэн ч, албан тушаалаа ашигласан ноцтой зөрчлүүд дээр шүүх ухралт хийсэнгүй. Евр о- 5 стандартад нийцэхгүй автобусыг шаардлагад “тааруулж” өөрчилсөн, улмаар сонгон шалгаруулалтад илт давуу байдал олгосон үйлдлүүдийг шууд гэм буруутайд тооцсон анхан шатны шийдвэрийг сэргээж, хариуцлагыг буцаан чангаллаа. “Тэнүүн-Огоо” ХХК-ийн нийлүүлсэн автобусууд үндсэн шаардлагуудаа ч хангаагүй байхад хүлээн авсан асуудал дээр ч шүүх нүд аньсангүй. Зарим хүнийг цагаатгасан шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн ч, шинэ нотлох баримт гарч ирвэл хэргийг дахин сөхөх боломжийг нээлттэй үлдээв. “Дээрээс өгсөн” гэх чиглэл хүртэл шалгагдах боломжтой хэвээр байна гэдгийг ч онцоллоо. Харин зарим этгээдийг үндэслэлгүй цагаатгасан шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шүүхээр болсноор энэ хэрэг “хаагдсан” биш харин ч жинхэнэ утгаараа эхэлж байна. Давж заалдах шатнаас хөнгөрүүлсэн зүйлчлэлүүдийг ч хүчингүй болгож, албан тушаалаа урвуулсан гэмт хэрэг гэсэн анхны, хатуу ангиллыг сэргээв. Өөрөөр хэлбэл, “хайнга хандсан” биш “санаатайгаар ашигласан” гэдэг байр суурь давамгайлж эхэллээ. Хамгийн анхаарал татсан нь: Евро-2 хөдөлгүүртэй автобусыг Евро-5 мэт харагдуулах гэж хуурамч өөрчлөлт хийсэн асуудлыг өмнө нь буруу тайлбарласан гэж үзэн, уг хэсгийг бүхэлд нь хүчингүй болгож дахин хэлэлцүүлэхээр болгов. Энэ нь хэрэгт илүү ноцтой, зохион байгуулалттай шинж байж болзошгүйг илтгэж байна. Нийт 27 хүн холбогдсон энэ хэрэгт хэдийн 134.5 тэрбум төгрөгийн хохирол тогтоогдсон. Хэдийгээр тодорхой хэмжээний нөхөн төлбөр барагдуулсан ч, энэ нь хариуцлагаас мултрах шалтаг биш гэдгийг шүүхийн өнөөгийн шийдвэр тод харуулж байна.

АГААР БОХИРДУУЛАГЧ БОДИСУУД 15-42 ХУВИАР БУУРЧЭЭ

04 / 03 0 сэтгэгдэл 3 үзсэнe

Цаг уур, орчны шинжилгээний газраас Улаанбаатар хотын агаарын чанарын 2026 оны 03 дугаар сарын төлөв байдлын мэдээллийг гаргалаа. Агаар бохирдуулагч бодисын 2026 оны 03 дугаар сарын дундаж агууламжийг өмнөх оны мөн үе буюу 2025 оны 03 дугаар сарын дундаж агууламжтай харьцуулахад: PM2.5 тоосонцор 27.6 хувиар PM10 тоосонцор 24.7 хувиар Хүхэрлэг хий 42.9 хувиар Азотын давхар исэл 15.8 хувиар буурсан байна. Энэ нь Агаарын чанарын MNS 4585:2025 стандартын хүлцэх хэмжээнээс бага гарсан үзүүлэлт юм. MNS 4585:2025 стандартад бохирдуулагч бодисуудын хүлцэх хэмжээ РМ2.5 тоосонцор 37.5 мкг/м3 РМ10 тоосонцор 100 мкг/м3 Хүхэрлэг хий 50 мкг/м3 Азотын давхар исэл 50 мкг/м3 байдаг.

​“Зэс эрдэнийн хувь” ХХК-ийн захирал Б.Мөнхбаатар 18 тэрбум төгрөгийн зэс газар ухаж нуусан нь баригдлаа

04 / 02 0 сэтгэгдэл 896 үзсэнe

“Зэс эрдэнийн хувь” ХХК-ийн захирал Б.Мөнхбаатар 18 тэрбум төгрөгийн зэс газар ухаж нуусан нь баригдлаа Орхон аймагт үйл ажиллагаа явуулдаг “Зэс эрдэнийн хувь” ХХК-ийн захирал Б.Мөнхбаатар тэргүүтэй хүмүүс Улаанбаатар хотод жагсаал цуглаан хийж байгаа. Тэд өмнө нь тус компанийн Хөрнгө оруулалт хариуцсан захирлаар ажиллаж байсан Э.Батбаяраас 30 тэрбум төгрөг нэхэмжилж, түүний ах Э.Бат-Амгаланг огцрохыг шаардаж байгаа юм. Гэтэл өнөөдөр Орхон аймгийн цагдаагийн байгууллагаас хувьцаа эзэмшигчдээс ирүүлсэн мэдээллийн мөрөөр “Зэс эрдэнийн хувь” ХХК-ийн үйлдвэрт гэнэтийн шалгалт хийхэд тус үйлдвэрийн хашаанд 400 тонн зэс газар ухаж булсныг илрүүлжээ. Тодруулбал: Тус үйлдвэрийн үйл ажиллагааг Уул уурхайн яамнаас 2025 оны 8-р сараас эхлэн зогсоож, өнөөдрийг хүртэл үйлдвэрлэл явуулахгүй байгаа гэсэн тайлбартай байгаа юм байна. Гэтэл ийнхүү үйл ажиллагааг нь яамны шийдвэрээр зогсоосон үйлдвэр нууцаар ажиллаж, өнгөрсөн хугацаанд 8500 тн зэс хууль зөрчин үйлдвэрлэсэн гэсэн мэдээлэл хувьцаа эзэмшигчдээс ирсэн байна. Энэ нь мөнгөн дүнгээр тооцвол 380 тэрбум төгрөг бөгөөд асар их хэмжээний мөнгөн дүн бүхий зэсийг нууцаар хууль зөрчин үйлдвэрлэсэн, түүний худалдан борлуулсан, бүр цаашлаад Гүйцэтгэх захирал Б.Мөнхбаатар эхнэрийнхээ дансаар ч их хэмжээний мөнгө шилжүүлж авсан гэх мэдээлэл байна. Харин өнөөдөр тус үйлдвэрийн хашаанд 400 тн буюу 18 тэрбум төгрөгийн зэсийг газар ухаж нууж булсан нь баримтаар илэрчээ. Их хэмжээний өрөнд орж, үйл ажиллагаа нь зогссон учир хохирч байна хэмээн уриа лоозон барьж, ногдол ашиг, мөнгө нэхэмжлэн ж агсаж байгаа иргэдийг тэргүүлж буй “Зэс эрдэнийн хувь” компанийн Гүйцэтгэх захирал Б.Мөнхбаатар нар өөрсдөө олон зуун тэрбумаар хэмжигдэх зэсийг нууцаар үйлдвэрлэн, нуун дарагдуулж, худалдан борлуулж, байгаа нь хувьцаа эзэмшигч 24 мянган иргэнийг, Монгол Улсын шүүхийг, салбар яамыг хуурч мэхэлсэн ноцтой үйлдэл болж болзошгүй байна.