ГИХГ ҮНДЭСНИЙ АЮУЛГҮЙ БАЙДЛЫН НУУЦЫН ЗЭРЭГЛЭЛТЭЙ 8 ШИРХЭГ НӨӨТБҮҮК АЛДЖЭЭ

Өнгөрөгч 12-р сард нууцын өндөр зэрэглэлтэй гадаад болон дотоод иргэдийн мэдээлэл хадгалагдаж байсан найман ширхэг нөөтбүүк алдагдсан ноцтой хэрэг гарчээ. Тухайн хэргийг Хан-Уул дүүргийн цагдаагийн хэлтэст эрүүгийн хэрэг үүсгэн шалгаж байгаа аж.Тус 8 ширхэг нөөтбүүкийг дотоод ажилтан нь барьцаалан зээлдүүлэх газарт зарсан байж болзошгүй нөхцөл байдал тогдоогдоод байгаа гэх. Гадаадын иргэн харьяатын газрын дотоод бүх мэдээлэл болон Үндэсний аюулгүй байдлын нууцын зэрэглэлтэй мэдээллийг алдсан байж болзошгүй.Одоогоор тухайн ноцтой хэргийг задруулахгүй байх чиглэлийг холбогдох шатны байгууллагад үүрэгджээ.

ИРГЭНИЙ НИСЭХИЙН ЕРӨНХИЙ ГАЗРЫН НИСЛЭГИЙН СТАНДАРТЫН ГАЗРЫН НИСЛЭГИЙН ХЯНАЛТЫН ХЭЛТСИЙН ИРГЭНИЙ НИСЭХИЙН ХЯНАЛТЫН АХЛАХ БАЙЦААГЧИЙН АЖЛЫН БАЙРАНД НЭЭЛТТЭЙ СОНГОН ШАЛГАРУУЛАЛТАД УРЬЖ БАЙНА

СЭТГЭЦИЙН ӨӨРЧЛӨЛТТЭЙ БАЙЖ БОЛЗОШГҮЙ ЭТГЭЭД 8 САРТАЙ ЖИРЭМСЭН ЭМЭГТЭЙ БОЛОН БАГА НАСНЫ ХҮҮХДИЙН АМЬ НАСАНД ХҮРЧЭЭ

Өнгөрөгч шөнө буюу 2025 оны 1-р сарын 4-ний өдрийн 23 цагийн орчимд БЗД-ийн 27-р хорооны нутаг Дунд дарь эх ... тоотод Сэтгэцийн өөрчлөлттэй байж болзошгүй этгээд 8 сартай төрөх дөхсөн тулгар биетэй эмэгтэй болон бага насны хоёр хүүхдийг хутгалан 3 настай хүүхэд нь цэргийн эмнэлэгт хагалгаанд орж ухаангүй байгаа бөгөөд тулгар биетэй эмэгтэй бага насны хүүхэдтэйгээ газар дээрээ нас барсан харамсалтай хэрэг цагдаагийн байгууллагад бүртгэгджээ.Тухайн хэрэг явдал болох үед нөхөр нь ээлжийн ажилтай байж таарсан байна.

900 САЯЫН ТАНСАГЛАЛ БА ТӨСӨВГҮЙ ТӨР

Ганцхан аймгийн гурван удирдлага нийлээд 900 сая төгрөгөөр 2025 оны “0” гүйлттэй, тас хар тентэй, тансаг зэрэглэлийн гурван жийп авч унаж байгаа нь төсвийн хэтрэл, бүр туйлдаа хүрсэн тансаглал биш гэж үү. Аравхан минут алхахад бүтэн тойрчихоор жижигхэн Баруун-Урт хотоосоо тэр бүр гарч үздэггүй, гэр нь ажилтайгаа бараг хаяа залгаа шахуу байрладаг дарга нарт ийм үнэтэй машин үнэхээр хэрэгтэй юу? Хэрэв аймгийн Засаг дарга М.Идэрбат малчдадаа санаа тавьж, алслагдсан сумдаараа өдөр алгасахгүй явж, бартаат зам туулдаг учраас туулах чадвар сайтай машин зайлшгүй шаардлагатай болсон бол нэг хэрэг. Гэтэл зах зээл дээр 150 орчим сая төгрөгийн үнэтэй, энгийн иргэн байтугай төсвийн цалингаар ч авахад бэрх Nissan Patrol Y62-ийг голж, шинэ загвар болох Nissan Patrol Y63-ийг тус бүр 352 сая төгрөгөөр төсвөөс худалдан авч унаж байгаа нь яах аргагүй тансаглалын дээд илрэл юм. Үүнийг илүү ойлгомжтой жишээгээр харъя. Өнөөдөр нэг багшийн дундаж сарын цалин 1.5 сая төгрөг. Тэр багш 234 сар, өөрөөр хэлбэл 19 жил тасралтгүй ажиллаж, цалингаа сохор зоос ч зарцуулахгүй хадгалж байж л 352 сая төгрөг цуглуулна. Өөрөөр хэлбэл, нэг багшийн бараг насаараа хөдөлмөрлөж байж ч олж чадахгүй мөнгө залуухан даргын тансаг хэрэглээнд зориулагдаж байна гэсэн үг. Ийм байхад Засаг дарга нар нь “төсөв улайхгүй” гээд тансаглаж суучхаад, Засгийн газар нь “төсөв мөнгө алга” хэмээн уйлагнах нь огтхон ч авцалдахгүй санагдана. Эцэст нь, цас орлоо гээд өвс тэжээл тараах, цагаан сар боллоо гээд одон медаль гардуулах үеэр УИХ-ын гишүүд Сүхбаатар аймагт очно. Тэр үед л түшээдийн цувааг дагаж давхихад М.Идэрбатын 900 саяын гурван жийп ганц удаа “хэрэг” гаргах биз.

АМЬДРАЛ МӨРИЙ БИШ

Мөрийтэй тоглоомыг та юу гэж боддог вэ ? Ихэнх хүн мөрийтэй тоглоомд донтоно гэж бодолгүйгээр эхэлдэг. Эхний ялалт аз мэт санагдаж, өөртөө итгэх итгэлийг хэт өсгөнө. Гэвч ялагдал дагаж, алдсан мөнгөө нөхөх гэсэн оролдлого нь илүү их өр, илүү их алдагдал руу түлхэнэ. Ингэснээр мөрийтэй тоглоом зугаа цэнгэл биш, зайлшгүй хийх ёстой дадал болон хувирдаг. Мөрийтэй тоглоомын хамгийн эхний хор уршиг бол санхүүгийн асуудал юм. Хуримтлал үгүй болж, цалин, орлого тоглоомд зарцуулагдана. Зарим хүн зээл авч, барьцаанд орж, бүр хууль бус замаар мөнгө олох хүртэл байдалд хүрдэг. Энэ нь зөвхөн хувь хүний бус, бүхэл бүтэн гэр бүлийн эдийн засгийн тогтвортой байдлыг алдагдуулдаг. Д онтсон хүн худал хэлэх, нууцлах, уур уцаартай болох зэрэг сөрөг зан авиртай болдог. Үүний улмаас гэр бүлийн маргаан, итгэлцэл алдагдах, салалт нэмэгддэг. Сэтгэл гутрал, айдас, гэмшил нь архи, мансууруулах бодисын хэрэглээтэй хавсрах эрсдэлийг ч бий болгодог. З өвхөн нэг хүний асуудал биш. Ажилгүйдэл, гэмт хэрэг, ядуурал зэрэг нийгмийн олон асуудалтай шууд болон шууд бусаар холбоотой. Нийгэмд бүтээмжтэй байж болох хүн донтох байдлаас болж өөрийгөө болон бусдыг ч хохироодог. СОНИРХОЛ СҮЙРЛИЙГ Ч БИЙ БОЛГОЖ БОЛНО

АББҮХ-НЫ ДЭРГЭДЭХ ЭРДЭМТДИЙН ЗӨВЛӨЛ ХАГАС КОКСОН ТҮЛШ ҮР ДҮНГЭЭ ӨГСӨН ГЭЖ ДҮГНЭЛЭЭ

Агаарын бохирдлыг бууруулах Үндэсний хорооны дэргэдэх Эрдэмтдийн зөвлөлийн тавдугаар хуралдаан өнөөдөр /2025.12.22/ боллоо. Хуралдаанаар Эрдэмтдийн зөвлөлөөс 2025 оны 05 дугаар сарын 16-ны өдрийн хуралдаанаас хагас коксон түлшинд шилжихэд анхаарах асуудлын талаар Тавантолгой түлш ХХК-д өгсөн зөвлөмжийн хэрэгжилт болон Улаанбаатар хотын агаарын чанарын өнөөгийн нөхцөл байдлын талаар хэлэлцэв. Тавантолгой түлш ХХК-ийн Ерөнхий технологич Д.Өлзийбат “Хагас коксон түлшийг арваннэгдүгээр сарын 25-ны өдрөөс эхлэн 100 хувь борлуулж байна. Мөн түлшний тээвэр, татан авалт, нөөц бүрдүүлэлт, түгээлт, борлуулалт хэвийн байгааг онцоллоо. Хагас коксон түлшний чанарт олон улсын болон дотоодын итгэмжлэгдсэн гурван лабораториор давхар хяналт тавьж буйг хуралдаанд танилцууллаа. Цаг уур орчны шинжилгээний газрын ахлах мэргэжилтэн Д.Өнөрбат агаар бохирдуулагч гол бодисуудын 2025 оны сүүлийн улирлын үзүүлэлтийг өнгөрсөн оны мөн үетэй харьцуулан танилцуулсан юм. Тодруулбал, хүхэрлэг хий 2024 оны 12 дугаар сард 108 мкг/м3 байсан бол 2025 оны 12 дугаар сард 49 мкг/м3 болж, 55 хувиар буурчээ. Мөн PM2.5 болон PM10 тоосонцор 22-25 хувиар, азотын давхар исэл 2 хувиар буурсан байна. Эрдэмтдийн зөвлөл Улаанбаатар хотын хэрэглээнд хагас коксон түлшийг нэвтрүүлснээр агаар бохирдуулагч гол бодисуудын агууламж тодорхой хувиар буурч, зохих үр дүнд хүрснийг онцолж, цаашид хагас коксон түлшийг дотоодод үйлдвэрлэх ажлыг эрчимжүүлэхийг зөвлөлөө.

ТАВАНТОЛГОЙ ТҮЛШ ХХК-ИЙН ЛАБОРАТОРИ МАГАДЛАН ИТГЭМЖЛЭГДЛЭЭ

Тавантолгой түлш компани бүтээгдэхүүний чанар, аюулгүй байдлыг баталгаажуулах зорилгоор өөрийн дэргэдэх химийн шинжилгээ, туршилтын лабораторийг MNS ISO/IEC 17025:2018 стандартаар магадлан итгэмжлүүллээ. Энэ нь лабораторийн чадавх, менежментийн тогтолцоо, баримтжуулалт болон шинжилгээний чанар стандартын шаардлагад бүрэн нийцэж буйг баталгаажуулж байгаа юм. Лаборатори итгэмжлэл авснаар өмнө нь гадаад, дотоодын хөндлөнгийн лабораториудад долоо хоногт 2-3 удаа хийлгэдэг байсан техникийн болон элементийн шинжилгээг дотооддоо өдөр тутам хийх боломжтой болж үйлдвэрлэлийн технологийн хяналт, туршилт, сайжруулалтын ажлыг тогтвортой хэрэгжүүлэх нөхцөл бүрдэж байгаа юм. Ашиглалтад орсноос хойш лаборатори нь 3,000 орчим дээжид шинжилгээ хийж, хөндлөнгийн лаборатори болон итгэмжлэгдсэн лабораторийн үр дүнг харьцуулан ажилласнаар бүтээгдэхүүний чанарыг баталгаажуулах суурийг бүрдүүлжээ. MNS ISO/IEC 17025:2018 стандартаар итгэмжлэгдсэнээр тус лаборатори нь цаашид иргэн, аж ахуйн нэгж, байгууллагаас ирүүлсэн дээжид чийг, үнслэг, дэгдэмхий бодис, илчлэг, бат бөх чанар, хүхрийн хэмжээ, нягт зэрэг хатуу түлшний техникийн шинжилгээг хийх, үр дүнг дотоод болон олон улсын түвшинд хүлээн зөвшөөрөгдөх баримт бичгийн хэмжээнд баталгаажуулах эрх зүйн үндэстэй болж байна.

СУРАГЧДАД УГААРЫН ХИЙН ХОРДЛОГООС УРЬДЧИЛАН СЭРГИЙЛЭХ МЭДЛЭГ ОЛГОЖ БАЙНА

Ерөнхий боловсролын сургуулийн сурагчдын өвлийн амралт эхэлж, хүүхдүүд урт хугацааг гэртээ өнгөрөөх өдрүүд эхэллээ. Үүнтэй холбогдуулан Агаарын бохирдлыг бууруулах Үндэсний хорооны Ажлын албанаас нийслэлийн гэр хорооллын бүсэд байрлах ерөнхий боловсролын сургуулийн сурагчдад угаарын хийн хордлогоос урьдчилан сэргийлэх нөлөөллийн сургалтыг зохион байгуулж байна. Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагын дэмжлэгээр ЭМЯ, НЭМГ, Монголын Хүүхдийн ордонтой хамтран нийслэлийн долоон дүүргийн гэр хороололд байрлах сургуулиудын ахлах ангийн сурагчдад угаарын хий, түүний хор уршиг, урьдчилан сэргийлэх арга зам, анхны тусламж үзүүлэх зааварыг зааж зөвлөж байна. Мөн Монголын Хүүхдийн ордны драмын дугуйлангийн хүүхдүүд угаарын хийн хордлогын хор нөлөө, сэргийлэх боломжийн талаар жүжигчилсэн тоглолт бэлтгэн сурагчдад толилуулж буй юм. Энэхүү сургалтыг өнгөрсөн долоо хоногт Чингэлтэй, Сүхбаатар, Сонгинохайрхан дүүргийн сургуулиудад зохион байгуулсан бөгөөд даваа гаригаас эхлэн Хан-Уул, Баянгол, Баянзүрх, Налайх дүүргийн сургуулийн сурагчдыг хамруулна.

ӨВӨЛ ИНВЕРС ҮҮСЭЖ, УТАА ТУХАЙН ОРЧИНДОО БӨӨГНӨРДӨГ

Далай тэнгисээс алслагдсан эх газрын эрс тэс уур амьсгалтай дэлхийн хамгийн хүйтэн хотын нэг бол Улаанбаатар. Улаанбаатарын өвлийн өдрүүдэд инверс үүсэж, айлууд болон станцуудын яндангийн утаа тухайн орчиндоо бөөгнөрдөг. Өөрөөр хэлбэл, өвөл салхи багатай үед агаар доод хэсэгтээ хүйтэн, дээшлэх тусмаа дулаан болдог тул агаар дээшээ сэлгэгдэх боломжгүй болж доошоо суун утаа тунарч тогтох үйл явцыг инверс гэнэ. Тэгвэл Улаанбаатар хотын агаарын бохирдлын 55 хувийг гэр хорооллын яндангийн утаа, 30 орчим хувийг тээврийн хэрэгслийн утаа, 15 хувийг уурын болон усан халаалтын зуух, хог хаягдал, дулааны цахилгаан станцын үнсэн сан зэрэг бусад эх үүсвэр эзэлдэг аж. Тодруулбал, Улаанбаатар хотын хэмжээн дэх ДЦС, уурын болон усан халаалтын зуухуудад жил бүр 6.3 сая гаруй тонн түүхий нүүрс түлдэг нь гэр хорооллын өрхийн түлшний хэрэглээнээс 10 дахин их үзүүлэлт юм. Харин Улаанбаатар хотын 19 суурин харуулын мэдээллээр 12 дугаар сарын 4-ний өдрийг 2024 оны 12 дугаар сарын 4-ний өдрийн дундаж агаарын чанарын үзүүлэлтүүдтэй 24 цагаар харьцуулахад: PM2.5 22.3% бага PM10 18.7% бага NO2 13.5% бага SO2 53.0% бага CO 19.5%-иар тус тус бага гарчээ.

Д.ОДЗАЯА ДЭЛХИЙН ШИЛДЭГ ИНФЛҮҮНСЕРҮҮДИЙН НЭГ БОЛЛОО

Монголын анхны 1 сая дагагчтай инфлүүнсер Д.Одзаяа дэлхийн нөлөө бүхий хүмүүсийн нэг болжээ. Тодруулбал, хамгийн том хэмжээний инфлүүнсерүүдийн наадам “Жинкон” өнөөдөр болж өндөрлөжээ. Шалгуур өндөртэй эл наадамд сайн үйлсээрээ түүчээлдэг Д.Одзаяа шагнал хүртэж, монголын биш дэлхийн нөлөөлөгч гэдгээ батлалаа. Тэрбээр 14 жилийн туршид нэвтрүүлэгч хийсэн бөгөөд 11 жилийн туршид сошиалд контент бүтээжээ. Ингэхдээ тэрбээр сайн үйлсийн аянг нийтэд дэлгэрүүлэхээс гадна, эмнэлэг, тэр дундаа эх хүүхдийн өрөө тохижуулах ажлыг санаачилж байв. Д.Одзаяагийн “Бэлэг” нэвтрүүлгийг андахгүй хүн Монголд байдаггүй. Эл нэвтрүүлэг нь ирэх онд 10 жил болох гэж байгаа. Энэ хугацаанд бусад байгууллагуудтай хамтран 18 мянга гаруй хүнд гадаадад суралцах эрх, гоо сайхан, буцалтгүй тусламж гээд 3.5 тэрбум төгрөгийн үнэ бүхий зүйлсийг бэлэглэжээ. Мөн өөрийн зүгээс Монголынхоо бүх хавдартай хүүхдүүдэд хэрэгцээтэй хүнсийг тарааж байсан билээ. Мөн хорт хавдартай тэмцэж буй айл өрхөд хэрэгтэй хүнс тэжээлийг ч сар бүр бэлэглэсээр иржээ. Сонирхуулахад, Солонгосын хамгийн том гэгдэх “Жинкон” наадам 2020 оноос хойш зохион байгуулагдаж байгаа бөгөөд энэ хугацаанд нийт 163 дэлхийн шилдэг инфлүүнсерүүдийг тодруулжээ. Ингэхдээ анх удаа манай улсаас дэлхийн хэмжээний инфлүүнсер сонгогдож байгаа нь Д.Одзаяа. Өндөр шалгуур дундаас тодорч буй Монгол инфлүүнсер тэрбээр өдгөө фейсбүүк болон инстаграм хаягтаа тус бүр 1.2 сая дагагчтай, эрчээ алддаггүй контент бүтээгч.