НУТГИЙН ӨӨРӨӨ УДИРДАХ БАЙГУУЛЛАГЫН ҮЙЛ АЖИЛЛАГААНД ОРОЛЦОХ ИРГЭДИЙН ЭРХ, ОРОЛЦООГ ИЖИЛ ТҮВШИНД ХҮРГЭХ ЭРХ ЗҮЙН ОРЧИН БҮРДЛЭЭ

04 / 28 0 сэтгэгдэл 186 үзсэнe

Монгол Улсын Их Хурлын 2026 оны хаврын ээлжит чуулганы 04 дүгээр сарын 24-ний өдрийн нэгдсэн хуралдаанаар Улсын Их Хурлын гишүүн У.Отгонбаяр нарын найман гишүүнээс 2025 оны 07 дугаар сарын 09-ний өдөр өргөн мэдүүлсэн Монгол Улсын засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг эцэслэн баталсан. Монгол Улсын Үндсэн хуульд иргэдийн эвлэлдэн нэгдэх эрх, төлөөллийн байгууллагаар дамжуулан нутгийн өөрөө удирдах байгууллагынхаа үйл ажиллагаанд оролцох эрхийг хуульчилж өгсөн байдаг. Тус хуулийн 38 дугаар зүйлийн 38.6 дахь хэсгийг “Аймаг, нийслэл, сум, дүүргийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын төлөөлөгчдийн гучин хувь нь төрийн захиргааны албан хаагч байж болно.” хэмээн өөрчлөн найрууллаа. Өмнөх хуулийн заалтаар шат, шатны иргэдийн төлөөлөгчдийн эрх зүйн байдлын хувьд ялгамжтай байдал үүсгэж байсныг хуулийн төсөлд өөрчлөлт оруулж төлөөллийн байгууллагаар дамжуулан нутгийн өөрөө удирдах байгууллагын үйл ажиллагаанд оролцох иргэдийн эрх, оролцоог ижил түвшинд хүргэх эрх зүйн орчинг бүрдүүллээ. Энэхүү хуулийн өөрчлөлтийг 2026 оны 0 5 дугаар сарын 10-ны өд рөөс эхлэн дагаж мөрдөнө хэмээн Улсын Их Хурлын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах газраас мэдээлэв.

“ИРГЭДИЙН НЭР БАРЬСАН УЛС ТӨР ҮҮ, ЭСВЭЛ БОДИТ ХАМГААЛАЛТ УУ?”

04 / 28 0 сэтгэгдэл 296 үзсэнe

Нийслэлийн Иргэдийн Төлөөлөгчийн хурал /НИТХ/-ын дарга асан А.Баяр өнөөдөр цаг үеийн асуудлаар мэдээлэл хийлээ. Тэрбээр "НИТХ-ын ээлжит бус хуралдааныг зарлан хуралдуулахгүй байх шийдвэр гаргасан үндэслэлээ тайлбарлана. Юун түрүүнд, гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх зөвлөлд үр дүнтэй ажиллаж байх хугацаанд нь "мөнгө шамшигдуулсан" гэх ямар ч нотлох баримтгүй мэдээллийг цахим орчинд зохион байгуулалттайгаар тараасан нь илт гүтгэлэг. Үүний зэрэгцээ Туулын хурдны замыг дэмжиж, НИТХ-аар тогтоол гаргуулах, хурлын тэмдэглэлээр үүрэг болгосон шийдвэр гаргах зэрэг хууль бус шахалт, дарамтууд ирсэн ч тэдгээрийг хэрэгжүүлэх боломжгүй. Учир нь Туул голын байгаль экологийн тэнцвэрт байдал алдагдах эрсдэл болон "Туул голын эко-терроризм" болох уу гэдэгт иргэд хариулт авах эрхтэй бөгөөд энэхүү мега төсөл нь бодит бүтээн байгуулалт уу эсвэл мега хулгай юу гэдгийг олон нийт мэдэхийг хүсэж байгаа юм. НИТХ бол иргэдийнхээ эсрэг биш, тэдний эрх ашгийн талд зогсох ёстой байгууллага тул иргэдийн эсэргүүцэлтэй тулгарсан. Уг асуудлаар ямар нэгэн тэмдэглэл, тогтоол гаргахгүй бөгөөд хуралдааныг ч хийхгүй гэдгээ албан ёсоор илэрхийлсэн. Мөн Туулын хурдны зам тавигдсанаар Улаанбаатар хотын түгжрэл бодитой буурах эсэх нь эргэлзээтэй байсан. Үүний оронд нийтийн тээвэр болон авто зогсоолын хүртээмжийг нэмэгдүүлэх, сургууль, их дээд сургуулиудын байршлыг хотын төв рүү төвлөрүүлж буй асуудлыг дурдсан. Миний хувьд байгалийн үнэт өв болсон Хатан Туул голынхоо эрэгт тоглож, Зайсангийн гүүрний доор найз нөхөдтэйгөө сэлж өссөн нэгэн бөгөөд голын энэ хэсгийг хамгийн үзэсгэлэнтэй нь гэж үздэг. Зайсангийн гүүрнээс Яармагийн гүүр хүртэлх явган хүний замтай, горхи урсаж, шувууд жиргэсэн байгалийн унаган төрхийг хадгалсан энэ хэсэгт авто зам тавих ёсгүй гэсэн хатуу байр суурьтай байгаа. Ийм үзэсгэлэнт байгалийг сүйтгэхийн эсрэг, ирээдүй болсон хүүхдүүдийнхээ төлөө санаа зовниж буй эцэг эхчүүдийн үйлдлийг НИТХ эсэргүүцэн ажиллах ёсгүй тул энэ удаагийн хуралдааныг хийлгэхгүй гэдгээ эрс илэрхийлсэн. Монгол Улс нэгдмэл улс бөгөөд НИТХ нь бүрэн эрхийнхээ хүрээнд ажиллахдаа Засгийн газрын гаргасан шийдвэрийн эсрэг зогсохгүй. Монгол Улсын Ерөнхий сайд уг асуудлын ойлголтын зөрүүг нэгмөр болгож, энэ төсөл нь үнэхээр мега төсөл үү, эсвэл мега хулгай, экологийн тэнцвэрт байдлын эсрэг үйлдэл үү гэдгийг тодорхой болтол төслийг түр зогсоохоор шийдвэрлэсэн. Иймд НИТХ нь иргэдийнхээ эрх ашиг болон Ерөнхий сайд, Засгийн газрынхаа шийдвэрийн эсрэг байр суурь гаргаж болохгүй. Гэвч уг эсэргүүцлийг үл тоомсорлон, хүч түрэн зохион байгуулсан НИТХ-ын ээлжит бус хуралдаан нь хууль бус бөгөөд түүнийг болсон гэж тооцохгүй төдийгүй, тухайн хурлаас гарсан аливаа шийдвэр хүчин төгөлдөр бус юм. Монголчууд бид улс орныхоо хөгжил, сайн сайхны төлөө зөв замаар ажил хэрэгчээр мэтгэлцдэг улс төрийн шинэ соёл, шинэ эрин ирээсэй гэж би чин сэтгэлээсээ хүсэж байна. Харамсалтай нь, аливаа асуудлыг бодитоор нягтлахын оронд цахим орчинд шууд ялладаг байдал газар авч байна. Тухайлбал, НИТХ-аас хэвлэл мэдээллийн байгууллагуудад 13.2 тэрбум төгрөг шилжүүлсэн гэх ташаа мэдээллийг цацсан. Уг мөнгөн дүнгийн зарцуулалтыг судлаад үзэхэд өнөөдрийн байдлаар 10.2 тэрбум төгрөгийн гүйцэтгэл гарсан бөгөөд энэ нь Шүүх, Нийслэлийн прокурорын газар, Цагдаагийн газар, Тагнуулын газар, Онцгой байдлын газар, Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх газар зэрэг гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх чиг үүрэг бүхий нийт 33 байгууллагын үйл ажиллагаанд зориулагдсан байна. Хууль зүйн сайдаар ажиллаж байсан, хууль мэддэг хүн ийм үндэслэлгүй, харамсалтай мэдээлэл хийсэнд харамсаж байна. Эдгээр гишүүн байгууллагууд иргэдийн эрүүл мэнд, амгалан тайван байдал болон эд хөрөнгийг хамгаалахын төлөө зүтгэснийхээ төлөө үндэслэлгүйгээр гүтгэгдэж болохгүй. Харин бид ажлын бодит үр дүнг харах ёстой. Төсөв батлагдаж, зохих санхүүжилт хийгдсэнээр хулгайлах гэмт хэрэг 44.3 хувиар, эрүүл мэндийн эсрэг гэмт хэрэг 24.4 хувиар, нийт гэмт хэргийн өсөлт 15 хувиар тус тус буурлаа. Монгол Улсын хэмжээнд гэмт хэрэгтэй тэмцэх ажил ийм бодитой үр дүнд хүрч байсан тохиолдол үгүй бөгөөд үеийн үед өсөлттэй гарсаар ирсэн үзүүлэлтийг анх удаа бууруулж чадсан юм. Улаанбаатар хотын хөгжлийн төлөө зөвхөн нэг хүн зүтгэж байгаа хэрэг биш юм. Өнөөдөр маш олон залуус эх орон, нийслэл хотынхоо төлөө сэтгэл гарган ажиллаж, бодитой үр дүнгүүдийг гаргасаар байна. Нийслэлийн есөн дүүргийн Гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх зөвлөлийн гишүүн байгууллагууд хамтын ажиллагаагаа нэгтгэж, төлөвлөгөөгөө нийслэлд хүргүүлдэг бөгөөд нийслэлээс анх удаа бүх дүүргийн төлөвлөгөөг нэгтгэн баталж өгсөн. Иймд Улаанбаатар хотын дарга хамтдаа зүтгэж буй залуус руугаа нулимж, хичээл зүтгэлийг нь үгүйсгэж болохгүй. Харин ч тэднийг дэмжиж, нягт хамтран ажиллах ёстой. Засаг даргын тамгын газрын шилэн данс хаалттай байдаг бол миний хувьд шилэн данснаас эмээх зүйлгүй учраас бүх мэдээллийг ил тод, нээлттэй байлгасаар ирсэн. НИТХ бол иргэдтэйгээ хамгийн ойр ажилладаг байгууллагуудын нэг бөгөөд бидэнд иргэдээс асар их мэдээлэл, гомдол ирдэг. Өнөөдөр Улаанбаатар хотод мега төсөл хэрэгжүүлэх нэрийн доор хэдэн тэрбум төгрөг шамшигдуулж, цаана нь мега хулгай явагдаж байна. Нууцын гэрээгээр халхавчлан байгууллагуудтай шууд гэрээ байгуулж, ашиг хонжоо хайдаг байж болохгүй. Тиймээс миний бие НИТХ-ын даргын бүрэн эрхийн хүрээнд захирамж гаргаж, ажлын хэсэг байгуулж байна. Улаанбаатар хотод хэрэгжих гэж буй мега төслүүдийн бүх мөнгөн дүн, шалгарсан компаниуд болон тэдгээрийн харилцаа хамаарлыг иргэдэд нээлттэй болгох нь энэхүү ажлын хэсгийн зорилго юм. Ажлын хэсэгт намуудын төлөөллийг тэгш оролцуулна. Эдгээр төслүүд нь бодит бүтээн байгуулалт уу эсвэл мега хулгай юу гэдгийг иргэдийнхээ хамт шүүн тунгааж, ажлын хэсгийн тайлан дүгнэлтийг холбогдох байгууллагуудад албан ёсоор өгөх болно. Түүнчлэн энэ асуудал нь Үндэсний аюулгүй байдлын түвшинд яригдах хэмжээний ноцтой нөхцөлд хүрсэн тул миний бие иргэд, олон нийттэйгээ хамт жагсаж, тэмцэх болно гэдгээ хариуцлагатайгаар мэдэгдэж байна. НИТХ нь хуулиар олгогдсон бүрэн эрхийнхээ хүрээнд улиралд нэг буюу жилд дөрвөн удаа хуралдах товтой байдаг. Энэ удаагийн ээлжит бус хуралдааны гол зорилго нь Туул голын хурдны замын төслийг дэмжсэн тогтоол гаргахад чиглэж байв. Гэвч иргэд уг төслийг эрс эсэргүүцэж, улмаар Засгийн газраас төслийг зогсоох шийдвэр гаргасан байхад НИТХ иргэдийнхээ болон төрийн бодлогын эсрэг шийдвэр гаргах шаардлагагүй гэж үзсэн тул миний бие хуралдааныг зарлаагүй юм. Засаг дарга өөрийн бүрэн эрхийн хүрээнд ажлаа хэвийн үргэлжлүүлэх боломжтой байсан ч НИТХ-ын төлөөлөгчдийг хурдны замыг 100 хувь дэмжиж байна гэх утгатай мэдээлэл гаргахыг хүссэн. Хууль тогтоомжийн дагуу НИТХ-ын дарга хуралдааныг санаачилж, зарлаагүй тохиолдолд тухайн хуралдаан хүчин төгөлдөр бус бөгөөд хууль бус гэж тооцогдоно. Өчигдрийн тайлбарт зарим хуулийн заалтыг 46.3 болон 6.2 андуурч дурдсан асуудал гарсан. Хэдийгээр Хурлын зөвлөл эсвэл Дарга хуралдааныг санаачлах эрхтэй ч, Хурлын зөвлөлийн зохион байгуулалтын журмыг УИХ-ын 2022 оны 07 дугаар тогтоолоор нарийвчлан баталсан байдаг. Энэхүү журмаар Хурлын зөвлөлөөс бие даасан албан ёсны шийдвэр гарахгүй бөгөөд зөвхөн Хурлын дарга танилцаж, гарын үсэг зурснаар шийдвэр эцэслэгддэг. Иймд ямар ч тохиолдолд хуралдаан албан ёсоор болоогүй тул түүнээс гарсан шийдвэрийг баталгаажуулах тухай асуудал яригдах үндэслэлгүй юм" гэлээ.

ЭКСПОРТЫН БООМТУУДЫН ГААЛИЙН БАЙЦААГЧ НАРЫГ 19:00 ЦАГ ХҮРТЭЛ УРТАСГАСАН ЦАГААР АЖИЛЛАХЫГ ҮҮРЭГ БОЛГОЖЭЭ

04 / 28 0 сэтгэгдэл 171 үзсэнe

Сангийн сайд З.Мэндсайхан өнөөдөр /2026.04.27/ Сангийн яам болон харьяа байгууллагуудын удирдлагуудтай уулзаж мэдээлэл сонслоо. Энэ үеэрээ Монгол Улсын 2026 оны төсвийн орлогын төлөвлөгөөний биелэлтийг бүрэн хангах, татварын орлогын гүйцэтгэлийг сайжруулах чиглэлээр арга хэмжээ авч ажиллахыг Гааль, Татварын ерөнхий газар болон Хилийн боомтын захиргаанд үүрэг болголоо. Тухайлбал, татварын өр төлбөр үүсэхээс сэргийлэх зорилгоор татварын ногдлыг хуульд заасан хугацаанд шуурхай барагдуулах, татвар төлөгчийг шаардлагатай мэдээллээр хангах, зөвлөн туслах, өр төлбөр хуримтлагдах эрсдэлээс хамгаалах, урьдчилж мэдээлэл өгөх арга хэмжээг зохион байгуулах болон хуримтлагдсан татварын өр төлбөр барагдуулалтыг сайжруулж, төрийн байгууллага, төрийн болон орон нутгийн өмчит аж ахуйн нэгжид бараа борлуулсан, ажил үйлчилгээ үзүүлсэн этгээдүүд татварын өр төлбөртэй тохиолдолд тухайн өр төлбөрийг ажил үйлчилгээний хөлснөөс суутган тооцох зэргийг чиглэл болгов. Түүнчлэн экспортын үйл ажиллагааг шуурхай зохион байгуулж, үүнтэй холбогдуулан экспортлогч аж ахуйн нэгжүүдэд шаардлагатай дэмжлэг, туслалцаа үзүүлэх, экспортын гол нэр төрлийн бүтээгдэхүүн болох уул уурхайн бүтээгдэхүүн, түүний дотор нүүрс, зэсийн баяжмалын экспортыг эрчимжүүлэхэд дэмжлэг үзүүлж, тээврийн зохицуулалтыг оновчтой болгохыг даалгав. Мөн экспортын боомтууд дээрх гаалийн байцаагч нарыг 19:00 цаг хүртэл уртасгасан цагаар ажиллуулах зохицуулалтыг хийхээс гадна гаалийн байгууллага болон Хил хамгаалах ерөнхий газрын цахим системийг холбож, гаалийн автомат бүрдүүлэлтийн систем, ухаалаг гарцын байгууламж, нүүрсний шинжилгээний лабораторийг Шивээхүрэн, Гашуунсухайт, Замын-Үүд, Ханги, Булган, Бичигт боомтод ашиглалтад оруулахыг тус тус үүрэг болгожээ.

ХҮНИЙ ЭРХИЙГ УЛАНДАА ГИШГЭСЭН МАРГААН: С.АНХБАЯР VS Б.АМАРХҮҮ

04 / 28 0 сэтгэгдэл 516 үзсэнe

Дуучин Б.Амархүү Увс аймагт тоглолт хийхээр очоод театр нь ажлаа олигтой хийсэнгүй гэж ил тод шүүмжилсэн нь зөвхөн нэг уран бүтээлчийн бухимдал байгаагүй ажлын хариуцлагын тухай асуудал байсан. Гэтэл үүний хариуд албан тушаалтан хүн гэхэд байж боломгүй үг унагаж, асуудлыг дордуулсан нь илүү ноцтой болов. Тодруулбал, Увс аймгийн Засаг даргын орлогч С.Анхбаяр сошиалд бичсэн пост нь шүүмжлэлд хариу өгсөн гэхээсээ илүү хувь хүнийг гутаан доромжилсон, хариуцлагагүй, бүдүүлэг дайралт байлаа. Албан тушаалтай хүн олон нийтийн өмнө ингэж аашлах нь зөвхөн өөрийн нэр хүндийг бус, төрийн байгууллагын нэрийг ч шавартай хутгаж байгаагаас ялгаагүй. Хамгийн ноцтой нь аль хэдийн хуулийн дагуу хариуцлагаа хүлээгээд дууссан хүнийг өнгөрсөн алдаагаар нь дахин дахин “чангааж”, уран бүтээл хийх эрхэд нь саад хийх оролдлого гаргасан явдал. Энэ бол зүгээр нэг хэрүүл биш, илт хүний эрхийн зөрчил гэдгийг Хүний эрхийн үндэсний комисс хүртэл тодорхой хэлчихлээ. Хуулиар шийдэгдсэн асуудлыг улс төрийн өнгө аястай, хувийн өс хонзон шиг ашиглах нь байж боломгүй. Эцэст нь хэлэхэд, энд гол асуудал нь хэн хэндээ “хатуу үг хэлсэн” дээрээ биш албан тушаалтан хүн эрх мэдлээ буруугаар ашиглаж, иргэний нэр төр, хөдөлмөрлөх эрхэд халдсан явдал юм. Үүнд хариуцлага тооцохгүй өнгөрвөл маргааш хэн ч ийм дайралтын бай болж мэднэ.

ДАВХЦСАН НААДАМ, ДАВХАР АЧААЛАЛ”

04 / 28 0 сэтгэгдэл 301 үзсэнe

Засгийн газар дахин нэг “тогтоол” гаргаж, наадмын товыг цаасан дээр гоёхон зурчихлаа. 2026 оны 143-р тогтоол гэх сүртэй нэртэй энэ шийдвэрээр Дундговь, Завхан, Сүхбаатар гурвыг яг нэг дор, долоодугаар сарын 24–26-нд шахаж тавьсан нь бодлого гэхээсээ илүү будлиан. Орон нутаг өөрийн онцлог, бэлтгэлээ харгалзах ёстой атал төвөөс ингэж багцлаад “ингээд боллоо” гэж тулгадаг хуучин арга хэвээрээ. Орхон аймагийн баяр наадам болон Эрдэнэт хотын 50 жилийн ойг 23–25-нд хийе гэнэ. Бас л давхцал. Баяр наадам гэдэг чинь ард иргэдийн оролцоо, зохион байгуулалт, ачаалал гээд бодит асуудал ихтэй. Гэтэл ингэж огноо шахаж, давхардуулж тавих нь зохион байгуулалтыг хүндрүүлэхээс өөр үр дүн өгөх үү? Хамгийн сонирхолтой нь хурдан морины бүсийн уралдааныг аймгуудын наадамтай “уялдуулна” гэж. Үнэндээ энэ бол уялдуулах нэрээр ачаалал нэмж, аль хэдийн шахуу хуваарь дээр дахин дарамт үүсгэж байгаа шийдвэр. Төлөвлөлт гэхээсээ илүү араас нь нөхөж наасан, бодлогогүй алхам гэж хэлэхэд нэг их хол зөрөхгүй. Эцэст нь хэлэхэд, энэ тогтоол шийдэмгий харагдаж байгаа ч цаанаа нарийн бодолт, бодит нөхцөл байдлын тооцоо дутсан, “дээрээс буулгасан” шийдвэрийн ээлжит жишээ л болж байна.

Ж.ЭНХЖАРГАЛАНД ХОЛБОГДОХ ХЭРЭГ ШҮҮХЭД ШИЛЖИВ

04 / 21 0 сэтгэгдэл 487 үзсэнe

Нийтийн өмчийг халаасныхаа эд шиг үзэж, эрх мэдлийг дураараа савчуулсан ноцтой баримт ил болж байна. НИТХ-ын төлөөлөгч Ж.Энхжаргалан “Төв цэнгэлдэх хүрээлэн” ХХК-ийн гүйцэтгэх захирлын суудлаас буусан ч эрх мэдлээ тавьж өгөхөөс татгалзаж, албан ёсны шийдвэрийг үл тоон өөрийгөө “эзэн” хэвээр нь авч явсан нь илчлэгдлээ. Албан тушаалаасаа чөлөөлөгдсөн атлаа томилогдоогүй бүрэн эрхийг дур мэдэн хэрэгжүүлж, хүмүүсийг ажилд авч, халж, мөнгө тарааж, амралт олгож компанийг хувийн компани мэт удирдсан нь хууль, дүрмийг илтэд уландаа гишгэсэн үйлдэл. Үүгээр ч зогсохгүй, тэрээр хууль зөрчин “Каар трейд” ХХК-тай 210 сая төгрөгийн шууд гэрээ байгуулж, илт давуу байдал бий болгосон байна. Дээрээс нь ямар ч шийдвэргүйгээр өөртөө 15 сая төгрөгийн цалин “бодуулж”, өөртэй нь хамаарал бүхий “Би ар Би” ХХК-ийн арга хэмжээнд 65.1 сая төгрөг гаргуулсан нь ашиг сонирхлын зөрчил, эрх мэдлийн завхралыг ил тод харуулж байна. Ийм увайгүй, даварсан үйлдлүүдийнх нь төлөө прокуророос Эрүүгийн хуулийн зүйл ангиудаар яллах дүгнэлт үйлдэж, хэргийг шүүхэд шилжүүлжээ. Одоо асуудал нэг л зүйл дээр тогтож байна хууль энэ мэт эрх мэдлээ хэтрүүлсэн этгээдүүдэд үнэхээр хатуу үйлчлэх үү, эсвэл дахиад л замхарч алга болох уу?

Ж.ЭНХЖАРГАЛАНД ХОЛБОГДОХ ХЭРЭГ ШҮҮХЭД ШИЛЖИВ

04 / 21 0 сэтгэгдэл 67 үзсэнe

Нийтийн өмчийг халаасныхаа эд шиг үзэж, эрх мэдлийг дураараа савчуулсан ноцтой баримт ил болж байна. НИТХ-ын төлөөлөгч Ж.Энхжаргалан “Төв цэнгэлдэх хүрээлэн” ХХК-ийн гүйцэтгэх захирлын суудлаас буусан ч эрх мэдлээ тавьж өгөхөөс татгалзаж, албан ёсны шийдвэрийг үл тоон өөрийгөө “эзэн” хэвээр нь авч явсан нь илчлэгдлээ. Албан тушаалаасаа чөлөөлөгдсөн атлаа томилогдоогүй бүрэн эрхийг дур мэдэн хэрэгжүүлж, хүмүүсийг ажилд авч, халж, мөнгө тарааж, амралт олгож компанийг хувийн компани мэт удирдсан нь хууль, дүрмийг илтэд уландаа гишгэсэн үйлдэл. Үүгээр ч зогсохгүй, тэрээр хууль зөрчин “Каар трейд” ХХК-тай 210 сая төгрөгийн шууд гэрээ байгуулж, илт давуу байдал бий болгосон байна. Дээрээс нь ямар ч шийдвэргүйгээр өөртөө 15 сая төгрөгийн цалин “бодуулж”, өөртэй нь хамаарал бүхий “Би ар Би” ХХК-ийн арга хэмжээнд 65.1 сая төгрөг гаргуулсан нь ашиг сонирхлын зөрчил, эрх мэдлийн завхралыг ил тод харуулж байна. Ийм увайгүй, даварсан үйлдлүүдийнх нь төлөө прокуророос Эрүүгийн хуулийн зүйл ангиудаар яллах дүгнэлт үйлдэж, хэргийг шүүхэд шилжүүлжээ. Одоо асуудал нэг л зүйл дээр тогтож байна хууль энэ мэт эрх мэдлээ хэтрүүлсэн этгээдүүдэд үнэхээр хатуу үйлчлэх үү, эсвэл дахиад л замхарч алга болох уу?

УИХ-ЫН ГИШҮҮН Л.ОЮУН-ЭРДЭНЭТЭЙ ХОЛБООТОЙ ГОМДЛУУДЫГ ШАЛГАЖ, ЭРҮҮГИЙН ХЭРЭГ НЭЭН АЖИЛЛАЖ БАЙНА

04 / 21 0 сэтгэгдэл 494 үзсэнe

Нийслэлийн прокурорын газрын Нэгдүгээр хэлтсийн дарга, ахлах прокурор Ц.Гансүлд цаг үеийн асуудлаар мэдээлэл хийлээ. Тэрбээр УИХ-ын гишүүн Л.Оюун-Эрдэнэтэй холбогдуулан нэр бүхий иргэдээс гаргасан гэмт хэргийн гомдол, мэдээллүүдийг үндэслэн шалгалтын ажиллагаа эхлүүлснийг онцлон мэдэгдэв. Дээрх гомдлуудад дурдсан асуудал тус бүрийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.3-т заасан улс төрд нөлөө бүхий этгээд албан тушаалын байдлаа урвуулан ашигласан, мөн 18.6-д заасан мөнгө угаах гэмт хэргийн шинжтэй эсэхийг тогтоохоор хэрэг бүртгэлтийн хэрэг нээн шалгаж байна. Мөн улс төрийн нөлөө бүхий этгээдүүдтэй холбоотой хэд хэдэн хэргийг Авлигатай тэмцэх газар шалгаж байгаа бөгөөд зарим нэр бүхий УИХ-ын гишүүдийг яллагдагчаар татан, мөрдөн байцаалтын ажиллагааг тасралтгүй үргэлжлүүлж байгааг онцлов. Прокурорын байгууллагаас хуулийн хэрэгжилтийг хангах чиглэлд шийдэмгий арга хэмжээ авч, холбогдох бүх этгээдийн үйлдэлд хуульд нийцсэн үнэлэлт, дүгнэлт өгч ажиллах болно гэдгийг мэдэгдлээ.

ДЭЭД ШҮҮХ “НОГООН АВТОБУС”-НЫ БУДЛИАНЫГ ДАХИН СӨХӨЖ, ХЭРГИЙГ БУЦААЛАА

04 / 21 0 сэтгэгдэл 380 үзсэнe

Ногоон автобусны нэрээр халхлагдсан энэ том хэрэг дээр Улсын дээд шүүх эцэст нь тод байр суурь илэрхийллээ. Өмнөх шатны шүүхүүдийн зарим шийдвэрийг зүгээр өнгөрөөсөнгүй харин ч илт зөрчилтэй, сулруулсан дүгнэлтүүдийг зад татаж, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаав. Зарим үйлдлийг “гэмт хэргийн шинжгүй” гэж үзсэн шийдвэрүүдийг хэвээр үлдээсэн ч, албан тушаалаа ашигласан ноцтой зөрчлүүд дээр шүүх ухралт хийсэнгүй. Евр о- 5 стандартад нийцэхгүй автобусыг шаардлагад “тааруулж” өөрчилсөн, улмаар сонгон шалгаруулалтад илт давуу байдал олгосон үйлдлүүдийг шууд гэм буруутайд тооцсон анхан шатны шийдвэрийг сэргээж, хариуцлагыг буцаан чангаллаа. “Тэнүүн-Огоо” ХХК-ийн нийлүүлсэн автобусууд үндсэн шаардлагуудаа ч хангаагүй байхад хүлээн авсан асуудал дээр ч шүүх нүд аньсангүй. Зарим хүнийг цагаатгасан шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн ч, шинэ нотлох баримт гарч ирвэл хэргийг дахин сөхөх боломжийг нээлттэй үлдээв. “Дээрээс өгсөн” гэх чиглэл хүртэл шалгагдах боломжтой хэвээр байна гэдгийг ч онцоллоо. Харин зарим этгээдийг үндэслэлгүй цагаатгасан шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шүүхээр болсноор энэ хэрэг “хаагдсан” биш харин ч жинхэнэ утгаараа эхэлж байна. Давж заалдах шатнаас хөнгөрүүлсэн зүйлчлэлүүдийг ч хүчингүй болгож, албан тушаалаа урвуулсан гэмт хэрэг гэсэн анхны, хатуу ангиллыг сэргээв. Өөрөөр хэлбэл, “хайнга хандсан” биш “санаатайгаар ашигласан” гэдэг байр суурь давамгайлж эхэллээ. Хамгийн анхаарал татсан нь: Евро-2 хөдөлгүүртэй автобусыг Евро-5 мэт харагдуулах гэж хуурамч өөрчлөлт хийсэн асуудлыг өмнө нь буруу тайлбарласан гэж үзэн, уг хэсгийг бүхэлд нь хүчингүй болгож дахин хэлэлцүүлэхээр болгов. Энэ нь хэрэгт илүү ноцтой, зохион байгуулалттай шинж байж болзошгүйг илтгэж байна. Нийт 27 хүн холбогдсон энэ хэрэгт хэдийн 134.5 тэрбум төгрөгийн хохирол тогтоогдсон. Хэдийгээр тодорхой хэмжээний нөхөн төлбөр барагдуулсан ч, энэ нь хариуцлагаас мултрах шалтаг биш гэдгийг шүүхийн өнөөгийн шийдвэр тод харуулж байна.

​“Зэс эрдэнийн хувь” ХХК-ийн захирал Б.Мөнхбаатар 18 тэрбум төгрөгийн зэс газар ухаж нуусан нь баригдлаа

04 / 02 0 сэтгэгдэл 875 үзсэнe

“Зэс эрдэнийн хувь” ХХК-ийн захирал Б.Мөнхбаатар 18 тэрбум төгрөгийн зэс газар ухаж нуусан нь баригдлаа Орхон аймагт үйл ажиллагаа явуулдаг “Зэс эрдэнийн хувь” ХХК-ийн захирал Б.Мөнхбаатар тэргүүтэй хүмүүс Улаанбаатар хотод жагсаал цуглаан хийж байгаа. Тэд өмнө нь тус компанийн Хөрнгө оруулалт хариуцсан захирлаар ажиллаж байсан Э.Батбаяраас 30 тэрбум төгрөг нэхэмжилж, түүний ах Э.Бат-Амгаланг огцрохыг шаардаж байгаа юм. Гэтэл өнөөдөр Орхон аймгийн цагдаагийн байгууллагаас хувьцаа эзэмшигчдээс ирүүлсэн мэдээллийн мөрөөр “Зэс эрдэнийн хувь” ХХК-ийн үйлдвэрт гэнэтийн шалгалт хийхэд тус үйлдвэрийн хашаанд 400 тонн зэс газар ухаж булсныг илрүүлжээ. Тодруулбал: Тус үйлдвэрийн үйл ажиллагааг Уул уурхайн яамнаас 2025 оны 8-р сараас эхлэн зогсоож, өнөөдрийг хүртэл үйлдвэрлэл явуулахгүй байгаа гэсэн тайлбартай байгаа юм байна. Гэтэл ийнхүү үйл ажиллагааг нь яамны шийдвэрээр зогсоосон үйлдвэр нууцаар ажиллаж, өнгөрсөн хугацаанд 8500 тн зэс хууль зөрчин үйлдвэрлэсэн гэсэн мэдээлэл хувьцаа эзэмшигчдээс ирсэн байна. Энэ нь мөнгөн дүнгээр тооцвол 380 тэрбум төгрөг бөгөөд асар их хэмжээний мөнгөн дүн бүхий зэсийг нууцаар хууль зөрчин үйлдвэрлэсэн, түүний худалдан борлуулсан, бүр цаашлаад Гүйцэтгэх захирал Б.Мөнхбаатар эхнэрийнхээ дансаар ч их хэмжээний мөнгө шилжүүлж авсан гэх мэдээлэл байна. Харин өнөөдөр тус үйлдвэрийн хашаанд 400 тн буюу 18 тэрбум төгрөгийн зэсийг газар ухаж нууж булсан нь баримтаар илэрчээ. Их хэмжээний өрөнд орж, үйл ажиллагаа нь зогссон учир хохирч байна хэмээн уриа лоозон барьж, ногдол ашиг, мөнгө нэхэмжлэн ж агсаж байгаа иргэдийг тэргүүлж буй “Зэс эрдэнийн хувь” компанийн Гүйцэтгэх захирал Б.Мөнхбаатар нар өөрсдөө олон зуун тэрбумаар хэмжигдэх зэсийг нууцаар үйлдвэрлэн, нуун дарагдуулж, худалдан борлуулж, байгаа нь хувьцаа эзэмшигч 24 мянган иргэнийг, Монгол Улсын шүүхийг, салбар яамыг хуурч мэхэлсэн ноцтой үйлдэл болж болзошгүй байна.