НӨӨЦИЙН МАХ ЗАМДАА ТӨӨРЧИХӨВ ҮҮ, ЭСВЭЛ ГЭРЭЭН ДЭЭРЭЭ ЦАРЦЧИХАВ УУ?

05 / 19 0 сэтгэгдэл 782 үзсэнe

Нийслэлийн нөөцийн махны 37 хувь буюу 1.8 мянган тонн мах нийлүүлэх эрхийг Багануур махмаркет, Чойбалсан групп хоёр авчээ. Гэхдээ мах нь л ганц олдохгүй. Гэрээ нь гарчихсан, тоо нь тодорхой, компани нь бэлэн… харин мах нь “түр эзгүй” бололтой. Эдгээр компанийн эцсийн өмчлөгчөөр М.Бас-Эрдэнэ нэрлэгддэг бөгөөд түүнийг М.Бадамсүрэн-гийн ойрын хүн гэдэг. Төрийн тендерүүд ч авч байсан туршлагатай компаниуд гэнэ. Туршлага нь хангалттай, мах нь л хангалтгүй байж. Нэг нь мах, махан бүтээгдэхүүн, мал аж ахуй, тээвэр, фермер гээд бүх чиглэлтэй. Нөгөө нь бүр зочид буудал, ресторан, жимс ногоо, гадаад худалдаа, мах боловсруулах үйлдвэр хүртэлтэй. Ийм олон чиглэлтэй компаниуд 1.8 мянган тонн мах олж чадаагүй гэхээр монголд мах биш, магадгүй ичих нүүр л ховордсон бололтой. М.Бас-Эрдэнэ 2024 оны хөрөнгө орлогын мэдүүлэгтээ хэдэн зуун саяын хөрөнгө, хадгаламжтайгаа мэдүүлсэн байдаг. Үүнээс гадна хэд хэдэн компани эзэмшдэг. Бизнесийн цар хүрээ бол хангалттай том. Харин нөөцийн махны сураг л жижигдээд алга болчихов уу даа. Ташрамд, түүний хүүтэй холбоотой зам тээврийн ослын мэдээлэл өмнө нь гарч байсан бол өөрийг нь Д.Мөнх-Эрдэнэ-тэй ойр гэх мэдээлэл ч дагалддаг. Ер нь холбоо сүлжээ, танил талын хүрээ өргөн юм. Харин махны хүргэлт дээр л холбоо тасарчихсан бололтой. Хамгийн сонирхолтой нь энэ 1.8 мянган тонн мах гэдэг нь Н.Учрал-ын яриад байгаа 2500 тонн махны 72 хувь. Өөрөөр хэлбэл, махны “гол дүр” нь гэрээ дээрээ л үлдчихэж.

УЛААНБААТАР МАРАФОНЫ ЦАГИЙН ХУВААРЬТ ӨӨРЧЛӨЛТ ОРЖЭЭ

05 / 15 0 сэтгэгдэл 687 үзсэнe

“Улаанбаатар марафон-2026” олон улсын гүйлт 2026 оны тавдугаар сарын 23-ны өдөр болно. Энэ жилийн марафонд 46 мянга гаруй хүн бүртгүүлсэн нь өнгөрсөн жилийн оролцогчдын тооноос хоёр дахин өссөн үзүүлэлт болж байна. Оролцогчдын тоо эрс нэмэгдсэнтэй холбоотойгоор зохион байгуулагчид гарааны аюулгүй байдал, замын ачаалал, гүйгчдийн урсгалыг зөв зохион байгуулах үүднээс төрөл тус бүрийн гарааны цагийн хуваарьт өөрчлөлт орууллаа. Бүтэн марафон буюу 42.195 км-ийн ангилал өглөөний 07:00 цагт Соёлын төв өргөөний баруун талаас гарах бол хагас марафон 21.095 км болон 10 км-ийн төрөл 08:30 цагт эхэлнэ. Эрүүл мэндийн 5 км-ийн гүйлт 13:00 цагт МУИС-ийн урдаас гарах бөгөөд 1.5 км-ийн гэр бүлийн ангилал 15:00 цагт эхлэхээр байна. Мөн хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн ангилал болох тэргэнцэртэй болон харааны бэрхшээлтэй оролцогчдын 1.5 км-ийн төрөл 15:30 цагт МУИС-ийн урдаас гарах юм. Тусгай олимпын 800 метрийн төрөл 16:00 цагт Спортын төв ордны харалдаа замаас, 500 метрийн төрөл 16:10 цагт Улаанбаатар зочид буудлын харалдаа замаас тус тус гараагаа эхлүүлнэ. Зохион байгуулагчдын зүгээс оролцогчдыг гарааны бүсэд дор хаяж 30-60 минутын өмнө ирж, энгэрийн дугаар, чип болон ангиллын мэдээллээ урьдчилан шалгахыг зөвлөж байна. Гарааны цаг, маршрут болон зохион байгуулалтын талаарх дэлгэрэнгүй мэдээллийг ulaanbaatar.marathon.mn сайтаас авах боломжтой.

ӨНӨР ХОРООЛЛЫН ГУДАМЖНЫ АВТО ЗАМЫГ ӨНӨӨДӨР 23:00 ЦАГААС ХААНА

05 / 15 0 сэтгэгдэл 173 үзсэнe

Сонгинохайрхан дүүргийн 17 дугаар хороо, Өнөр хорооллын гудамжны авто зам, UB Vista хотхоноос Номун сургууль хүртэлх авто замыг хоёр хэсэгт хэсэгчлэн хааж, борооны ус зайлуулах шугамын хөндлөн сэтэлгээ хийнэ. Тодруулбал тавдугаар сарын 15-ны 23:00 цагаас 16-ны 06:00 цагийн хооронд буюу шөнийн цагаар хааж, засварлах аж. Өдрийн цагаар тээврийн хэрэгслийн хөдөлгөөн хэвийн үргэлжилнэ. Иймд иргэд, жолооч та бүхэн шөнийн цагаар бусад замыг сонгон хөдөлгөөнд оролцоно уу.

СЭЛХИЙН АВТО ЗАМЫГ ДАВАА ГАРАГИЙН 05:00 ЦАГ ХҮРТЭЛ ХААЖ ШИНЭЧИЛНЭ

05 / 15 0 сэтгэгдэл 276 үзсэнe

Сүхбаатар дүүргийн 20 дугаар хороо, Бэлхийн авто замаас Сэлхийн эцэс хүртэлх авто замыг тавдугаар сарын 15-ны 00:00 цагаас 18-ны 05:00 цагийн хооронд хааж, шинэчилнэ. Иймд иргэд, жолооч та бүхэн бусад замыг сонгон хөдөлгөөнд оролцоно уу

“ТАВАНБОГД”-ЫН Ц.БААТАРСАЙХАНЫ ДҮҮ Ц.ОТГОНБААТАР ТӨРИЙН ХӨНГӨЛӨЛТТЭЙ ЗЭЭЛЭЭС 7 ТЭРБУМЫГ “ШҮҮРЧ” АВЧЭЭ

05 / 13 0 сэтгэгдэл 873 үзсэнe

“ТАВАНБОГД”-ЫН Ц.БААТАРСАЙХАНЫ ДҮҮ Ц.ОТГОНБААТАР ТӨРИЙН ХӨНГӨЛӨЛТТЭЙ ЗЭЭЛЭЭС 7 ТЭРБУМЫГ “ШҮҮРЧ” АВЧЭЭ ЖДҮХС-г идэж уусан түүх Монголд дуусаагүй бололтой. Зүгээр л нэр нь солигджээ. Өнөөдөр “аялал жуулчлалыг дэмжих” гэх гоё пайзтай зургаан хувийн зээл ахиад л эрх мэдэл, мөнгөний бүлэглэлүүдийн хоол болчихсон явна. Жирийн иргэн банкны үүд сахиж, барьцаа хөрөнгө хүрэхгүй гэж гологдож байхад “томчууд” бол тэрбум тэрбумаар нь шүүрээд сууж байна. Хэн бэ гэвэл Монголын хамгийн нөлөөтэй бизнесийн бүлэглэлүүдийн нэг “Таванбогд”-ын Ц.Баатарсайханы төрсөн дүү Ц.Отгонбаатар. Түүний хамаарал бүхий “Монгол технологи инвестмент” ХХК аялал жуулчлалын зургаан хувийн хөнгөлөлттэй зээлээс бүтэн 7 ТЭРБУМ төгрөг авчээ. Ард нь Д.Баянзул гэх “цаасан” эзэн харагдавч бодит удирдлага, ашиг сонирхол нь Ц.Отгонбаатартай холбогдож байгааг баримтууд харуулж байна. Өөрөөр хэлбэл, төрийн дэмжлэг хэрэгтэй жижиг аж ахуйн нэгжүүд биш, харин аль хэдийнэ хөрөнгө мөнгөөр “хахсан” олигархиуд хамгийн хямд эх үүсвэр рүү хамгийн түрүүнд дайрч оржээ. Бүр инээдтэй нь, энэ бол жирийн нэг бизнесмен биш. “Эдү апарт”-ын дуулиан, стандартын бус барилга, Дүнжингаравын дэлбэрэлтийн дараах маргаан, ТЕГ-ын барилгыг дуудлага худалдаагаар авсан асуудал гээд Ц.Отгонбаатарын нэр олон сүүдэртэй түүхийн хажууд явдаг. ТЕГ-ын төв байрыг барьж байсан объект дуудлага худалдаанд ороход өөрийн холбоотой хоёр компаниараа өрсөлдөж, эцэст нь өөрөө авсан гэх баримт ч бий. Нэг ёсондоо, төрийн өмчийг төрийн доторх мэдээлэл, нөлөөллөөр “нам дарж” авдаг схемийн үнэр ханхалж ирсэн гэсэн үг. Гэтэл өнөөдөр дахиад л төрийн хөнгөлөлттэй мөнгөн дээр сууж байна. Аялал жуулчлалыг хөгжүүлэх нэрээр гарсан 71.9 тэрбум төгрөгийн санхүүжилтээс хамгийн том дүнг авч буй компаниудын ард дандаа нөлөө бүхий эзэд, том группүүд, улстөр бизнесийн сүлжээ харагдаж байгаа нь ноцтой. Энэ мөнгө чинь Хөвсгөлд жуулчны бааз барих гэж зүтгэж буй жижиг компанид очих ёстой байсан юм. Архангайд дөрвөн улирлын кэмп босгох гэж банкны босго элээж буй залууст хүрэх ёстой байсан юм. Гэтэл эцэст нь “том загаснууд” хамж аваад, үлдсэн хэдэн үйрмэг дээр нь жинхэнэ бизнес эрхлэгчид хоорондоо алалцаж байна. Монголд хөнгөлөлттэй зээл гэдэг хөгжлийн бодлого биш, эрх мэдэлтнүүдийн ээлжит “хувааж иддэг сан” болчихжээ.

ЦЕГ: ИРГЭН С.ШААРИЙБУУ ГЭМТ ХЭРЭГТ ӨРТӨЖ ХОХИРООГҮЙ

05 / 13 0 сэтгэгдэл 354 үзсэнe

Цахим орчинд 2026 оны 05 дугаар сарын 13-ны өдөр “Бузартай юмаа!!! Харь нутагт улс төрийн өндөр албан тушаалтны гарт амиа алдсан хайрт охин Алтантуяагийнхаа амийг нэхэж 20 жил цуцашгүй тэмцэж Монгол хүний амь насны үнэ цэнийг няцалгүй бас цуцашгүй хамгаалж ялсан гавьяат багш Шаарийбууг зуслангийн замд хүмүүс дээрэмдэж зодож бэртээж” гэж мэдээлэл нийтэлсэн. Цагдаагийн байгууллагад дээрх нэр бүхий иргэний биед халдаж зодсон, эд зүйлийг хүч хэрэглэн авсан гэх мэдээлэл бүртгэгдэж, шалгагдаагүй бөгөөд тухайн иргэнээс гэмт хэрэгт өртөж хохироогүй талаар мэдээлсэн болно. Иймд олон нийтийн сүлжээнд худал мэдээлэл түгээхгүй байхыг зөвлөж байна гэв.

ЗГХЭГ-ЫН ТЭРГҮҮН ДЭД ДАРГА АСАН Б.СОЛОНГОО: МОНГОЛЫН ТӨРИЙН ӨНДӨР АЛБАН ТУШААЛТНУУДАД РИО ТИНТО КОМПАНИ НӨЛӨӨ ҮЗҮҮЛЖ АЖИЛЛАЖ АСУУДАЛ ЯРИГДДАГ

05 / 13 0 сэтгэгдэл 458 үзсэнe

ЗГХЭГ-ын Тэргүүн дэд дарга асан Б.Солонгоо дараах байр суурийг илэрхийлэв : Засгийн газрын ажлын хэсгийн гишүүнээр ажиллаж байсан хүний хувьд хэлэхэд үйл ажиллагаа Рио Тинто компанийн үйл ажиллагаа манай улсын ажлын хэсэг, төрийн шйидвэр гаргах процесст зохисгүй байдлаар маш их нөлөөлдөг. Оюутолгойн хөрөнгө оруулалт гэрээ, Дубайн гэрээ гэж нэрлэж заншсан далд уурхайн бүтээн байгуулалт, санхүүжилтийн төлөвлөгөө зэрэг баримт бичгүүдийг байгуулахдаа өөрсдөдөө илт давуу байдал би болгосон яриа хэлэлцээнд нөлөөлсөн.Монголын төрийн өндөр албан тушаалтнуудад Рио Тинто компани нөлөө үзүүлж ажиллаж асуудал яригддаг. Энэ асуудал зөвхөн монголчууд хариуцлага хүлээгээд, хоорондоо хэрэлдээд дуусдаг. Рио Тинто компани ямар нэг хариуцлага хүлээж байгаагүй. Хөрөнгө оруулалтын гэрээ 17 жилийн хугацаанд бидний хийж чадаагүй зүйл бол үнэхээр Оюутолгойтой холбоотой авлига албан тушаалын гэмт хэрэг, ашиг сонирхлын зөрчил байсан бол. Монголын төрийн өндөр албан тушаалтнуудад хууль бусаар нөлөөлсөн бол Рио Тинто компани харицлага хүлээх ёстой. Хамгийн гол нь өөртөө давуу байдал бий болгож олж авсан Хөрөнгө оруулалтын гэрээ болон Дубайн гэрээг хүчингүй болгох зайлшгүй шаардлагатай юм. Яригдаад өнгөрдөг биш энэ асуудлыг Рио Тинто компанийн нь үйл ажиллагаа явуулдаг, үүсгэн байгуулагдсан улсуудын дагуу хариуцлага асуудлыг тавих нь цаг хугацааны асуудал. О.Батнайрамдал гишүүний Их Британи албан бичиг явуулах ажлыг бүрэн дэмжиж байгаа. Жишээ нь, Английн авлигатай тэмцэх хууль ёүүлийн жилүүдэд чангарсан. Рио Тинто компани тус улсад үүсгэн байгуулагдсан, төв оффис нь тэнд байдаг. Лондонгийн хөрөнгийн биржэд бүртгэлтэй компаний болохын хувьд үүргээ биелүүлэх ёстой. Энэ хуульд гадаадын улсын нийтийн албан тушаалтанд давуу байдал олгох зорилгоор авлига өгч болохгүй гэдгийг тодорхой заасан гэв.

ХИЙМЭЛ ОЮУНД СУУРИЛСАН, ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ХЭМНЭЛТТЭЙ “НОГООН ДАТА ТӨВ” БАЙГУУЛНА

05 / 13 0 сэтгэгдэл 260 үзсэнe

“Гадаад зээлийн ашиглалт, үр ашгийг нэмэгдүүлэх тухай” хуулийн төслийг хэлэлцээд Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хуульд заасны дагуу яаралтай хэлэлцүүлэхээр УИХ-д өргөн мэдүүлэхээр тогтлоо. Хуулийн үйлчлэлд Газрын тос боловсруулах үйлдвэр болон Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станц барих төсөл хамаарахыг заажээ. Газрын тос боловсруулах үйлдвэр байгуулах төслийн тоног төхөөрөмж, эд ангиуд үйлдвэрийн талбайд бууж, барилга угсралт, суурилуулалтын ажил үргэлжилж байна. Энэ сарын 12-ны байдлаар улсын хэмжээнд 44.6 мянган га-д үр тариа болон төмс, хүнсний ногоо тариалаад байна. 2026 онд улсын хэмжээнд 372.7 мянга га-д үр тариа, 16.0 мянган га-д төмс, 18.3 мянган га-д хүнсний ногоо,121.9 мянган га-д малын тэжээл, 104.1 мянган га-д тосны ургамал нийт 633.4 мянган га-д тариалалт хийхээр төлөвлөжээ.

ХХНББХ: ОЛОН ХҮҮХЭД ТӨРҮҮЛЖ ӨСГӨСӨН ЭХИЙГ УРАМШУУЛАХАД ТАВЬЖ БУЙ НӨХЦӨЛ, ШААРДЛАГУУДЫГ ХУУЛИАС БҮРЭН ХАСАХЫГ ДЭМЖЛЭЭ

05 / 13 0 сэтгэгдэл 237 үзсэнe

УИХ-ын Хүний хөгжил, нийгмийн бодлогын байнгын хорооны өчигдрийн /2026.05.12/ хуралдаанаар Олон хүүхэд төрүүлж өсгөсөн эхийг урамшуулах тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийн анхны хэлэлцүүлгийг хийв. Улсын Их Хурлын гишүүн Д.Үүрийнтуяа, Х.Баасанжаргал, Б.Баярбаатар, Б.Уянга, С.Эрдэнэбат, С.Эрдэнэболд нарын 2025 оны зургадугаар сарын 24-ний өдөр өргөн мэдүүлсэн уг төслийг хэлэлцэх, эсэх асуудлыг Улсын Их Хурлын 2025 оны хаврын чуулганы 7-р сарын 04-ний өдрийн нэгдсэн хуралдаанаар хэлэлцэн дэмжсэн юм. Хуулийн төслийг хэлэлцүүлэгт бэлтгэх, санал дүгнэлт боловсруулах ажлын хэсгийн танилцуулгыг тус ажлын хэсгийн ахлагч, Улсын Их Хурлын гишүүн О.Саранчулуун хийв. Ажлын хэсэг хоёр удаа хуралдсаны дээр энэ оны дөрөвдүгээр сарын 24-ний өдөр “Монгол Улсын хүн ам зүйн бодлого, асуудал шийдэл” сэдэвт хэлэлцүүлгийг Эрүүл мэндийн, Гэр бүл, хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын яам болон холбогдох төрийн болон төрийн бус байгууллага, Улсын Их Хурлын гишүүд, салбарын эрдэмтэн судлаачид, иргэдийн оролцоотойгоор зохион байгуулсан байна. Хэлэлцүүлгээс хүн амын өсөлт, төрөлтийг дэмжих бодлогод хүүхэд төрүүлэхийг уриалан дэмжихийн зэрэгцээ эх, хүүхдийн эрүүл мэнд, боловсрол, нийгмийн хамгааллыг сайжруулах, чанар, хүртээмжийг нэмэгдүүлэх, хөгжлийн тэгш боломж олгох зэрэг хүүхэд төрсний дараах амьдралын чанарын асуудлыг цогцоор нь авч үзэх, залуу гэр бүлийг эдийн засаг, орон сууц, ажил-амьдралын тэнцвэрийн бодлогоор дэмжих шаардлагатай хэмээн зөвлөснийг Улсын Их Хурлын гишүүн О.Саранчулуун танилцуулгадаа онцолсон юм. Олон хүүхэд төрүүлж өсгөсөн эхийг урамшуулахад тавьж буй “бага хүүхэд нь нэг нас хүрсэн байх” гэсэн шалгуурыг хасахаар төсөлд тусгасан нь зөвхөн хүн амын өсөлтийг дэмжээд зогсохгүй эх, хүүхдийг ялгаварлан гадуурхах эрсдэлийг бууруулах, хүүхэд бүрийн үнэ цэнийг ижил түвшинд хүлээн зөвшөөрөх эрх зүйн зарчимтай нийцэж байна гэж Ажлын хэсэг үзжээ. Иймд хууль санаачлагчдын санал дээр нэмж, үрчлэн авсан хүүхдэд тавигдах “тэр үед гурав хүртэлх насанд нь” гэсэн шалгуурыг төсөлд нэмж тусгах замаар хуулиас хасах санал боловсруулсан байна. Мөн хуулийг энэ оны нэгдүгээр сарын 01-нээс эхлэн дагаж мөрдөхөөр тусгасныг ирэх 2027 оны нэгдүгээр сарын 01-нээс болгон өөрчлөх санал гаргажээ. Ажлын хэсгийн танилцуулгатай холбогдуулан Улсын Их Хурлын гишүүн А.Ариунзаяа үг хэлж, хуулийг нөхөн үйлчлэхгүй гэдгийг иргэд, олон нийтэд сайтар ойлгуулах, мөн “Эхийн алдар” одонгоо авчихаад хүүхдүүдээ хаядаг, өргүүлж үрчлүүлдэг, өвөө, эмээд нь өгдөг эцэг, эхчүүдийн асуудлыг цэгцлэх талаар тодорхой бодлого, үйл ажиллагаа явууулах шаардлага байгааг анхааруулж, нярайн сувилал бий болгох нь нялхасын эндэгдлийг бууруулахад үр дүнтэй нөлөө үзүүлнэ гэдгийг онцолсон юм. Ажлын хэсгээс боловсруулсан зарчмын зөрүүтэй саналуудаар санал хураалт явуулахад Байнгын хорооны хуралдаанд оролцсон гишүүдийн олонх дэмжлээ.

ОРОН СУУЦНЫ ДЭМЖЛЭГ АВСАН НЭГ Ч УИХ-ЫН ГИШҮҮН БАЙХГҮЙ

05 / 12 0 сэтгэгдэл 347 үзсэнe

УИХ-ын Тамгын газраас "Сүүлийн өдрүүдэд зарим цахим сайт, сошиал сүлжээгээр “Улсын Их Хурлын 40 гишүүн тус бүр 390 сая төгрөгийн орон сууцны дэмжлэг авсан” гэх мэдээлэл түгээд буй нь ор үндэсгүй, худал мэдээлэл болохыг албан ёсоор мэдэгдэж байна. Улсын Их Хурлын 2024 оны ээлжит сонгуулийн үр дүнд бүрдсэн парламентын нэг ч гишүүн орон сууцны дэмжлэг аваагүй бөгөөд Монгол Улсын Их Хурлын тухай хууль болон холбогдох бусад хууль тогтоомжид Улсын Их Хурлын гишүүнд орон сууцны дэмжлэг олгох талаар ямар нэгэн зохицуулалт тусгагдаагүй болно. Парламентын ардчиллыг бэхжүүлэхэд үнэн зөв, бодит мэдээлэл онцгой ач холбогдолтой бөгөөд Улсын Их Хурлын нээлттэй, ил тод байдлыг хангах, иргэдийн мэдэх эрхийг хэрэгжүүлэх чиглэлээр авч хэрэгжүүлж буй үйл ажиллагаагаа цаашид улам сайжруулж, тууштай ажиллах болно" хэмээжээ .