"Иргэний нисэхийн үндэсний төв" ТӨХХК-иас "Хос гавьяат" төрлөө

05 / 24 0 сэтгэгдэл 2 үзсэнe

Тулгар төр байгуулагдсаны түүхт 2235, Их Монгол Улс байгуулагдсаны 820, Үндэсний эрх чөлөө, тусгаар тогтнолоо сэргээн мандуулсны 115, Ардын хувьсгалын 105 жилийн ойг тохиолдуулан эрхэлсэн ажил, салбартаа өндөр амжилт гарган, эх орноо хөгжүүлэх үйл хэрэгт үнэтэй хувь нэмэр оруулсан дараах хүмүүсийг Монгол Улсын төрийн одон медалиар шагналаа. МОНГОЛ УЛСЫН ГАВЬЯАТ ЦОЛООР "Иргэний нисэхийн үндэсний төв" ТӨХХК-ийн Техник хангалтын алба, Холбоо, навигаци, ажиглалтын албаны ерөнхий инженер - Б.Цогоо "Иргэний нисэхийн үндэсний төв" ТӨХХК-ийн ерөнхий менежер - П.Ганболд ХӨДӨЛМӨРИЙН ГАВЬЯАНЫ УЛААН ТУГИЙН ОДОНГООР "Иргэний нисэхийн үндэсний төв" төрийн өмчит хязгаарлагдмал хариуцлагатай компанийн Нисэхийн аюулгүй хамгаалалтын газрын дарга - Б.Сэр-Од АЛТАН ГАДАС ОДОНГООР “Иргэний нисэхийн үндэсний төв” төрийн өмчит хязгаарлагдмал хариуцлагатай компанийн Агаарын навигацийн үйлчилгээний газрын технологич мэргэжилтэн - С.Отгонбаяр "Иргэний нисэхийн үндэсний төв" төрийн өмчит хязгаарлагдмал хариуцлагатай компанийн Аюулгүй байдал, чанарын удирдлагын газрын ерөнхий менежер - Д.Уртнасан ХӨДӨЛМӨРИЙН ХҮНДЭТ МЕДАЛИАР "Буянт-Ухаа" олон улсын нисэх буудлын ахлах мэргэжилтэн - Э.Нармандах нарыг тус тус шагналаа.

ЭРДЭМТДИЙН ЗӨВЛӨЛ ХАГАС КОКСОН ТҮЛШНИЙ ҮР ДҮНГ ДҮГНЭЛЭЭ

05 / 21 0 сэтгэгдэл 9 үзсэнe

Агаарын бохирдлыг бууруулах Үндэсний хорооны дэргэдэх Эрдэмтдийн зөвлөлийн зөвлөмжийн дагуу 2025-2026 оны халаалтын улиралд нийслэлчүүдийн хэрэглээнд хагас коксон түлш нэвтрүүлсэн. Уг ажлын үр дүнг өнөөдөр /2026.05.21/ Эрдэмтдийн зөвлөлийн ээлжит хурлаар хэлэлцлээ. Хурлыг Эрдэмтдийн зөвлөлийн дарга, академич Х.Энхжаргал удирдаж, Цаг уур, орчны шинжилгээний газар, Нийслэлийн агаар, орчны бохирдолтой тэмцэх газар, “Тавантолгой түлш” ХХК-ийн төлөөллүүд оролцсон юм. Халаалтын улиралд гэр хорооллын айл өрхөд борлуулалтын 425 цэгээр 436.7 мянган тонн хатуу түлшийг нийлүүлсэн бөгөөд үүний 333.3 мянган тонн нь хагас коксон түлш байв. Цаг уур, орчны шинжилгээний газрын агаарын чанарын асуудал хариуцсан ахлах мэргэжилтэн Д.Өнөрбат Улаанбаатар хотын 2025-2026 оны хүйтний улирлын агаарын чанарын харьцуулалтыг танилцуулахдаа агаар бохирдуулагч бодисууд өнгөрсөн оны мөн үеэс 54 хүртэл хувиар буурсныг онцлов. Хүйтний улирал буюу 2025 оны 10-12 сар, 2026 оны 01-04 дүгээр сарын агаар дахь бохирдуулах бодисын сарын дундаж агууламжийг өмнөх онуудын мөн үе 2024 оны 10-12 сар, 2025 оны 01-04 дүгээр сарын дундажтай харьцуулахад PM2.5 тоосонцор нь 9 мкг/м3 буюу 17 хувиар Азотын давхар исэл (NO2) нь 2 мкг/м3-ээр буюу 4 хувиар PM10 тоосонцор нь 23 мкг/м3-ээр буюу 21 хувиар Хүхэрлэг хий (SO2) нь 36 мкг/м3-ээр буюу 54 хувиар бага гарчээ. Эрдэмтдийн зөвлөлийн дарга, академич Х.Энхжаргал “Бид өнөөдөр хагас коксон түлш нэвтрүүлсэн үр дүнг сонслоо. Эерэг үр дүнтэй байна. Бидний хувьд Улаанбаатар хотын агаарын бохирдол мэдэгдэхүйц буурсан гэж үзэж байгаа. Энэ бол ажлын үр дүн. Эрдэмтдийн зөвлөл үнэ өртөг ярихгүй. Харин итгэмжлэгдсэн лабораторийн шинжилгээний үр дүнг үндэслэн хамгийн сайн чанартай түлшийг хэрэглээнд нэвтрүүлж, хүрээлэн буй орчны бохирдлыг бууруулан, иргэдийн эрүүл мэндэд эерэгээр нөлөөлөх үр дүнг ярина. Энэ ч утгаараа өнгөрсөн жил тодорхой үр дүнд хүрсэн гэж үзэж байна” хэмээн дүгнээд, ирэх жилд түлшнээс гадна тархмал эх үүсвэр, сэргээгдэх эрчим хүч, хий болон цахилгаан халаагуур зэрэг бусад шийдлийг судалж, хэрэгжүүлэх шаардлагатайг зөвлөсөн юм. Эрдэмтдийн зөвлөлөөс түлшний хэрэглээний тодорхой хувийг дотоодоос хангах ажлыг судалж, үр дүнг эцэслэх чиг үүргийг өгснөөр энэ удаагийн хурал өндөрлөв.

НӨӨЦИЙН МАХ ЗАМДАА ТӨӨРЧИХӨВ ҮҮ, ЭСВЭЛ ГЭРЭЭН ДЭЭРЭЭ ЦАРЦЧИХАВ УУ?

05 / 19 0 сэтгэгдэл 809 үзсэнe

Нийслэлийн нөөцийн махны 37 хувь буюу 1.8 мянган тонн мах нийлүүлэх эрхийг Багануур махмаркет, Чойбалсан групп хоёр авчээ. Гэхдээ мах нь л ганц олдохгүй. Гэрээ нь гарчихсан, тоо нь тодорхой, компани нь бэлэн… харин мах нь “түр эзгүй” бололтой. Эдгээр компанийн эцсийн өмчлөгчөөр М.Бас-Эрдэнэ нэрлэгддэг бөгөөд түүнийг М.Бадамсүрэн-гийн ойрын хүн гэдэг. Төрийн тендерүүд ч авч байсан туршлагатай компаниуд гэнэ. Туршлага нь хангалттай, мах нь л хангалтгүй байж. Нэг нь мах, махан бүтээгдэхүүн, мал аж ахуй, тээвэр, фермер гээд бүх чиглэлтэй. Нөгөө нь бүр зочид буудал, ресторан, жимс ногоо, гадаад худалдаа, мах боловсруулах үйлдвэр хүртэлтэй. Ийм олон чиглэлтэй компаниуд 1.8 мянган тонн мах олж чадаагүй гэхээр монголд мах биш, магадгүй ичих нүүр л ховордсон бололтой. М.Бас-Эрдэнэ 2024 оны хөрөнгө орлогын мэдүүлэгтээ хэдэн зуун саяын хөрөнгө, хадгаламжтайгаа мэдүүлсэн байдаг. Үүнээс гадна хэд хэдэн компани эзэмшдэг. Бизнесийн цар хүрээ бол хангалттай том. Харин нөөцийн махны сураг л жижигдээд алга болчихов уу даа. Ташрамд, түүний хүүтэй холбоотой зам тээврийн ослын мэдээлэл өмнө нь гарч байсан бол өөрийг нь Д.Мөнх-Эрдэнэ-тэй ойр гэх мэдээлэл ч дагалддаг. Ер нь холбоо сүлжээ, танил талын хүрээ өргөн юм. Харин махны хүргэлт дээр л холбоо тасарчихсан бололтой. Хамгийн сонирхолтой нь энэ 1.8 мянган тонн мах гэдэг нь Н.Учрал-ын яриад байгаа 2500 тонн махны 72 хувь. Өөрөөр хэлбэл, махны “гол дүр” нь гэрээ дээрээ л үлдчихэж.

ЗАМ, ТЭЭВРИЙН САЙДЫН ЭЭЛЖИТ ШУУРХАЙ ХУРАЛДААН БОЛЛОО

05 / 18 0 сэтгэгдэл 1 үзсэнe

Зам, тээврийн сайдын ээлжит шуурхай хуралдаан өнөөдөр (2026.05.18) болж, салбарын хэмжээнд хэрэгжиж буй бүтээн байгуулалтын ажлууд, томоохон төсөл хөтөлбөрүүдийн явц, цаг үеийн тулгамдсан асуудлуудыг хэлэлцлээ. Хуралдааны эхэнд Зам, тээврийн сайд Б.Дэлгэрсайхан төмөр зам, автозам, агаарын тээвэр, автотээврийн салбарт хэрэгжүүлж буй бүтээн байгуулалтын ажлуудын хэрэгжилтийг эрчимжүүлэх, удаашралтай болон хүлээгдэж буй бичиг баримтын шийдвэрлэлтийг шуурхайлах чиглэлээр холбогдох удирдлагуудад үүрэг, даалгавар өглөө. Мөн 2026 оны дөрөвдүгээр сарын 22-ноос эхэлсэн Олон улсын иргэний нисэхийн байгууллага (ICAO)-ын аюулгүй байдлын шалгалтад амжилттай хамрагдсан иргэний нисэхийн салбарын удирдлага, хамт олонд талархал илэрхийлж, цаашдын ажилд нь амжилт хүслээ. Тус салбарт анхаарал хандуулж буй дараагийн чухал ажлууд буюу Иргэний нисэхийн үндэсний төв (ИНҮТ)-ийн Бүсийн нислэгийн хөдөлгөөний удирдлагын төвийн 15 жил гацсан “цэнхэр барилга”-ын ажлын явцад анхаарал хандуулж, уг барилгыг төлөвлөсөн цаг хугацаанд нь ашиглалтад оруулахыг үүрэг болголоо. Аялал жуулчлалын улирал эхэлж буйтай холбогдуулан энэ онд олон улсын шууд нислэг хүлээн авах зорилт тавин ажиллаж буй 4 аймаг буюу Ховд, Өмнөговь, Хөвсгөл, Баян-Өлгий аймгийн нисэх буудлуудын бэлтгэл ажлыг сайн хангаж, шаардлагатай бичиг баримтын бүрдүүлэлтийг эрчимжүүлэх, хил гаалийн холбогдох газруудтай хамтарч ажиллахыг үүрэг болголоо. Түүнчлэн энэ ажлын хүрээнд орон нутгийн нислэгийн төлөвлөлтөө сайжруулж, орон нутгийн нисэх онгоцны буудлыг олон улсын шууд нислэгтэй болгох гэж буй талаарх мэдээллийг Соёл, спорт, аялал жуулчлалын сайд Ж.Алдаржавхланд танилцуулан хамтран ажиллахыг иргэний нисэхийн салбарынханд сануулав. Авто замын салбарт цаг агаарын дулаарал, хөрсний гэсэлтээс шалтгаалан олон улсын болон улсын чанартай авто замуудад эвдрэл, гэмтэл ихээр үүсэж байгаатай холбоотойгоор уул уурхайн хүнд даацын тээврийн хэрэгсэл их зорчдог чиглэлүүдэд хяналт шалгалт хийж ажиллахыг салбарын хяналтын мэргэжилтнүүд болон Авто замын газрынханд чиглэл болголоо. Мөн ЗТЯ-ны Авто замын бодлого зохицуулалтын газар, Зам, тээврийн хөгжлийн төв ТӨҮГ, “Авто замын засвар арчлалтын нэгтгэл” ТӨХК-ийн удирдлагуудыг маргааш уулзаж, олон улсын болон улсын чанартай авто замын засвар арчлалтын асуудлыг нарийвчлан хэлэлцэх, АЗЗА нэгтгэлийн орон нутгийн салбаруудыг ажилд бүрэн гаргах, үлдсэн санхүүжилтийн асуудлыг нь яаралтай шийдвэрлэж, автозамчдын цалин хөлсийг олгох чиглэлд онцгой анхаарч ажиллахыг үүрэг болгов. Түүнчлэн тун удахгүй борооны улирал эхлэх, Үндэсний их баяр наадмын нийтээр амрах өдрүүдийг тооцоолон салбар тус бүрт хэрэгжиж буй бүтээн байгуулалтын ажлуудыг шахуу графикаар зохион байгуулан ажиллах, зуны 3 сарын богино хугацаанд ажлаа эрчимжүүлэн шахаж ажиллах шаардлагатайг онцгойлон анхааруулав. Энэ хугацаанд мөн холбогдох албаны хүмүүст ээлжийн амралт олгохгүй тул хүйтэн сэрүүний улиралд амралтаа төлөвлөж ажиллахыг сануулав. АТҮТ-д олон улсын тээвэрлэлтэд ашиглагддаг “С” зөвшөөрлийн бичгийн тоог нэмэгдүүлэх, нүүрс тээврийн хэмжээг өсгөх, жолооч нарыг дэмжиж ажиллах үүрэг даалгаврыг өглөө. Мөн “Монголын төмөр зам” ТӨХК болон “Улаанбаатар төмөр зам” ХНН-д зүтгүүр худалдан авах ажлын бэлтгэлийг эрчимжүүлэх чиглэл өглөө. ЗТЯ-ны газар хэлтэс, харьяа байгууллагуудын удирдлагуудад төрийн байгууллагын өдөр тутмын үйл ажиллагааны тасралтгүй, шуурхай байдлыг хангах, албан бичгийн хүлээгдэл чирэгдлийг бууруулах, шийдвэрлэлтийг түргэтгэхэд онцгой анхаарч ажиллахыг үүрэг болголоо. Мөн Санкт Петербургийн олон улсын эдийн засгийн форум (SPIEF-2026)-д манай улсаас Тэргүүн Шадар сайд оролцох бөгөөд Эдийн засаг хөгжлийн яам руу тээврийн салбарт хэрэгжиж буй төсөл, хөтөлбөрүүдийн талаарх мэдээллийг албан ёсоор хүргүүлэхийг холбогдох байгууллагуудад даалгав. Шуурхай хуралдаанд оролцож буй бүх удирдлагуудад 2026 оны тавдугаар сарын 25-27-ны өдрүүдэд ЗТЯ-наас Сүхбаатарын талбайд зохион байгуулах “Нээлттэй хаалганы өдөрлөг”-т идэвхтэй оролцох, бэлтгэл ажлыг сайтар хангаж ажиллах, бүтээн байгуулалтын ажлуудаа олон нийтэд нээлттэй танилцуулах, иргэд, ААН-ийн төлөөллүүдэд зам, тээврийн салбарын мэдээллүүдийг шуурхай, нээлттэй хүргэж ажиллахыг даалгав.

НИСЭХИЙНХЭН АРСЛАНДАА ХҮНДЭТГЭЛ ҮЗҮҮЛЛЭЭ

05 / 17 0 сэтгэгдэл 1 үзсэнe

“Улсын арслан” цолтнуудад хүндэтгэл үзүүлэх улс, аймаг, цэргийн цолтой хүчит 128 бөхийн барилдаан өнөөдөр Бөхийн өргөөнд боллоо. Энэ үеэр Хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийн одонт “Иргэний нисэхийн үндэсний төв” ТӨХХК болон Нислэгийн хөдөлгөөний үйлчилгээний албаны хамт олон нь Архангай аймгийн Булган сумын харьяат улсын арслан, Монгол Улсын гавьяат тамирчин Дуламжавын Мөнх-Эрдэнэд хүндэтгэл үзүүллээ. “Иргэний нисэхийн үндэсний төв” ТӨХХК-ийн Хамтын ажиллагааны газрын дарга Р.Амарбаясгалан хамт олноо төлөөлөн ирж, УБ-БЭЭЖИН-УБ хоёр талын олон улсын нислэгийн тийз, нэг сая төгрөгийг гардууллаа. “Монголын ард түмэн, бөх сонирхогчид “аваргын дайтай арслан” хэмээн хүндэтгэдэг Улсын арслан Д.Мөнх-Эрдэнэ иргэний нисэхийн салбарт эзэмшсэн мэргэжлээрээ олон жил хичээл зүтгэлээ зориулан ажиллаж, үндэсний бөхийн торгон ногоон дэвжээнээ төдийгүй эх орон, олон улсад нисэхийн салбарын нэр хүндийг алдаршуулж өндөрт өргөж яваа алдартан билээ. Улсын наадамд нийт таван удаа үзүүрлэж, 12 удаа шөвгөрсөн хүчтэн таныхаа гавьяа зүтгэлийг салбарын хамт олон гүнээ хүндэтгэдгийн зэрэгцээ таньд болон гэр бүлд эрүүл энх, аз жаргал, хамгийн сайн сайхын бүхнийг хүсэн ерөөе.

УЛААНБААТАР МАРАФОНЫ ЦАГИЙН ХУВААРЬТ ӨӨРЧЛӨЛТ ОРЖЭЭ

05 / 15 0 сэтгэгдэл 705 үзсэнe

“Улаанбаатар марафон-2026” олон улсын гүйлт 2026 оны тавдугаар сарын 23-ны өдөр болно. Энэ жилийн марафонд 46 мянга гаруй хүн бүртгүүлсэн нь өнгөрсөн жилийн оролцогчдын тооноос хоёр дахин өссөн үзүүлэлт болж байна. Оролцогчдын тоо эрс нэмэгдсэнтэй холбоотойгоор зохион байгуулагчид гарааны аюулгүй байдал, замын ачаалал, гүйгчдийн урсгалыг зөв зохион байгуулах үүднээс төрөл тус бүрийн гарааны цагийн хуваарьт өөрчлөлт орууллаа. Бүтэн марафон буюу 42.195 км-ийн ангилал өглөөний 07:00 цагт Соёлын төв өргөөний баруун талаас гарах бол хагас марафон 21.095 км болон 10 км-ийн төрөл 08:30 цагт эхэлнэ. Эрүүл мэндийн 5 км-ийн гүйлт 13:00 цагт МУИС-ийн урдаас гарах бөгөөд 1.5 км-ийн гэр бүлийн ангилал 15:00 цагт эхлэхээр байна. Мөн хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн ангилал болох тэргэнцэртэй болон харааны бэрхшээлтэй оролцогчдын 1.5 км-ийн төрөл 15:30 цагт МУИС-ийн урдаас гарах юм. Тусгай олимпын 800 метрийн төрөл 16:00 цагт Спортын төв ордны харалдаа замаас, 500 метрийн төрөл 16:10 цагт Улаанбаатар зочид буудлын харалдаа замаас тус тус гараагаа эхлүүлнэ. Зохион байгуулагчдын зүгээс оролцогчдыг гарааны бүсэд дор хаяж 30-60 минутын өмнө ирж, энгэрийн дугаар, чип болон ангиллын мэдээллээ урьдчилан шалгахыг зөвлөж байна. Гарааны цаг, маршрут болон зохион байгуулалтын талаарх дэлгэрэнгүй мэдээллийг ulaanbaatar.marathon.mn сайтаас авах боломжтой.

ӨНӨР ХОРООЛЛЫН ГУДАМЖНЫ АВТО ЗАМЫГ ӨНӨӨДӨР 23:00 ЦАГААС ХААНА

05 / 15 0 сэтгэгдэл 192 үзсэнe

Сонгинохайрхан дүүргийн 17 дугаар хороо, Өнөр хорооллын гудамжны авто зам, UB Vista хотхоноос Номун сургууль хүртэлх авто замыг хоёр хэсэгт хэсэгчлэн хааж, борооны ус зайлуулах шугамын хөндлөн сэтэлгээ хийнэ. Тодруулбал тавдугаар сарын 15-ны 23:00 цагаас 16-ны 06:00 цагийн хооронд буюу шөнийн цагаар хааж, засварлах аж. Өдрийн цагаар тээврийн хэрэгслийн хөдөлгөөн хэвийн үргэлжилнэ. Иймд иргэд, жолооч та бүхэн шөнийн цагаар бусад замыг сонгон хөдөлгөөнд оролцоно уу.

СЭЛХИЙН АВТО ЗАМЫГ ДАВАА ГАРАГИЙН 05:00 ЦАГ ХҮРТЭЛ ХААЖ ШИНЭЧИЛНЭ

05 / 15 0 сэтгэгдэл 294 үзсэнe

Сүхбаатар дүүргийн 20 дугаар хороо, Бэлхийн авто замаас Сэлхийн эцэс хүртэлх авто замыг тавдугаар сарын 15-ны 00:00 цагаас 18-ны 05:00 цагийн хооронд хааж, шинэчилнэ. Иймд иргэд, жолооч та бүхэн бусад замыг сонгон хөдөлгөөнд оролцоно уу

Э.ЭНХЗОРИГ: САЛБАРЫН ҮЙЛДВЭРЧНИЙ ЭВЛЭЛИЙН БАЙГУУЛЛАГУУДТАЙ ХАМТРАН АСУУДЛЫГ ШУУРХАЙ ШИЙДВЭРЛЭЖ АЖИЛЛАНА.

05 / 14 0 сэтгэгдэл 1 үзсэнe

“ИНҮТ” ТӨХХК-ийн Гүйцэтгэх захирал Э.Энхзориг Монголын тээвэр, холбоо, газрын тосны ажилтны ҮЭ-үүдийн холбооны дарга М.Болдсайхан болон компанийн харьяа алба, салбаруудын үйлдвэрчний эвлэлийн удирдлагуудыг хүлээн авч уулзлаа. Уулзалтаар талуудын байгуулсан Хамтын гэрээний хэрэгжилтийн явц, тулгамдаж буй асуудал, цаашдын хамтын ажиллагааны талаар санал солилцов. 2025 оны 12 дугаар сарын байдлаар Хамтын гэрээний хэрэгжилт 83 хувьтай байгаа бөгөөд үлдсэн заалтуудын хэрэгжилтийг бүрэн хангахад тулгарч буй хүндрэл, нөхцөл байдлын талаар дэлгэрэнгүй ярилцлаа. “ИНҮТ” ТӨХХК-ийн Гүйцэтгэх захирал Э.Энхзориг байгууллагын хэмжээнд хэрэгжүүлж буй өөрчлөлт, шинэчлэл, цаашид хэрэгжүүлэхээр төлөвлөж буй ажлуудын талаар мэдээлэл өгч, салбар нэгжүүдийн үйлдвэрчний эвлэлийн удирдлагуудаас тавьсан асуултад хариулт өглөө. Түүнчлэн нисэхийн салбарт тулгарч буй хүндрэл бэрхшээл, дэлхий нийтийн өнөөгийн нөхцөл байдлын үзүүлж буй нөлөөллийг даван туулах, салбарын тогтвортой хөгжил, ажилтнуудын эрх ашгийг хамгаалах чиглэлээр хамтын ажиллагааг улам бэхжүүлэх талаар санал нэгдэв. Уулзалтыг тогтмолжуулж, үүссэн асуудлыг тухай бүрд нь шуурхай шийдвэрлэн ажиллах нь чухал болохыг талууд онцлон тэмдэглэлээ.

“ТАВАНБОГД”-ЫН Ц.БААТАРСАЙХАНЫ ДҮҮ Ц.ОТГОНБААТАР ТӨРИЙН ХӨНГӨЛӨЛТТЭЙ ЗЭЭЛЭЭС 7 ТЭРБУМЫГ “ШҮҮРЧ” АВЧЭЭ

05 / 13 0 сэтгэгдэл 892 үзсэнe

“ТАВАНБОГД”-ЫН Ц.БААТАРСАЙХАНЫ ДҮҮ Ц.ОТГОНБААТАР ТӨРИЙН ХӨНГӨЛӨЛТТЭЙ ЗЭЭЛЭЭС 7 ТЭРБУМЫГ “ШҮҮРЧ” АВЧЭЭ ЖДҮХС-г идэж уусан түүх Монголд дуусаагүй бололтой. Зүгээр л нэр нь солигджээ. Өнөөдөр “аялал жуулчлалыг дэмжих” гэх гоё пайзтай зургаан хувийн зээл ахиад л эрх мэдэл, мөнгөний бүлэглэлүүдийн хоол болчихсон явна. Жирийн иргэн банкны үүд сахиж, барьцаа хөрөнгө хүрэхгүй гэж гологдож байхад “томчууд” бол тэрбум тэрбумаар нь шүүрээд сууж байна. Хэн бэ гэвэл Монголын хамгийн нөлөөтэй бизнесийн бүлэглэлүүдийн нэг “Таванбогд”-ын Ц.Баатарсайханы төрсөн дүү Ц.Отгонбаатар. Түүний хамаарал бүхий “Монгол технологи инвестмент” ХХК аялал жуулчлалын зургаан хувийн хөнгөлөлттэй зээлээс бүтэн 7 ТЭРБУМ төгрөг авчээ. Ард нь Д.Баянзул гэх “цаасан” эзэн харагдавч бодит удирдлага, ашиг сонирхол нь Ц.Отгонбаатартай холбогдож байгааг баримтууд харуулж байна. Өөрөөр хэлбэл, төрийн дэмжлэг хэрэгтэй жижиг аж ахуйн нэгжүүд биш, харин аль хэдийнэ хөрөнгө мөнгөөр “хахсан” олигархиуд хамгийн хямд эх үүсвэр рүү хамгийн түрүүнд дайрч оржээ. Бүр инээдтэй нь, энэ бол жирийн нэг бизнесмен биш. “Эдү апарт”-ын дуулиан, стандартын бус барилга, Дүнжингаравын дэлбэрэлтийн дараах маргаан, ТЕГ-ын барилгыг дуудлага худалдаагаар авсан асуудал гээд Ц.Отгонбаатарын нэр олон сүүдэртэй түүхийн хажууд явдаг. ТЕГ-ын төв байрыг барьж байсан объект дуудлага худалдаанд ороход өөрийн холбоотой хоёр компаниараа өрсөлдөж, эцэст нь өөрөө авсан гэх баримт ч бий. Нэг ёсондоо, төрийн өмчийг төрийн доторх мэдээлэл, нөлөөллөөр “нам дарж” авдаг схемийн үнэр ханхалж ирсэн гэсэн үг. Гэтэл өнөөдөр дахиад л төрийн хөнгөлөлттэй мөнгөн дээр сууж байна. Аялал жуулчлалыг хөгжүүлэх нэрээр гарсан 71.9 тэрбум төгрөгийн санхүүжилтээс хамгийн том дүнг авч буй компаниудын ард дандаа нөлөө бүхий эзэд, том группүүд, улстөр бизнесийн сүлжээ харагдаж байгаа нь ноцтой. Энэ мөнгө чинь Хөвсгөлд жуулчны бааз барих гэж зүтгэж буй жижиг компанид очих ёстой байсан юм. Архангайд дөрвөн улирлын кэмп босгох гэж банкны босго элээж буй залууст хүрэх ёстой байсан юм. Гэтэл эцэст нь “том загаснууд” хамж аваад, үлдсэн хэдэн үйрмэг дээр нь жинхэнэ бизнес эрхлэгчид хоорондоо алалцаж байна. Монголд хөнгөлөлттэй зээл гэдэг хөгжлийн бодлого биш, эрх мэдэлтнүүдийн ээлжит “хувааж иддэг сан” болчихжээ.