НЭГҮҮН МЭДЭЭ
ЁЗДБХ: Монгол Улс дахь хүний эрх, эрх чөлөөний байдлын 24 дэх илтгэлийг хэлэлцлээ

УИХ-ын Ёс зүй, дэгийн байнгын хорооны өнөөдрийн /2025.05.20/ хуралдаанаар Монгол Улс дахь хүний эрх, эрх чөлөөний байдлын 24 дэх илтгэлийг эхэлж хэлэлцлээ. Хүний эрхийн Үндэсний Комиссын Хүний эрх хамгаалагчийн асуудал эрхэлсэн гишүүн С.Дондов болон тус Комиссын гишүүн Ж.Хунан нар Хүний эрх хамгаалагч өмгөөлөгч, сэтгүүлчийн өнөөгийн нөхцөл байдал, Шударгаар шүүлгэх эрхийн хэрэгжилт, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаан дахь бэлгийн хүчирхийллийн хохирогч хүүхдийн эрхийн зарим асуудлын талаар тус тус танилцууллаа. Хүний эрх хамгаалагч өмгөөлөгч, сэтгүүлчийн өнөөгийн нөхцөл байдлын талаарх танилцуулгадаа, хүний эрх, эрх чөлөө, нийтийн эрх ашгийг хамгаалахад үйлчлүүлэгчийн хууль ёсны ашиг сонирхлыг хамгаалж, хууль зүйн туслалцаа үзүүлдэг өмгөөлөгчид, нийгмийн шударга ёсыг шаардан, үзэл бодлоо илэрхийлж, олон нийтийн мэдэх эрхийг хангахын төлөө ажилладаг сэтгүүлч нь бусдын болон нийтийн эрх ашгийг хамгаалсан үйлдлийн улмаас бусдын заналхийлэл, дарамт шахалт, халдлагад өртөх, ял шийтгүүлэх, амь насаа алдах эрсдэлтэй байна. Ялангуяа хүний эрх хамгаалагч өмгөөлөгчийн мэргэжлийн үйл ажиллагаа явуулахад нь удирдлага болгодог Өмгөөллийн тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах, сэтгүүлчийн хувьд Хэвлэлийн эрх чөлөөний тухай хуулийг шинэчлэх хэрэгцээ нэгэнтээ бий болсон байна. Эдгээр хуулиар өмгөөлөгч, сэтгүүлч нь хүлээсэн үүргээ чанартай, хариуцлагатай гүйцэтгэх боломжийг бүрдүүлэхийн зэрэгцээ аюулгүй байдлыг нь хангасан, хариуцлагын тогтолцоог оновчтой хэрэгжүүлдэг механизмтай байх нь чухал юм. Комиссоос 2024 онд хийсэн “Хүний эрх хамгаалагч өмгөөлөгч, сэтгүүлчийн өнөөгийн нөхцөл байдал” судалгааны үр дүн тулгуурлан өмгөөлөгч, сэтгүүлчийн аюулгүй байдал, хуулийн хүрээнд мэргэжлийн үйл ажиллагаагаа явуулах боломж, баталгааг нэмэгдүүлэхэд чиглэсэн санал, шийдлийг энэ бүлэгт дэвшүүлсэн болно хэмээн танилцуулав. Харин шударгаар шүүлгэх эрхийн талаарх танилцуулгадаа, Хүний эрхийн Үндэсний Комисст 2024 онд ирсэн гомдол, мэдээллийн 52.9 хувь нь шударгаар шүүлгэх эрх зөрчигдсөн талаарх гомдол, мэдээлэл эзэлж байх ба агуулгаар нь авч үзвэл, өмгөөлүүлэх, хууль зүйн туслалцаа авах, хилс хэрэг хүлээсэн, эрүү шүүлтээс ангид байх, хууль бусаар цагдан хоригдсон, орон байрны халдашгүй байдалд халдсан, гэмт хэрэг үйлдсэн мэтээр олон нийтийн сүлжээнд зарласан, шүүх эрх мэдлийн болон мөрдөн шалгах байгууллагын алба хаагчдын хууль бус үйл ажиллагааны улмаас хохирсон зэрэг гомдлууд дийлэнх хувийг эзэлж байна гэв. Тус Комиссын гишүүн Ж.Хунан Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаан дахь бэлгийн хүчирхийллийн хохирогч хүүхдийн эрхийн зарим хэмээх бүлгийн илтгэлдээ, насанд хүрээгүй хүнийг хүчиндэх гэмт хэргийн нөхцөл байдал, насанд хүрээгүй хохирогчоос мэдүүлэг авах үйл ажиллагаа, хохирогч хүүхдийн хууль зүйн туслалцаа авах эрх, хохирлоо барагдуулах эрхийн талаар танилцуулсан юм. Тухайлбал, Комисс эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд бэлгийн хүчирхийллийн хохирогч хүүхдийн эрх, хамгааллын асуудлыг тусгайлан судалж, хүүхдийн эрхийн асуудлаар мэргэшсэн судлаач, шинжээч, энэ төрлийн гэмт хэргийн хохирогч нарт тусламж үйлчилгээ үзүүлж буй мэргэжилтнүүдтэй хийсэн уулзалт, ярилцлага, хууль хяналтын болон хүүхдийн эрх, хамгааллын чиглэлээр ажиллаж буй төрийн байгууллагын тоон мэдээлэл, хяналт шалгалт, дүн шинжилгээний үр дүнд үндэслэн бэлгийн хүчирхийллийн хохирогч хүүхдийн эрх, хамгааллын талаар эн тэргүүнд анхаарах асуудлын талаарх санал дүгнэлтийг танилцуулсан юм. Танилцуулгатай холбогдуулан УИХ-ын гишүүн А.Ариунзаяа, Д.Энхтуяа, Б.Хэрлэн нар асуулт асууж, байр сууриа илэрхийлсэн. Тухайлбал, УИХ-ын гишүүн А.Ариунзаяа, 0-6 насны бэлгийн хүчирхийлэлд өртсөн 40 хүүхдийн дөнгөж 23 гомдол мэдүүлж, хохирлоо барагдуулсан гэсэн статистик танилцууллаа. Үүнд сэтгэл эмзэглэж байна. Тиймээс олон улсад ашигладаг гэсгээлийн аргыг хэрэглэх талаар судалгаа байгаа эсэх талаар болон 12 наснаас дээших хүүхдүүдийн бэлгийн хүчирхийллийн асуудлыг тусгайлан авч үзэх шаардлагатай. Мөн Хүний эрхийн Үндэсний Комисс 2025 оны илтгэлдээ хүүхдийн амьд явах эрхийн талаар судлан тусгахыг хүслээ. Учир нь хүүхдийн гэмтэл, осол, зодуур болон эцэг, эхийн үл хайрхах хүчирхийлэлд өртөх явдал их байна гэв. Хүний эрхийн Үндэсний Комиссын гишүүн Ж.Хунан хариулахдаа, энэ төрлийн гэмт хэрэг үйлдсэн хүнийг олон улсад химийн аргаар тайган болгох тарилга ашигладаг. Азид 2011 оноос хойш хэрэглэдэг болжээ. Манайх энэ гэсгээлийн хэлбэрийг ашиглах боломжтой. Хүүхдийн бэлгийн хүчирхийлэлтэй холбоотой гэмт хэргийг салбар бүрээр судлах шаардлагатай байгаа. Өсвөр насны хүүхдүүд үерхэл, хайр сэтгэлийн холбоосоор бэлгийн харилцаанд орсон тохиолдолд хүчирхийллийн гэмт хэрэг үйлдсэнд тооцогдож байна. Өнөө цагийн хүүхдүүдийн бие бялдарын өсөлт, хөгжилтийн талаар судалгаа хийж, гэмт хэргийн шинжийг дахин тодорхойлох шаардлагатай гэж үзэж байгаа гэв. УИХ-ын гишүүн Д.Энхтуяа, манай улсын хэвлэл мэдээллийн эрх чөлөөний байдал өнгөрсөн жилийнхээс 34 байраар ухарсан үзүүлэлт гарсан. Хүний нэр хүндэд халдсан гэсэн зүйл ангиар ялагдсан нь цөөхөн боловч, залхаан цээрлүүлэлт гэдэг талаасаа цагдаад дуудагдаагүй хэвлэл мэдээллийн байгууллага ховор байна. Хүний эрхийн Үндэсний комисс энэ талд хэрхэн анхаарах талаар асууж, 2013 онд батлагдсан Гэрч, хохирогчийн эрхийг хамгаалах тухай хуулийн дагуу Тахарын алба гэж байсан боловч татан буугдсан. Энэ албыг эргэж сэргээхэд Хүний эрхийн Үндэсний Комисс санаачлагатай ажиллахыг хүслээ. Тус байнгын хороо Монгол Улс дахь хүний эрх, эрх чөлөөний байдлын 24 дэх илтгэлийг хэлэлцсэн талаарх санал, дүгнэлтээ Хууль зүйн байнгын хороонд хүргүүлэхээр болов. Түүний дараа Монгол Улсын 2026 оны хөгжлийн төлөвлөгөө батлах тухай УИХ-ын тогтоолын төслийн хоёр дахь хэлэлцүүлгийг хийв. Хэлэлцэж буй асуудалтай холбогдуулан УИХ-ын гишүүн А.Ариунзаяа, Б.Хэрлэн, Д.Рэгдэл, Б.Баярбаатар нар ажлын хэсгээс асуулт асууж, байр сууриа илэрхийллээ. Тухайлбал, ирэх жил төрийн албан хаагчдын тодорхой хувийг цомхотгох асуудлыг шүүмжилж, төрийн албыг цомхон, чадварлаг болгохын тулд давхардсан орон тоог багасгах, удирдах албан тушаалтнуудын тоог цөөлөх нь зүйтэй гэсэн санал хэллээ. Тус байнгын хороо Монгол Улсын 2026 оны хөгжлийн төлөвлөгөө батлах тухай УИХ-ын тогтоолын төслийн хоёр хэлэлцүүлгийг хийсэн санал, дүгнэлтээ Эдийн засгийн байнгын хороонд хүргүүлэхээр тогтлоо гэж УИХ-ын Хэвлэл мэдээллийн газраас мэдээллээ .

“Бид эмэгтэйчүүд” чуулга уулзалтад 800 гаруй төлөөлөгч оролцоно

Орон нутгийн шийдвэр гаргах түвшинд эмэгтэй улс төрчдийн оролцоог нэмэгдүүлэх, тэдний манлайлах бололцоог сурталчлах, нийгэмд эерэг нөлөөллийг бий болгох зорилгоор Улсын Их Хурлын Тамгын газар, Нэгдсэн Үндэстний Байгууллага , “ КОЙКА ” Солонгосын олон улсын хамтын ажиллагааны байгуул ла га хамтран “Бид эмэгтэйчүүд” чуулганыг энэ сарын 21, 22-ны өдрүүдэд Төрийн ордонд зохион байгуулна. Чуулга уулзалтад 21 аймаг, 9 дүүргийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын 143 эмэгтэй төлөөлөгч, 330 сум 9 дүүргийн 660 төлөөлөгч, нийт 800 гаруй эмэгтэйчүүд оролцоно. Чуулганд УИХ-ын гишүүд мэндчилгээ дэвшүүлэхэ эс гадна БНСУ-аас Монгол Улсад суугаа Элчин сайд Чой Жин Вон, Японы нийгмийн хөгжлийг дэмжих сангийн тэргүүн, Японы тэргүүн хатагтай асан Абэ Акиэ, НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөрийн суурин төлөөлөгч Матилда Димовска оролцох ажээ. Мөн Улсын Их Хурлын дэд дарга Х.Булгантуяа “Шийдвэр гаргах түвшинд эмэгтэйчүүдийн оролцоо”, Хүний эрхийн Үндэсний Комиссын дарга Д.Сүнжид “Орон нутгийн хүний эрхийн төлөв байдал”, Сүхбаатар аймгийн ИХТ-д 6 удаа сонгогдсон төлөөлөгч, Баруун-Урт хотын дарга асан М.Төмөрчулуун “Орон нутгийн хөгжилд эмэгтэйчүүд” сэдвээр тус тус илтгэл тавина. Хуралдаанд эмэгтэйчүүдийн улс төрийн оролцоо, орон нутгийн хөгжилд эмэгтэйчүүдийн нөлөө мөн хүүхэд гэр бүлийн бодлого, эрүүл мэнд, боловсрол, эдийн засаг ба хөдөлмөр эрхлэлт гэх мэт сэдвүүдээр салбар хэлэлцүүлгүүд болохоор төлөвлөжээ. Тухайлбал, хүүхэд гэр бүлийн бодлогын талаарх салбар хуралдааны хэлэлцүүлгийг УИХ-ын гишүүн, Нийгмийн бодлогын байнгын хорооны дарга Л.Энхсайхан, эрүүл мэндийн бодлогын салбар хуралдааны хэлэлцүүлгийг УИХ-ын гишүүн, Нийгмийн бодлогын байнгын хорооны гишүүн Д.Ганмаа, боловсролын бодлогын хэлэлцүүлгийг УИХ-ын гишүүн, Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан, спортын байнгын хорооны дарга Ч.Ундрам, эдийн засаг ба хөдөлмөр эрхлэлт сэдэвт хэлэлцүүлгийг УИХ-ын гишүүн, Эдийн засгийн байнгын хорооны гишүүн Б.Жаргалан нар удирдан чиглүүлнэ гэж УИХ-ын Хэвлэл мэдээллийн газраас мэдээллээ.

Хөгжлийн бэрхшээлтэй хүний эрхийг хангах асуудлаар орон нутгийн удирдлагууд зөвлөлдөж байна

Улсын Их Хурлын гишүүн О.Саранчулууны санаачилгаар “Хөгжлийн бэрхшээлтэй хүний эрхийн хэрэгжилтэд нутгийн удирдлагын оролцоо” сэдэвт үндэсний зөвлөгөөнийг өнөөдөр (2025.05.20) Төрийн ордны “Их Эзэн Чингис хаан танхим”-д зохион байгуулж байна. Үндэсний зөвлөгөөнд Улсын Их Хурлын дэд дарга Х.Булгантуяа, Улсын Их Хурлын гишүүн О.Саранчулуун, Ж.Баясгалан, Х.Болормаа, М.Сарнай, Улсын Их Хурлын гишүүн, Гэр бүл, хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайд Л.Энх-Амгалан нар болон 21 аймаг, нийслэлийн бодлого боловсруулах түвшний удирдлага, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн эрхийг хамгаалах иргэний нийгмийн байгууллагуудын төлөөллүүд оролцов. Энэ удаагийн үндэсний зөвлөгөөн нь орон нутгийн удирдлагуудын оролцоотой зохион байгуулж буй нь хөгжлийн бэрхшээлтэй хүний эрхийн талаарх төрийн бодлогыг бүх түвшинд хэрэгжүүлэхэд чиглэсэн байна. Монгол Улсын Их Хурлын дэд дарга Х.Булгантуяа үндэсний зөвлөгөөнийг нээж, үг хэлсэн. Тэрбээр хэлсэн үгэндээ, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн эрхийг хангах, хамгаалах нь бодлогын тэргүүлэх чиглэл болж буйг дурдаад хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийг анх удаа парламентын төлөөлөлтэй болгосон нь эрх, тэгш байдлыг бодитоор хангах чухал алхам болсныг онцлон тэмдэглэв. 2023 оны байдлаар 111228 хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэн бүртгэгдсэн ч тэдний зөвхөн 13.7 хувь нь хөдөлмөр эрхэлж байна. Энэ нь үйлчилгээний хүртээмж, бодлогын хэрэгжилт сул байгааг харуулж буйг Улсын Их Хурлын дэд дарга хэлсэн үгэндээ тодотгоод үүнд орон нутгийн удирдлага онцгой үүрэгтэй гэв. Түүнчлэн Улсын Их Хурал хүний эрхэд суурилсан бодлогын хүрээнд үйл ажиллагааны төлөвлөгөө боловсруулан, хуулийн шинэчлэлд анхаарч буйг мэдэгдээд, зөвлөгөөний үр дүнд үндэслэн бодит өөрчлөлт хийхийг бүх түвшинд уриалсан юм. Дараа нь Улсын Их Хурлын гишүүн О.Саранчулуун “Хөгжлийн бэрхшээлтэй хүний эрхийн хангахтай холбоотой эрх зүйн шинэчлэл, сайжруулалт"-ын талаар танилцуулж, тулгарч буй сорилтуудын талаар мэдээлэл хийлээ. Тухайлбал, хөгжлийн бэрхшээлтэй хүний асуудал нь салбарын яам, төрийн албан хаагчид эсвэл нийгмийн нэг хэсгийн асуудал биш, харин бүх салбарын чухал асуудал байх ёстой гэв. Мөн олон улсын түвшинд хөгжлийн бэрхшээлтэй хүний эрхийг хангах, хамгаалах чиглэлээр хийж буй үйл ажиллагааг судалж, хандлагаа өөрчлөх, цаашлаад салбарын тэгш оролцоог хангах нь зүйтэй байна. Иймд Монгол Улс хөгжлийн бэрхшээлтэй хүний эрхийн асуудлыг өргөн хүрээнд, дунд, урт хугацаанд хариуцлагатайгаар шийдвэрлэх чиглэлд ажиллах, улмаар хууль эрх зүйн орчныг нь сайжруулах, төсвийг зөв эрэмбэлж зарцуулах, хуулиар хүлээсэн үүргийг бүрэн хэрэгжүүлэх, боловсрол, эрүүл мэндийн хүртээмжийг сайжруулах, хүртээмжтэй дэд бүтцийг бий болгох, хяналт үнэлгээний тогтолцоог хэрэгжүүлэх, олон нийтийн мэдлэг болон хандлагыг сайжруулах зэрэг асуудлуудыг шийдвэрлэх шаардлагатай талаар мэдээлэлдээ дурдсан. Түүнчлэн, орон нутгийн удирдлагуудыг эл үйл ажиллагаанд татан оролцуулах, мэдлэгийг нэмэгдүүлэх нь асуудлыг шийдвэрлэх үндэс болно гээд асуудалд бодитой хандаж, бүлэгт зарцуулах хөрөнгө оруулалтыг зохих эрэмбээр хуваарилах, хуулийн хэрэгжилтийг хариуцан ажиллаж буй байгууллагуудын үйл ажиллагааг үнэлж, сайжруулах нь ирээдүйд үр дүнтэй болохыг онцолж байлаа. Улсын Их Хурлын гишүүн О.Саранчулуун хөгжлийн бэрхшээлтэй хүний эрхийг хүндэтгэх, хангах, хамгаалах төрийн үүргийг амьдралд хэрэгжүүлэхийн тулд Хөгжлийн бэрхшээлтэй хүний эрхийн тухай НҮБ-ын конвенцын үндсэн агуулгад суурилсан “Нэн тэргүүнд хийх ажлууд”-ыг санал болгож, нийт 13 ажил, 32 шалгуур үзүүлэлтийн хамт боловсруулжээ. Дараа нь Улсын Их Хурлын гишүүн Ж.Баясгалан “Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн цахим ур чадварыг сайжруулах, мэдээллийн технологийн талаарх ойлголтыг нэмэгдүүлэх” хүрээнд авч хэрэгжүүлж үйл ажиллагааны талаар танилцуулсан. Тэрбээр танилцуулгадаа, Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн эрх зүйн орчныг сайжруулах, ялангуяа халамжийн тогтолцоо, үйлчилгээний хүртээмжийг оновчтой болгох, нийгмийн бүх харилцаанд тэгш оролцоог хангах бодлогын хэрэгцээ, шаардлагын талаар онцлов. Хуулийн хэрэгжилт хангалтгүй байгаа шалтгаан нь хэрэгжих механизм, хариуцлагын тогтолцоо сул, санхүүжилтийн дутагдалтай холбоотой гэлээ. Мөн Төрийн цахим үйлчилгээг хүртээмжтэй болгох хүрээнд төр, хувийн хэвшлийн байгууллагатай хамтран ажиллаж, киоск төхөөрөмжийг 21 аймаг, нийслэлийн 9 дүүрэгт байршуулсан бөгөөд “ХУРДАН” цэгүүдээр дамжуулан 524 байршилд цахим үйлчилгээ хүргэж байгааг мэдээлэв. Үүнээс гадна хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдэд зориулсан дэлгэц уншигч, программ хангамж хөгжүүлэхээр ажиллаж байгаа тухайгаа танилцуулсан. Түүнчлэн “ХУРДАН” клубыг 21 аймагт байгуулж, ахмадууд, өсвөр насныхан, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэд зэрэг нийт 2600 гаруй иргэн хамрагдсан. Энэ хүрээнд цахим ур чадвар, программчлал, дрон хөтөлбөр зэрэг сургалтыг зохион байгуулж байна. Мөн “Ability expo 2025”-ийг бүсчилсэн байдлаар Дархан-Уул, Дорнод, Архангай, Ховд аймагт зохион байгуулахаар төлөвлөж, иргэдийн санал, хүсэлтийг сонсож ажиллахаа Улсын Их Хурлын гишүүн Ж.Баясгалан илэрхийлээд, “Цахим аймаг” хөтөлбөрийн хүрээнд хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн хэрэгцээнд нийцсэн бодитой ажлууд зохион байгуулахыг уриалав. Үндэсний зөвлөгөөн Улсын Их Хурлын гишүүн, Гэр бүл, Хөдөлмөр, Нийгмийн хамгааллын сайд Л.Энх-Амгалангийн "Монгол Улсад хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн эрхийг хангах, бодлого тогтолцоо”-ны талаарх танилцуулгаар үргэлжилсэн. Салбарын яамнаас байнгын асаргаатай, 3000 гаруй хүүхдэд живхний хөнгөлөлт үзүүлэх, боловсролын үйлчилгээ авч чадахгүй байгаа хөгжлийн бэрхшээлтэй 1000 орчим хүүхдийг “Дэмжих төв”-д хамруулж, эрүүл мэнд, боловсрол, хөгжлийн цогц үйлчилгээг хүргэхээр төлөвлөсөн. Үүнд нийт 17.2 тэрбум төгрөг зарцуулахаар тусгасан гэлээ. Мөн салбарын цахимжилтыг эрчимжүүлж, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн мэдээллийн нэгдсэн санг бүрдүүлж, төрийн үйлчилгээ, бодлого, төсвийн оновчтой хуваарилалтад ашиглах ажлыг эхлүүлсэн. Тодруулбал, Duudlaga.mn платформыг 24/7 ажиллагаатай болгох, хиймэл оюунд суурилсан дохионы хэлний хэлмэрчийн систем хөгжүүлж, "E-Hurteemj” платформоор дамжуулан төрийн үйлчилгээний хүртээмжийг нэмэгдүүлэх, "Demney Marketplace” платформоор дамжуулан хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн үйлдвэрлэсэн бараа, бүтээгдэхүүнийг зах зээлд хүргэх, Хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих зорилгоор “Job Center” үндэсний платформыг нэвтрүүлэх бэлтгэл хангаж, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийг мэдээлэлд суурилсан, чиглүүлэгч үйлчилгээтэй холбох зэрэг ажлуудыг эхлүүлснийг Л.Энх-Амгалан сайд мэдээлэв. Түүнчлэн Хөгжлийн бэрхшээлтэй хүний хөгжлийн ерөнхий газрын бүтцийг оновчтой болгож, шинэ нэгжүүд байгуулсан бөгөөд Азийн хөгжлийн банкны дэмжлэгтэйгээр Хөдөлмөр эрхлэлтийн төвийг ашиглалтад оруулсан. Цаашид олон нийтийн ойлголт, хандлагыг өөрчилж, бэлэнчлэх сэтгэлгээг бууруулан, олон улсын чиг хандлагад нийцсэн шинэ аргачлал, бодлогын шийдлүүдийг үе шаттайгаар хэрэгжүүлэхээр төлөвлөсөн талаараа дэлгэрэнгүй танилцууллаа. Уг зөвлөгөөнд “Олон улсын гэрээ конвенц”, “Хөгжлийн бэрхшээлтэй хүний эрхийн хэрэгжилтийн талаарх Хүний эрхийн үндэсний байгууллагын дүгнэлт", "Дэлхийн хөгжлийн бэрхшээлийн чуулган-Амман-Берлиний тунхаглал 2025”, "Ази Номхон далайн бүсийн хөгжлийн бэрхшээлтэй хүмүүсийн 10жил: Жакарта тунхаглал 2023-2032”, "Хамруулах үзэл баримтлал, холбооны тогтолцоо болон хүний эрх, ХБНГУ-ын туршлага ба орон нутгийн засаглалын үүрэг”, “Хөгжлийн бэрхшээлтэй хүмүүсийн эрхийг хэрэгжүүлэхэд төрийн байгууллагын үүрэг-Холбооны Бүгд Найрамдах Герман Улсын туршлага ба үр дүн”, "Хөгжлийн бэрхшээлийн нийгмийн ажил-Финлянд Улсын туршлага”, "Төрийн бодлого үйл ажиллагаанд Хөгжлийн бэрхшээлийн хүний эрхэд суурилсан загварыг хамруулан авч үзэх нь" зэрэг нийт 17 сэдвийн хүрээнд илтгэл тавих бөгөөд оролцогчид илтгэлийн хүрээнд асуулт асууж, санал солилцох юм. "Хөгжлийн бэрхшээлтэй хүний эрхийн хэрэгжилтэд нутгийн удирдлагын оролцоо үндэсний зөвлөгөөн -2025" үргэлжилж байна хэмээн Улсын Их Хурлын Хэвлэл мэдээллийн газраас мэдээлэв.

ХЭДХ-ны дарга С.Эрдэнэболд: Парламент хүний эрхийг тогтолцооны төв болгохоор ажиллаж байна

Улсын Их Хурлын Хүний эрхийн дэд хорооны дарга С.Эрдэнэболдтой ярилцлаа. -Хүний эрхийг хангах, хамгаалахад манай эрх зүйн орчин ямар байна вэ ? -Би 2024 оны 10 дугаар сарын 22-нд Дэд хорооны даргаар сонгогдсон. Түүнээс хойш хүний эрхийг зүгээр нэг нийгмийг доргиосон, шуугиан тарьсан үед хөндөж яриад өнгөрдөг бус, эрх зүйн орчинд тогтвортой, тасралтгүй анхаарч шинэчлэл хийх шаардлагатайг ойлгосон. Хууль тогтоох байгууллагын хувьд бид зөвхөн хууль батлаад зогсох биш, түүний хэрэгжилт, хүний эрхэд үзүүлэх нөлөөлөлд хяналт тавих үүрэгтэй. - УИХ энэ бүрэн эрхийнхээ хугацаанд бүх үйл ажиллагаагаа “хүн төвтэй” байхаар тодорхойлж, стратегиа баталсан, энэ хүрээнд хүний эрхийн чиглэлд ямар ахиц гарч байна вэ? -Энэ стратеги бол парламентын үйл ажиллагааг илүү чадавхжуулах, иргэдийн оролцоог нэмэгдүүлэх, гарч буй шийдвэр бүр хүний эрхийн шалгуурыг давах ёстой гэдэг хатуу үзэл баримтлал тай. Өнгөрсөн намрын чуулганаар л гэхэд 100 орчим шийдвэр, хууль, тогт оол гарсан. Улсын Их Хурлаас гарч буй аливаа шийдвэр хүний эрхийг зөрчихгүй байх зарчмыг бид баримталж ажиллаж байна. -Хүний эрхийн дэд хороо иргэний нийгмийн байгууллагуудтай байнгын уулзалт зохион байгуулаад багагүй хугацаа өнгөрсөн. Энэ механизм хэр үр дүнтэй байна вэ ? - Хүний эрхийн дэд хороо 2024 оны 12 дугаар сараас эхлэн сар бүрийн хоёр дахь долоо хоногийн Лхагва гарагт төр хувийн хэвшил, төрийн бус байгууллагууд, олон улсын байгууллагууд, судлаачидтай хамтран, хүний эрхийг хангах, хамгаалах чиглэлээр сэдэвчилсэн уулзалт- хэлэлцүүлгийг хийж байна. Б одлогын түвшинд санал дэвшүүлж, хэлэлцдэг. Үүний үр дүнд хүний эрхийн чухал асуудлуудыг нийгмийн олон талт оролцоотойгоор хэлэлцэж, гарц шийдэл гаргаж эхэлсэн. Тухайлбал , өнгөрсөн оны 12 дугаар сард UPR буюу НҮБ-ын Хүний эрхийн Зөвлөлийн ээлжит нэгдсэн хэлэлцүүлэгт илгээх Монгол Улсын тайлангийн талаар, энэ оны 1 дүгээр сард НҮБ-ын зөвлөмжийн хэрэгжилтийн тухай, 3 дугаар сард хүүхдийн хорих ангийн нөхцөл байдлыг, 4 дүгээр сард Байгаль орчны холбогдох хууль тогтоомж дахь хүний эрх хэрэгжилтийн талаар, 5 дугаар сард гэр бүлийн хүчирхийллийн нөхцөл байдал, гарц шийдлийн талаар онцлон, хэлэлцсэн байна. -Эрх зүйн орчныг сайжруулах чиглэлээр ямар алхамууд хийгдэж байна вэ? -Хамгийн энгийн жишээ гэхэд төрийн байгууллага хоорондын уялдаа муу, мэдээллийн зөрүү нь хүний эрхийн асуудалд сөрөг нөлөө үзүүлдэг. Нэг асуудлаар байгууллага бүр өөр мэдээлэлтэй, нэг сэдвийн талаар өөр ойлголттой ажиллаж байна . Х ууль тогтоогчдын зүгээс үүнийг төрийн байгууллага хооронд уялдаагүй байдал , тогтолцооны хийдэл гэж үзэж байгаа . Монгол Улсад өнөөдрийн байдлаар 2000 гаруй журам нийгмийн харилцааг зохицуулж, тэдгээрт хүний эрхийг хязгаарлаж, зөрчсөн заалтууд байх нь түгээмэл байна. Бид энэ байдлыг өөрчилж, хүний эрхийг хязгаарлах бол зөвхөн хуульд үндэслэн, байж болох хамгийн бага хэмжээнд хязгаарладаг болох эрх зүйн шинэчлэл хийх зорилт тойгоор шат дараалсан ажлуудыг хийж, хэрэгжүүлж байна. П арламентын гишүүн “…иргэн, улсын ашиг сонирхлыг эрхэмлэн, … Монгол Улсын Үндсэн хуулийг дээдлэн сахиж…” гэж тангараг өргөдөг бөгөөд энэ агуулгаараа “хүний эрхийг хамгаалах” тангарагтай гэсэн үг. Бид тангарагаа сахиж, ажил хэрэг болгохын тулд парламентын хяналтын чиг үүргээ илүү эрчимжүүлж, хариуцлагатай гүйцэтгэх шаардлагатай . -Улсын Их Хурал энэ бүрэн эрхийнхээ хугацаанд "хүн төвтэй" стратегийг хэрэгжүүлснээр ямар үр дүнд хүрэх вэ ? -Хүний эрхийн асуудал нь ямар нэг даргын пи ар, эсвэл сонгуулийн үеэр ярьдаг сэдэв биш. Энэ бол чөлөөт, ардчилсан нийгмийн суурь, үнэт зүйл. Хүний эрхийг хамгаалах нь Улсын Их Хурлын гишүүн бүрийн, төрийн байгууллага бүрийн, төрийн бүх шатны байгууллагын үүрэг юм. Парламентын үнэт зүйл нь олон хууль баталснаараа бус, баталсан хуулиуд нь амьдрал дээр хүний эрхийг бодитойгоор хангаж, хамгаалж чадсан эсэхээр хэмжигдэнэ. Иргэн бүрийн жижиг мэт санагдах асуудлыг ч томруулж харж, хамгаалж, шийдвэрлэх нь парламентын хариуцлага юм.

Стандартчилал, техникийн зохицуулалт, тохирлын үнэлгээний итгэмжлэлийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийг өргөн мэдүүллээ

Монгол Улсын Их Хурлын дарга Д.Амарбаясгаланд Монгол Улсын Шадар сайд С.Амарсайхан өнөөдөр /2025.05.19/ Стандартчилал, техникийн зохицуулалт, тохирлын үнэлгээний итгэмжлэлийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийг өргөн барилаа. Одоогийн хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж буй хууль тогтоомжид стандартыг сонгон хэрэглэх баримт бичиг гэж заасан нь иргэд, аж ахуй нэгж болон төрийн хяналт шалгалтын чиг үүрэг хэрэгжүүлэх эрх бүхий байгууллага, албан тушаалтны хооронд үл ойлголцол бий болж, тодорхойгүй байдал, ойлголтын зөрүү үүсэж буй учраас хуулийг шинэчлэн боловсруулжээ. Өнөөдрийн байдлаар манай улсад 6730 стандарт хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж байгаа ч стандартыг дагаж мөрдөхгүй байдлаас шалтгаалан хүн, малын эрүүл мэнд, хүрээлэн буй орчин, нийтийн ашиг сонирхолд сөрөг нөлөөллийг бий болгож байна. Тиймээс Монгол Улсын хөгжлийн баримт бичигт дурдсан стратеги, чиг хандлагад нийцүүлэн улс орон, нийгэм, эдийн засгийн болон хүн амын аюулгүй байдлыг хангаж, экспортыг нэмэгдүүлж, үндэсний үйлдвэрлэлийг хөгжүүлэхэд стандартчилал, техникийн зохицуулалт, тохирлын үнэлгээ, сорьцын хяналтын бодлогоор дэмжлэг үзүүлэх зорилгоор хуулийн төсөл боловсруулсан талаар Монгол Улсын Шадар сайд С.Амарсайхан танилцууллаа. Уг хуулийн төсөлд стандартыг иргэн, хуулийн этгээд дагаж мөрдөх, салбар дундын уялдааг хангах, дагаж мөрдөх стандарт, техникийн зохицуулалтыг боловсруулах, хэлэлцүүлэх, батлах үйл явцыг тодорхой болгоход анхаарсан, тохирлын үнэлгээний байгууллагуудыг бодлогоор дэмжих, эрх үүргийг тодорхой болгох, худалдаан дахь тарифын бус саад бэрхшээлийг арилгах хүрээнд стандарт, тохирлын үнэлгээний үр дүнг харилцан хүлээн зөвшөөрөх зэргээр зохицуулжээ. Түүнчлэн, стандарт, техникийн зохицуулалтын хэрэгжилтийн хяналтыг холбогдох эрх бүхий улсын байцаагч хэрэгжүүлэх, зах зээл дээрх болон хилээр орж ирж буй бараа бүтээгдэхүүн тохирлын баталгаатай эсэхэд хяналт тавих чиг үүргийг нарийвчлан тусгасан байна. Мөн стандартын хэрэгжилтэнд зөвхөн төрөөс хяналт тавих бус иргэн, үйлдвэрлэгч, нийлүүлэгч талын оролцоог хангахаар зохицуулжээ хэмээн Улсын Их Хурлын Хэвлэл мэдээллийн газраас мэдээллээ.

ХАН-УУЛ ДҮҮРЭГТ ТЭРБУМ МОД ТАРИХ ҮНДЭСНИЙ ӨДРҮҮД ҮРГЭЖИЛЖ БАЙНА

Тэрбум мод” үндэсний хөдөлгөөний хүрээнд Хан-Уул дүүрэг тавдугаар сарын Бямба, Ням гариг бүрт мод тарих арга хэмжээг зохион байгуулж байна. – Засаг даргын Тамгын газрын албан хаагчид Хан-Уул дүүргийн 8 дугаар хороо, Эко ахмадын сувиллын гадна талбайд төгөл байгууллаа. – Хан-Уул дүүргийн Цагдаагийн газрын албан хаагчид 13 дугаар хороо, Агропаркийн талбайд мод тарилаа. – Засгийн газрын харъяа байгууллага, яамд, нийслэлийн төр захиргааны байгууллагууд 14 дүгээр хороонд Түргэний цэцэрлэгт мод тарилаа. – Нийтийн эзэмшлийн гудамж, талбайн ногоон байгууламжийн арчлалт хамгаалалтын ажлын хүрээнд шинээр болон нөхөн тарилт хийх зэрэг ажлууд өрнөж байна. Иргэд, аж ахуйн нэгж байгууллагууд та бүхнийг орчиндоо мод тарьж ургуулахыг уриалж байна.

Монгол Улс, Олон улсын сэргээн босголт, хөгжлийн банк хоорондын Зээлийн хэлэлцээрийг соёрхон батлах тухай хуулийн төсөл өргөн мэдүүллээ

Монгол Улсын Их Хурлын дарга Д.Амарбаясгаланд өнөөдөр (2025.05.16) Монгол Улсын Сангийн сайд Б.Жавхлан Монгол Улс, Олон улсын сэргээн босголт, хөгжлийн банк хоорондын Зээлийн хэлэлцээрийг соёрхон батлах тухай хуулийн төсөл өргөн барилаа. Тус хуулийн төсөл нь Монгол Улс, Олон улсын сэргээн босголт, хөгжлийн банк хоорондын Зээлийн хэлэлцээрийн эх үүсвэрээр “Эрчим хүч-3 төсөл” буюу Багануур-Чойр чиглэлийн 110 кВт-ын цахилгаан дамжуулах агаарын шугамыг 220 кВ-ын хоёр хэлхээт болгон хүчин чадлыг нэмэгдүүлж, Багануур, Чойр дэд станцуудыг өргөтгөх юм. Ингэснээр бүс нутгийн өдрөөс өдөрт өсөн нэмэгдэж буй эрчим хүчний найдвартай ажиллагаа, тогтвортой байдлыг хангах ач холбогдолтой хэмээн Сангийн сайд Б.Жавхлан онцоллоо гэж Улсын Их Хурлын Хэвлэл мэдээллийн газраас мэдээллээ.

“Дэлхийн шинэ дэг журмын огтлолцол дахь улс, бүс нутгууд” олон улсын эрдэм шинжилгээний хуралд есөн орны эрдэмтэд оролцож байна

Улсын Их Хурлын Аюулгүй байдал, гадаад бодлогын байнгын хороо МУИС-ийн Улс төр, олон улсын харилцаа, нийтийн удирдлагын сургуультай хамтран зохион байгуулж буй “Дэлхийн шинэ дэг журмын огтлолцол дахь улс, бүс нутгууд” олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал өнөөдөр /2025.05.16/ Төрийн ордны Их эзэн Чингис хаан танхимд эхэллээ. Улсын Их Хурлын Аюулгүй байдал, гадаад бодлогын байнгын хорооны гишүүд, Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн Гадаад бодлогын зөвлөх, олон улсын болон дотоодын эрдэмтэн судлаачид, их, дээд сургууль, судалгааны хүрээлэнгийн төлөөлөгчид чуулан хурдтай өөрчлөгдөн буй дэлхий дахины нөхцөл байдал, чиг хандлагын талаарх таамаглал, үнэлгээ дүгнэлтээ хуваалцаж байна. Олон улсын эрдэм шинжилгээний хурлыг Аюулгүй байдал, гадаад бодлогын байнгын хорооны дарга Г.Тэмүүлэн нээж үг хэлсэн. Сүүлийн жилүүдэд дэлхий ертөнц асар хурдтайгаар, тэр дундаа глобалчлал, эдийн засгийн интеграцчлал, улс хоорондын харилцан хамаарал, олон улсын тогтсон, хүлээн зөвшөөрөгдсөн, олон туйлт дэг журам, геополитикийн уламжлалт чиг хандлага, хүчний тэнцвэрт харьцаа хувьсан өөрчлөгдөж байгааг онцолсон. Тэрбээр, Гадаад бодлогын шинэ парадигм, шинэ хэв шинж буюу хүчний шилжилт хөдөлгөөн, дахин хуваарилалт, туйлшрах хандлага илүү эрчимжиж, олон улсын ээдрээтэй, тодорхойгүй өнөөгийн нөхцөл байдал олон жилийн хугацаанд үргэлжлэх төлөвтэй гэж судлаачид үзэж байна. Олон улсын харилцааны шинэ тэнцвэрийн энэ үед Монгол Улс Үндэсний аюулгүй байдлын үзэл баримтлалдаа өөрчлөлт оруулахаар төлөвлөж байгааг Та бүхэндээ дуулгаж байна гэлээ. Хүчний тэнцвэр барих бодлого буюу тэнцвэртэй гадаад бодлого илүү чухал болж, олон хэмжээст гадаад бодлого, дипломат ажиллагаагаа эрчимжүүлэх шаардлага үүсэж байгааг Байнгын хорооны дарга Г.Тэмүүлэн тодотгоод, олон улсын өнөөгийн нөхцөл байдал улам бүр тааварлашгүй болж байгаа өнөө цаг үед бид гадаад бодлогыг илүү эрдэмжүүлэх, олон улсын харилцааны судалгааны институцилэгдсэн тогтолцоо, судалгааны механизм бий болгох чиглэлээр төрийн зүгээс анхаарч ажиллана хэмээн мэдэгдэв. Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн гадаад бодлогын зөвлөх Э.Одбаяр, Т энцвэртэй гадаад бодлого нь хоёр хөрштэйгөө төдийгүй гуравдагч хөршийн бодлого д ч тэнцвэртэй байх ёстой хэмээсэн. Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн явуулж байгаа гадаад бодлогын хүрээнд ч тэнцвэртэй байх зарчмыг баримталж буйг тэрбээр дурдаад, гадаад харилцааны чиглэлээр явуулж байгаа дипломат үйл ажиллагаа, гадаад, дотоод айлчлалуудыг жишээ татан тайлбарласан. Зөвлөх Э.Одбаяр, нэг цонхны гадаад бодлого манай улсын бодлогын амин зүрх хэмээгээд, УИХ-ын гишүүд, шийдвэр гаргагчид, Засгийн газрын гишүүд, судлаачид, нийт ард иргэд гээд бүх түвшиндээ нэг цонхны гадаад бодлоготой байхын чухлыг тодотгосон юм. Мөн манай гадаад бодлогын хүрээнд хийгдэж байх ёстой судалгаанууд нь гадаад бодлогын үзэл баримтлалын тэргүүлэх чиглэлд хамаарах учир сэргээж идэвхжүүлэх талаар идэвхтэй ажиллах нь зүйтэй гэв. Хөрш болон бусад улс орнуудын талаар, ард иргэдийнх нь аж байдал, манай улстай харилцах байдал хэрхэн өөрчлөгдөж буйг харж дүгнэж цэгнэж байх ёстойг дурдаад, олон улсын хурлын үйл ажиллагаанд амжилт хүслээ. Гадаад харилцааны сайд Б.Батцэцэгийн мэндчилгээг сайдын зөвлөх Д.Мөнхтөр уламжилсан. Тэрбээр, Нийгмийн шинжлэх ухааны аливаа судлагдахуун бүтээлч хэлэлцүүлэг, шүүмжлэлт сэтгэлгээгээр баяжин хөгждөг. Олон улсын харилцаа, гадаад бодлогын оновчтой дүгнэлт ч эрдэмтдийн бодол санал, олныг хамруулсан хэлэлцүүлгээс үүдэн гардаг. Монгол Улсын Гадаад харилцааны яам аливаа шийдвэр гаргахдаа судалгаа, дүн шинжилгээнд тулгуурласан олон талын байр суурийг харгалзаж, салбарын судлаач эрдэмтдээ сонсдог. Энэ удаагийн уулзалт, хэлэлцүүлгээр та бүхэн олон улсын харилцаанд өрнөж буй суурь шинжтэй өөрчлөлт, цаашдын хандлагын талаар судалгаа шинжилгээнийхээ үр дүнгээс хуваалцаж үзэл бодлоо уралдуулах гэж байна. Цаашилбал энэхүү шинээр бүрэлдэх суурь нөхцөл өгөгдөлд улс орнуудын бодлого үйл ажиллагаа ямар байвал оновчтой байх талаар чухал санал дүгнэлтүүд гарна гэдэгт итгэлтэй байна гэлээ. МУИС-ийн Улс төр, олон улсын харилцаа, нийтийн удирдлагын сургуулийн захирал, Монголын улс төрийн шинжлэх ухааны холбооны ерөнхийлөгч, доктор, профессор С.Мөнхбат энэ удаагийн олон улсын хуралд ОХУ, БНХАУ, БНСУ, Япон Улс, Австри Улс, Ирак Улс, АНУ, БНЭУ зэрэг олон орны эрдэмтэн судлаачид хүрэлцэн ирснийг онцолсон. Олон улсын харилцаа, геополитикийн шинэ орчин бүрэлдэж буй цаг үед Монгол Улсын гадаад харилцаа эрс сэргэж, энхийг эрхэмлэсэн олон талт хамтын ажиллагааг бүс нутгийн хийгээд дэлхий дахинд явуулах бодлогыг тууштай хэрэгжүүлж, олон улсад Монгол Улсын байр суурийг бэхжүүлэхэд урьд өмнө байгаагүй дэвшилтэт бодлого, алхмууд хийгдэж байгааг тодотгосон. Төрийн өндөр, дээд хэмжээний айлчлалууд шил шилээ даран хийгдэж, Монгол Улсын нэр хүнд олон улсын тавцанд өссөөр байна. Өнөөдрийн хуралд дэлхийн 9 орны 20 гаруй их сургууль, эрдэм шинжилгээний байгууллагын эрдэмтэн судлаачид оролцож байна гээд, хурлаас гарсан үр дүнг зөвлөмж болгон боловсруулж, төрийн байгууллагад хүргэж, эрдэм шинжилгээний эргэлтэд оруулан нийтийн хүртээл болох ажлыг цаашид зохион байгуулан ажиллах болно гэлээ. Ийнхүү хэлэлцүүлэг үндсэн илтгэлүүдээр үргэлжиллээ. "Өөрчлөгдөн буй геополитикийн нөхцөл дэх жижиг орнуудын гадаад бодлого (Монгол Улсын жишээн дээр)" илтгэлийг МУИС-ийн Улс төр, олон улсын харилцаа, нийтийн удирдлагын сургуулийн Олон улсын харилцааны тэнхимийн эрхлэгч, доктор, дэд профессор С.Баясгалан танилцуулсан. Тэрбээр о лон улсын харилцаа, геополитикийн орчин , ж ижиг орны гадаад бодлого, онцлог , Монгол Улсын гадаад бодлого , г адаад бодлогод тулгарч буй сорилтууд ын талаарх судалгаа, дүгнэлтээ танилцуулсан. Мөн “Монгол Улсын гуравдагч хөршүүдтэй байгуулсан стратегийн түншлэлийн геополитикийн үр дагавар” сэдэвт илтгэлийг БНЭУ-ын Жавахарлал Неру и х с ургуулийн Өвөр ази судлалын төвийн захирал, доктор Шарад Кумар Сони , “АНУ - БНХАУ-ын өрсөлдөөн, түүний Азийн бүс нутагчлалд үзүүлэх нөлөө” сэдэвт илтгэлийг БНСУ-ын Сөүлийн ү ндэсний и х с ургуулийн Эмерит профессор Лим Хьюн-Чин , МУИС-ийн Улс төр, олон улсын харилцаа, нийтийн удирдлагын сургуулийн Улс төр судлалын тэнхимийн профессор Ж.Төртогтох нар танилцуулсан юм. Олон улсын хурал нэгдсэн хуралдаан болон салбар зургаан хуралдаанаар нийт 66 илтгэлийг хэлэлцүүлнэ хэмээн Улсын Их Хурлын Хэвлэл мэдээллийн газраас мэдээллээ.

ЭЗБХ: Жилийн төлөвлөгөөний төслийг хэлэлцүүлэгт бэлтгэх ажлын хэсгийг байгууллаа

Улсын Их Хурлын Эдийн засгийн байнгын хорооны өнөөдрийн (2025.05.16) хуралдаан гишүүдийн 56 хувийн ирцтэйгээр 09 цаг 34 минутад эхэлж, “Ажлын хэсэг байгуулах тухай” Байнгын хорооны тогтоолын төслийг хэлэлцэн баталлаа. Төслийн талаар Байнгын хорооны дарга Р.Сэддорж танилцуулж, хуралдаанд оролцсон Улсын Их Хурлын гишүүн Б.Мөнхсоёл, Ш.Бямбасүрэн, М.Бадамсүрэн нар ажлын хэсгийн бүрэлдэхүүнтэй холбогдуулан санал хэлсэн юм. Дараа нь санал хураалт явуулахад хуралдаанд оролцсон 14 гишүүний олонх дэмжиж, “Ажлын хэсэг байгуулах тухай” Байнгын хорооны тогтоолын төслийг баталсан юм. Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуулийн 24 дүгээр зүйлийн 24.5 дахь хэсэг, Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хуулийн 37 дугаар зүйлийн 37.1 дэх хэсгийг тус тус үндэслэн “ Монгол Улсын хөгжлийн 2026 оны төлөвлөгөө батлах тухай” Улсын Их Хурлын тогтоолын төслийг хэлэлцүүлэгт бэлтгэх үүрэг бүхий ажлын хэсгийг байгууллаа. У лсын Их Хурлын гишүүн М.Бадамсүрэн ажлын хэсгийг ахалж, бүрэлдэхүүнд Улсын Их Хурлын гишүүн Р.Батболд, Д.Батбаяр, О.Батнайрамдал, Ш.Бямбасүрэн, Г.Ганбаатар, Б.Мөнхсоёл, Г.Очират, Д.Энхтүвшин нар ажиллана хэмээн Улсын Их Хурлын Хэвлэл мэдээллийн газраас мэдээлэв.

НӨӨЦИЙН МАХНЫ ӨРГӨТГӨСӨН ХУДАЛДАА 2025 ОНЫ 05 ДУГААР САРЫН 17-НЫ ӨДӨР ЗОХИОН БАЙГУУЛАГДАНА

Уг өргөтгөсөн худалдаагаар хонины махыг гулуузаар нь 11,800 төгрөг, үхрийн махыг 13,800 төгрөгөөр худалдан борлуулна. - 12 дугаар хорооны Мөнх-Ундрам төвийн урд талбайд - 20 дугаар хороо Лавай зах худалдааны төвийн гадна талбайд - 21 дүгээр хороо Буянт-Ухаа 2 хороолол дотор - 24 дүгээр хороо Фүүд сити худалдааны төвийн гадна талбайд зохион байгуулагдана.

1 ... 53 54 55 56 57 58 59 60 61 ... 384