Зууханд түлш шатаж эхлэх үе болон шатаж дуусах үед заавал угаарын хий ялгарч байдаг Тиймээс Зуух пийшингийн битүүмжлэлийг сайтар хангах Яндангаа хөөлөх Яндангийн хаалт сойлтыг хаахгүй байх Угаар мэдрэгчээ тогтмол ажиллуулахыг анхаарна уу. Танай гэрт угаарын хий мэдрэгч дуугарвал цонх, хаалгаа нээж агаар сэлгээрэй. Угаар мэдрэгчтэй холбоотой мэдээллийг 70119410 дугаараас лавлана уу.
Нийслэлийн прокурорын газрын Нэгдүгээр хэлтсийн дарга, ахлах прокурор Ц.Гансүлд цаг үеийн асуудлаар мэдээлэл хийлээ. Тэрбээр УИХ-ын гишүүн Л.Оюун-Эрдэнэтэй холбогдуулан нэр бүхий иргэдээс гаргасан гэмт хэргийн гомдол, мэдээллүүдийг үндэслэн шалгалтын ажиллагаа эхлүүлснийг онцлон мэдэгдэв. Дээрх гомдлуудад дурдсан асуудал тус бүрийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.3-т заасан улс төрд нөлөө бүхий этгээд албан тушаалын байдлаа урвуулан ашигласан, мөн 18.6-д заасан мөнгө угаах гэмт хэргийн шинжтэй эсэхийг тогтоохоор хэрэг бүртгэлтийн хэрэг нээн шалгаж байна. Мөн улс төрийн нөлөө бүхий этгээдүүдтэй холбоотой хэд хэдэн хэргийг Авлигатай тэмцэх газар шалгаж байгаа бөгөөд зарим нэр бүхий УИХ-ын гишүүдийг яллагдагчаар татан, мөрдөн байцаалтын ажиллагааг тасралтгүй үргэлжлүүлж байгааг онцлов. Прокурорын байгууллагаас хуулийн хэрэгжилтийг хангах чиглэлд шийдэмгий арга хэмжээ авч, холбогдох бүх этгээдийн үйлдэлд хуульд нийцсэн үнэлэлт, дүгнэлт өгч ажиллах болно гэдгийг мэдэгдлээ.
Ногоон автобусны нэрээр халхлагдсан энэ том хэрэг дээр Улсын дээд шүүх эцэст нь тод байр суурь илэрхийллээ. Өмнөх шатны шүүхүүдийн зарим шийдвэрийг зүгээр өнгөрөөсөнгүй харин ч илт зөрчилтэй, сулруулсан дүгнэлтүүдийг зад татаж, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаав. Зарим үйлдлийг “гэмт хэргийн шинжгүй” гэж үзсэн шийдвэрүүдийг хэвээр үлдээсэн ч, албан тушаалаа ашигласан ноцтой зөрчлүүд дээр шүүх ухралт хийсэнгүй. Евр о- 5 стандартад нийцэхгүй автобусыг шаардлагад “тааруулж” өөрчилсөн, улмаар сонгон шалгаруулалтад илт давуу байдал олгосон үйлдлүүдийг шууд гэм буруутайд тооцсон анхан шатны шийдвэрийг сэргээж, хариуцлагыг буцаан чангаллаа. “Тэнүүн-Огоо” ХХК-ийн нийлүүлсэн автобусууд үндсэн шаардлагуудаа ч хангаагүй байхад хүлээн авсан асуудал дээр ч шүүх нүд аньсангүй. Зарим хүнийг цагаатгасан шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн ч, шинэ нотлох баримт гарч ирвэл хэргийг дахин сөхөх боломжийг нээлттэй үлдээв. “Дээрээс өгсөн” гэх чиглэл хүртэл шалгагдах боломжтой хэвээр байна гэдгийг ч онцоллоо. Харин зарим этгээдийг үндэслэлгүй цагаатгасан шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шүүхээр болсноор энэ хэрэг “хаагдсан” биш харин ч жинхэнэ утгаараа эхэлж байна. Давж заалдах шатнаас хөнгөрүүлсэн зүйлчлэлүүдийг ч хүчингүй болгож, албан тушаалаа урвуулсан гэмт хэрэг гэсэн анхны, хатуу ангиллыг сэргээв. Өөрөөр хэлбэл, “хайнга хандсан” биш “санаатайгаар ашигласан” гэдэг байр суурь давамгайлж эхэллээ. Хамгийн анхаарал татсан нь: Евро-2 хөдөлгүүртэй автобусыг Евро-5 мэт харагдуулах гэж хуурамч өөрчлөлт хийсэн асуудлыг өмнө нь буруу тайлбарласан гэж үзэн, уг хэсгийг бүхэлд нь хүчингүй болгож дахин хэлэлцүүлэхээр болгов. Энэ нь хэрэгт илүү ноцтой, зохион байгуулалттай шинж байж болзошгүйг илтгэж байна. Нийт 27 хүн холбогдсон энэ хэрэгт хэдийн 134.5 тэрбум төгрөгийн хохирол тогтоогдсон. Хэдийгээр тодорхой хэмжээний нөхөн төлбөр барагдуулсан ч, энэ нь хариуцлагаас мултрах шалтаг биш гэдгийг шүүхийн өнөөгийн шийдвэр тод харуулж байна.
БНХАУ-ын нийслэл Бээжин хотын олон улсын нисэх буудалд болсон Агаарын хөлгийн гал унтраах, аврах ажиллагаа, даралттай гал унтраах (Aircraft Fire Fighting and Rescue Operation-pressure fire handling) сургалтад манай нисэх буудлуудын мэргэжилтнүүд хамрагдлаа. Олон улсын иргэний нисэхийн байгууллагаас Монгол Улсад 2026 оны 04 дүгээр сарын 22-ны өдрөөс 05 дугаар сарын 05-ны өдрийн хооронд Иргэний нисэхийн аюулгүй байдлын хяналтын олон улсын аудит шалгалтын хүрээнд Annex 14-ийн 9.2.24 заалтын хэрэгжилтийг хангах, мөн олон улсын нисэх буудлуудын Аврах, гал унтраах хэсгийн алба хаагчдыг агаарын хөлгийн гал унтраах, аврах ажиллагаа явуулах, даралтат галыг унтраах мэдлэг, ур чадварыг эзэмшүүлж дадлагажуулах, гэрчилгээжүүлэх үүднээс тус сургалтад хамруулсан байна. БНХАУ-ын Нисэх буудлуудын удирдлагын академид 4 дүгээр сарын 13-ны өдрөөс 04 дүгээр сарын 17-ны өдрүүдэд болсон сургалтад “Буянт-Ухаа” олон улсын нисэх буудлын Аврах, гал унтраах хэсгийн мэргэжилтэн Б.Мөнхбат, Гал унтраах ажлын удирдагч Б.Гантогоо, Б.Болор-Эрдэнэ, А.Мөнгөншагай, жолооч-гал сөнөөгч Б.Ганпүрэв, гал сөнөөгч-аврагч Э.Отгонбаяр, С.Батболд “Мөрөн” нисэх буудлын жолооч-гал сөнөөгч С.Баттулга, “Гурвансайхан” нисэх буудлын Галын бүлгийн ахлагч-гал сөнөөгч Б.Энхтайван, “Ховд” нисэх буудлын Галын бүлгийн ахлагч-гал сөнөөгч М.Энхболд нар оролцжээ. Нисэх буудлын мэргэжилтнүүд ICAO TRAINAIR PLUS стандарт сургалтын багц “Aircraft Fire Fighting and Rescue Operation” сургалтад танхимаар хамрагдсан бол Агаарын хөлгийн гал унтраах, даралттай гал унтраах дасгал сургуулилтын дадлага хийсэн байна. Ингэснээр Олон улсын нисэх буудлуудын Аврах, Гал унтраах хэсгийн алба хаагчид агаарын хөлгийн осол сүйрэл, гал түймрийн голомтод ажиллах үед аврах ажиллагаа шуурхай явуулах, даралтат гал унтраах чадвар эзэмшжээ.
Монгол Улс нь Олон улсын иргэний нисэхийн байгууллагын Чикагогийн конвенцын хэлэлцэн тохиролцогч орны хувьд Конвенцын Хавсралт 19 “Аюулгүй байдлын удирдлага”-д заасны дагуу иргэний нисэхийн аюулгүй байдлын хяналт, зохицуулалтын тогтолцоог хэрэгжүүлэх үүрэг хүлээдэг. Энэ хүрээнд Зам, тээврийн яам, Иргэний нисэхийн ерөнхий газрын Дотоод аудит, аюулгүй байдлын удирдлагын газартай хамтран иргэний нисэхийн аюулгүй байдлын эрх зүйн орчныг шинэчлэх ажлыг үе шаттай хэрэгжүүлж, “Монгол Улсын иргэний нисэхийн аюулгүй байдлын журам” (SSP)-ыг боловсруулан Засгийн газрын 2026 оны 3 дугаар сарын 11-ний өдрийн 76 дугаар тогтоолоор шинэчлэн батлууллаа. Мөн “Иргэний нисэхийн аюулгүй байдлын үндэсний төлөвлөгөө 2026-2028” (NASP)-ыг боловсруулж, Зам, тээврийн сайдын 2026 оны 4 дүгээр сарын 08-ны өдрийн А/93 дугаар тушаалаар шинээр батлуулсан байна. Эдгээр бодлогын баримт бичгийг Олон улсын иргэний нисэхийн тухай Чикагогийн конвенцын 2025 онд шинэчлэн батлагдсан “Хавсралт 19. Аюулгүй байдлын удирдлага” стандарт, зөвлөмжид нийцүүлэн боловсруулсан бөгөөд 2016 онд батлагдсан өмнөх хөтөлбөрийг шинэчлэн сайжруулж, хэрэгжилт, хяналт-шинжилгээ, байгууллагуудын уялдаа холбоо, хариуцлагын тогтолцоог илүү тодорхой болгожээ. “Иргэний нисэхийн аюулгүй байдлын үндэсний төлөвлөгөө 2026-2028” нь салбарын аюулгүй байдлын бодлого, зорилт, тэргүүлэх чиглэл, хэрэгжүүлэх арга хэмжээ, байгууллагуудын хамтын ажиллагааны уялдаа холбоог тодорхойлсон дунд хугацааны бодлогын баримт бичиг юм. Төлөвлөгөөний зорилго нь иргэний нисэхийн хяналт, зохицуулалтыг үр нөлөөтэй хэрэгжүүлж, эрсдэлд суурилсан аргачлалаар аюулгүй байдлыг тасралтгүй сайжруулахын зэрэгцээ салбарын хамтын ажиллагаа, үйл ажиллагааны чанар, үр ашгийг нэмэгдүүлэхэд оршино. Шинэчлэн батлагдсан журам, төлөвлөгөө нь Монгол Улсын иргэний нисэхийн аюулгүй байдлын удирдлагын тогтолцоог олон улсын стандарт, шаардлагад нийцүүлэх, салбарын засаглал, хяналт, хамтын ажиллагааг бэхжүүлэхэд чухал ач холбогдолтой бөгөөд Олон улсын иргэний нисэхийн байгууллагаас хийх аудит, шалгалтад амжилттай хамрагдах нөхцөлийг бүрдүүлж байна. Link: 1. Монгол Улсын иргэний нисэхийн аюулгүй байдлын журам 2. Иргэний нисэхийн аюулгүй байдлын үндэсний төлөвлөгөө 2026-2028 /National Aviation Safety Plan 2026-2028/ 3. State safety Programme of Mongolia
“Иргэний нисэхийн үндэсний төв” ТӨХХК-ийн Нисэхийн сургалтын төв нь Египет улсын United ATS (United for Aviation Technology Services) олон улсын хэмжээнд үйл ажиллагаа явуулдаг нисэхийн сургалтын байгууллагатай хамтран “Иргэний нисэхийн үндэсний төв” ТӨХХК-ийн гүйцэтгэх захирлын 2026 оны 03 сарын 11-ний А/116 дугаар тушаалаар Олон улсын иргэний нисэхийн байгууллага (ICAO)-ын Aerodrome obstacles evaluation (109/220/AGE AOE) сургалтыг 2026 оны 04 дүгээр сарын 06-ны өдрөөс 10-ны өдрүүдэд амжилттай зохион байгууллаа. Энэхүү сургалтын зорилго нь аэродромын аюулгүй байдлыг хангах хүрээнд аэродромын саадыг үнэлэх мэргэжилтнүүдэд Иргэний нисэхийн дүрэм -139 (Аэродромын үйл ажиллагаа, гэрчилгээжүүлэлт), ICAO-ийн Annex 14 (Aerodrome Design and Operations), Док 9157 (Aerodrome Design Manual), Док 9137 (Airport Services Manual) болон холбогдох стандартын дагуу одоо байгаа болон төлөвлөж буй саадын байгууламжид үнэлгээ хийхэд шаардлагатай мэдлэг, ур чадвар, хандлагыг олгоход чиглэсэн. Энэхүү сургалтаар дараах мэдлэг, чадварыг эзэмшсэн. Үүнд: • Аэродромын саадыг хязгаарлалтын гадаргууг тодорхойлох, байгуулах; • Тухайн аэродромын хязгаарлалтын гадаргуу доторх саадыг үнэлэх; • Хязгаарлалтыг нэвтэрсэн саадыг бууруулах арга хэмжээг тодорхойлох. Сургалтад НБҮГ, АБЧУГ, ОХЗЛ, АГСА-ны нийт 11 ажилтан хамрагдаж сургалтын бүх агуулга, шалгуурыг ханган оролцож, шалгалтыг амжилттай өгснөөр ICAO-аас гэрчилгээжив. Энэхүү сургалт нь аэродромын аюулгүй ажиллагааг хангах, саад тотгорыг үнэлэх чадавхыг нэмэгдүүлэхэд чиглэсэн үр дүнтэй сургалт болсон бөгөөд ажилчид олон улсын стандарт, шаардлагад нийцсэн мэдлэг, ур чадварыг эзэмшсэн. Цаашид энэхүү сургалтаар олж авсан мэдлэгийг ажлын байранд хэрэгжүүлснээр нисэхийн аюулгүй байдлыг дээшлүүлэхэд чухал хувь нэмэр оруулах юм
“Иргэний нисэхийн үндэсний төв” ТӨХХК-ийн Нисэхийн спорт сургалтын цогцолбор 2026 оны 04 дүгээр сарын 14-ний өдрөөс “Sky” Sport complex гэсэн албан ёсны нэршил, шинэ логотойгоор үйл ажиллагаа явуулахаар боллоо. Энэ тухай “ИНҮТ” ТӨХХК-ийн 2026 оны спортын аварга шалгаруулах тэмцээний нээлт дээр Гүйцэтгэх захирал Э.Энхзориг албан ёсоор мэдэгдээд байгууллагынхаа спортын дэд бүтцийг хөгжүүлэх, шинэ брэнд нэршил, соёлыг төлөвшүүлэх ажлын хүрээнд спорт цогцолборыг “Sky” Sport complex хэмээн нэрлэсэн нь өндөр зорилго, өргөн боломж, хөгжлийн шинэ түвшнийг илэрхийлж, хамт олны эрч хүч, тэмүүллийг бэлгэдсэн төдийгүй “Sky” Sport complex нь зөвхөн тэмцээн уралдаан зохион байгуулах орон зай бус хамт олны эв нэгдэл, идэвх санаачлага, эрүүл амьдралын хэв хаягийг дэмжих чухал төв болон хөгжинө гэдэгт итгэж буйгаа илэрхийлсэн юм. Тус спорт цогцолборыг шинэ нэршил, логотой болгох ажлыг Хамтын ажиллагааны газрын удирдлага санаачлан хэрэгжүүлсэн бөгөөд Хэвлэх үйл ажиллагаа хариуцсан мэргэжилтэн Г.Мөнхтүвшин олимпийн таван өнгийг шингээж, дүүлэн нисэх хөлөг лугаа амжилт гаргах гэсэн бэлэгдлээр “Sky” Sport complex-ийн логог бүтээсэн байна. “Sky” Sport complex нь дотроо спорт заал, усан бассейн, ширээний теннис, дартс, иог, фитнесс, гадна талбайдаа газрын теннис, сагсан бөмбөг, волейболын талбайгаар үйл ажиллагаа явуулдаг. Энэ өдрүүдэд “Sky” Sport complexт “ИНҮТ” ТӨХХК-ийн 2026 оны спортын аварга шалгаруулах тэмцээн 6 төрлөөр үргэлжилж байна.
“Иргэний нисэхийн үндэсний төв” ТӨХХК-ийн Нисэхийн сургалтын төв нь Бүгд Найрамдах Чех Улсын "Aalronav s.r.o" нисэхийн байгууллагатай хамтран 2026 оны 03 дугаар сарын 30-ны өдрөөс 04 дүгээр сарын 03-ны өдрүүдэд Олон улсын иргэний нисэхийн байгууллага (ICAO)-ын Doc 8168 VOL II (PANS-OPS) баримт бичгийн сүүлийн үеийн нэмэлт өөрчлөлтүүдийн "PANS-OPS Refresher and Recurrent (Amd. 10)" сургалтыг амжилттай зохион байгууллаа. Энэхүү сургалтаар нислэгийн журам зохиолтын инженерүүдийн мэргэжлийн ур чадварыг тогтвортой хадгалах, өмнө сурсан мэдлэгийг бататгах, шинээр нэвтэрч буй техник аргачлал Visual Segment Surface болон OCS-ийн босоо хавтгайн тооцоолол, налуугийн зөрүүг тооцох аргачлалд суралцах, ICAO-ийн DOC 8168 VOL II-ын 8, 9 болон 10 дугаар нэмэлт өөрчлөлтүүдийг практикт хэрхэн нэвтрүүлэх, аюулгүй ажиллагааны стандартыг хангах зорилготой олон улсын түвшинд хүлээн зөвшөөрөгдсөн стандартыг цаг алдалгүй дагаж мөрдөх, хэрэглэлийн нислэгийн журам зохиолтод ашиглах зэрэг ур чадварыг эзэмшсэн. Сургалтын явцад оролцогчид бодит өгөгдөл дээр үндэслэн журам зохиолтын дасгал ажлуудыг гүйцэтгэлээ.
“ИНҮТ” ТӨХХК болон БНСУ-ЫН “ХАНСЕО” их сургууль хоорондын хамтын ажиллагааны талаар санал солилцох уулзалт өнөөдөр “Буянт-Ухаа” ОУНБ-д боллоо. Уулзалтад “ИНҮТ” ТӨХХК-ийг төлөөлж Үйлдвэрлэл, үйлчилгээ хариуцсан менежер Э.Энхмөнх, Бодлого төлөвлөлтийн газрын дарга Н.Идэр, Хамтын ажилллагааны газрын дарга Р.Амарбаясгалан, Нисэхийн сургалтын төвийн захирал Б.Золбоо, Хансео Их сургуулиас Ерөнхийлөгч Хам Ги Сон, Гадаад харилцаа хариуцсан Дэд ерөнхийлөгч Ким Жин Ү, Аж үйлдвэрлэл-Академик сургалтын хамтын ажиллагаа хариуцсан Дэд ерөнхийлөгч Ким Хён Сон, Солилцоо, хамтын ажиллагааны албаны дэд дарга Ким Дон Хо нар оролцлоо. Үйлдвэрлэл, үйлчилгээ хариуцсан менежер Э.Энхмөнх өнгөрсөн хугацаанд Хансео Их сургуулийн оюутнууд манай байгууллагад үйлдвэрлэлийн дадлага, сургалтад амжилттай хамрагдаж ирсэн оюутан солилцооны хөтөлбөр нь хоёр талд харилцан үр өгөөжтэй байж, оюутнуудад практик мэдлэг, туршлага олгохын зэрэгцээ хоёр байгууллагын харилцааг бэхжүүлэх алхам болж байгааг онцлон тэмдэглээд манай улсын иргэний нисэхийн салбарын хүний нөөцийг сургах чиглэлээр хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлэн хөгжүүлж байгаад Хансео Их Сургуулийн Ерөнхийлөгч болон хүндэт төлөөлөгчдөд талархал илэрхийллээ. “ИНҮТ” ТӨХХК-ийн зүгээс Улаанбаатар, Сайншанд дахь Бүсийн нислэгийн хөдөлгөөний удирдлагын хоёрдогч төвд ажиллах Нислэгийн хөдөлгөөний удирдагч бэлтгэх асуудлаар болон иргэний нисэхийн үндсэн мэргэжилтнүүд бэлтгэх тэр дундаа нэн шаардлагатай байгаа аэродромын инженерийг сургах, тус сургуулийн төгсөгчдийн англи хэлний мэдлэгийг мэргэжлийн түвшинд буюу ICAO-ын LEVEL 4 хангах хэмжээнд бэлтгэх талаар Хансео их сургуулийн талтай ярилцлаа. Хансео Их Сургуулийн Ерөнхийлөгч Хам Ги Сон “ИНҮТ” ТӨХХК-тай нисэхийн мэргэжилтэн бэлтгэх чиглэлээр хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлж байгаад талархалтай байгаагаа илэрхийлээд Монгол Улсын иргэний нисэхийн салбарын нарийн мэргэжлийн ажилтнуудыг бэлтгэн сургах тусгайлсан хөтөлбөрүүд гарган ажиллаж байгаагаа дуулгалаа. Одоогийн байдлаар “ИНҮТ” ТӨХХК-д Хансео Их сургуулийн 2 төгсөгч ажиллаж байна.
Иргэний нисэхийн ерөнхий газрын удирдлагууд БНСУ-ын Хансео Их Сургуулийн удирдлагуудтай албан ёсны уулзалт зохион байгуулж, хоёр талын хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх чухал алхам хийлээ. Уулзалтад Хансео Их Сургуулийн Ерөнхийлөгч Хам Ги Сон, Гадаад харилцаа хариуцсан дэд ерөнхийлөгч Ким Жин Ү, Аж үйлдвэрлэл–академик хамтын ажиллагаа хариуцсан дэд ерөнхийлөгч болон бусад төлөөлөгчид оролцсон байна. Талууд уулзалтын үеэр Иргэний нисэхийн ерөнхий газар болон Хансео Их Сургуулийн хооронд хамтын ажиллагааны санамж бичиг байгуулж, иргэний нисэхийн салбарт хүний нөөц бэлтгэх, сургалтын чанарыг олон улсын түвшинд хүргэх чиглэлээр хамтран ажиллахаар тохиролцлоо. Санамж бичгийн хүрээнд Олон улсын иргэний нисэхийн байгууллагын шаардлагад нийцсэн шалгалтын танхимыг хамтран байгуулахаар болсон байна. Мөн Улаанбаатар хот болон Дорноговь аймгийн Сайншанд суманд хэрэгжих “Бүсийн нислэгийн хөдөлгөөний удирдлагын төв байгуулах” төслийн хүрээнд нийт 40 нислэгийн хөдөлгөөний удирдагч бэлтгэх хэрэгцээ үүсээд байгаа бөгөөд эдгээр мэргэжилтнүүдэд шаардлагатай суурь онолын мэдлэгийг Хансео Их Сургуульд эзэмшүүлэхээр тохиролцов. Үүнээс гадна, магистрын түвшинд тэтгэлэгтэй суралцах боломж бүрдүүлэх, оюутан солилцооны хөтөлбөр хэрэгжүүлэх зэрэг өргөн хүрээний хамтын ажиллагааг хөгжүүлэхээр талууд санал нэгдлээ. Энэхүү хамтын ажиллагаа нь Монгол Улсын иргэний нисэхийн салбарын хүний нөөцийг чадавхжуулах, олон улсын стандарт, шаардлагад нийцсэн мэргэжилтнүүдийг бэлтгэхэд чухал хувь нэмэр оруулах ач холбогдолтой юм.
