НББХ: Нэр дэвшигчийн талаар мэргэжлийн дүгнэлт гаргах хараат бус шинжээчээр Д.Далхжавыг томиллоо

06 / 26 0 сэтгэгдэл 26 үзсэнe

Улсын Их Хурлын Нийгмийн бодлогын байнгын хорооны өнөөдөр (202 5.06.26 ) -ийн хуралдаанаар Нийгмийн даатгалын үндэсний зөвлөл ( НДҮЗ ) -д даатгуулагчийг төлөөлсөн гишүүнд нэр дэвшигчийн мэдлэг, мэргэшил, ур чадвар, ёс зүй, туршлагын талаар мэргэжлийн, хараат бус дүгнэлт гаргах үүрэг бүхий шинжээчийг томлох тухай асуудлыг хэлэлцэж, тогтоол гаргалаа. Нийгмийн бодлогын байнгын хорооноос дээрх зөвлөлд даатгуулагчийг төлөөлсөн гишүүнд нэр дэвшигчийн сонсголыг 2025 оны долдугаар сарын 01-ний өдөр зохион байгуулахаар товлоод байгаа бөгөөд хараат бус шинжээчээр хамтран ажиллах урилгыг энэ сарын 20-ны өдөр олон нийтэд нээлттэй түгээсэн юм. Зарын дагуу нэр дэвшигчийн сонсголд хамтран ажиллахаар саналаа ирүүлсэн Хөдөө аж ахуйн их сургууль ( ХААИС ) -ийн Эдийн засаг, бизнесийн сургуулийн санхүүгийн тэнхимийн зөвлөх профессор Д.Далхжавыг танилцуулгыг Байнгын хорооны дарга Л.Энхнасан хийлээ. Зөвлөх профессор Д.Далхжав Завхан аймгийн Нөмрөг сумын дунд сургууль дүүргэж, ХААИС-д төлөвлөгч, эдийн засагчийн мэргэжил эзэмшсэн байна. 2008 онд ХААИС-д Эдийн засгийн ухааны докторын зэрэг хамгаалсан бөгөөд 2000-2007 онд Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын Орлого, санхүүжилтийн хэлтсийн даргаар ажилласан туршлагатай. ХААИС-ийн Эдийн засаг, бизнесийн сургуулийн санхүүгийн тэнхимд ахлах багшаас тэнхимийн эрхлэгч, зөвлөх профессороор дэвшин ажиллаж байна. Д.Далхжавыг хараат бус шинжээчээр томилох тухай тогтоолын төслийг Байнгын хорооны хуралдаанд оролцсон гишүүдийн 75.0 хувь нь дэмжсэн тул батлагдсанд тооцлоо. Тогтоолоор НДҮЗ-д даатгуулагчийг төлөөлсөн гишүүнд нэр дэвшигчийн талаарх гаргасан санал дүгнэлтээ сонсгол болохоос ажлын хоёроос доошгүй өдрийн өмнө Байнгын хороонд ирүүлэх, нэр дэвшигчийн сонсголд оролцож дүгнэлтээ танилцуулахыг хараат бус шинжээч Д.Далхжавт үүрэг болголоо гэж Улсын Их Хурлын Хэвлэл мэдээллийн газраас мэдээлэв.

Д.МӨНХ-ЭРДЭНЭ, Ж.ЭНХЖАРГАЛАН НАРЫГ ЕС ХОНОГ БАРИВЧЛАХААР БОЛЛОО

06 / 26 0 сэтгэгдэл 761 үзсэнe

Иргэн Д.Мөнх-Эрдэнэ, "Төв цэнгэлдэх хүрээлэн"-гийн гүйцэтгэх захирал асан Ж.Энхжаргалан нарт холбогдох хэрэгт шүүхээс 10 цагийн хугацаагаар албадан сургалтад харуулж 9 хоногийн хугацаагаар баривчлах шийтгэл оногдуулсан билээ. Гэсэн нь тухайн нэр бүхий иргэд нь Дүүргийн Эрүү, Иргэний хэргийн хялбар ажиллагааны анхан шатны тойргийн шүүхийн шийтгэвэрийг эс зөвшөөрч, давж заалдсан байдаг. Улмаар Д.Мөнх-Эрдэнэ, Ж.Энхжаргалан нарт оноосон 9 хоног баривчлах шийтгэвэрийг хугацааг түр хойшлуулаад байсан юм. Xарин Ж.Энхжаргалангийн өмгөөлөгч давж заалдах гомдол гаргасан тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг түдгэлзүүлж, Д.Мөнх-Эрдэнэ, Ж.Энхжаргалан нарыг сулласан билээ. Тэгвэл өнөөдөр /2025.06.26/ давж заалдах шатны шүүх хурал болж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр нь үлдээж шийдвэрлэсэн байна. Өөрөөр хэлбэл, Ж.Энхжаргалан, Д.Мөнх-Эрдэнэ нар ес хоног баривчлагдаж, албадан сургалтад хамрагдахаар боллоо.

Д.МӨНХ-ЭРДЭНЭ, Ж.ЭНХЖАРГАЛАН НАРЫГ ЕС ХОНОГ БАРИВЧЛАХААР БОЛЛОО

06 / 26 0 сэтгэгдэл 293 үзсэнe

Иргэн Д.Мөнх-Эрдэнэ, "Төв цэнгэлдэх хүрээлэн"-гийн гүйцэтгэх захирал асан Ж.Энхжаргалан нарт холбогдох хэрэгт шүүхээс 10 цагийн хугацаагаар албадан сургалтад харуулж 9 хоногийн хугацаагаар баривчлах шийтгэл оногдуулсан билээ. Гэсэн нь тухайн нэр бүхий иргэд нь Дүүргийн Эрүү, Иргэний хэргийн хялбар ажиллагааны анхан шатны тойргийн шүүхийн шийтгэвэрийг эс зөвшөөрч, давж заалдсан байдаг. Улмаар Д.Мөнх-Эрдэнэ, Ж.Энхжаргалан нарт оноосон 9 хоног баривчлах шийтгэвэрийг хугацааг түр хойшлуулаад байсан юм. Xарин Ж.Энхжаргалангийн өмгөөлөгч давж заалдах гомдол гаргасан тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг түдгэлзүүлж, Д.Мөнх-Эрдэнэ, Ж.Энхжаргалан нарыг сулласан билээ. Тэгвэл өнөөдөр /2025.06.26/ давж заалдах шатны шүүх хурал болж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр нь үлдээж шийдвэрлэсэн байна. Өөрөөр хэлбэл, Ж.Энхжаргалан, Д.Мөнх-Эрдэнэ нар ес хоног баривчлагдаж, албадан сургалтад хамрагдахаар боллоо.

МЭРГЭЖЛИЙН ХЯНАЛТЫН БАЙГУУЛЛАГЫГ СЭРГЭЭХ АСУУДЛЫГ НАМРЫН ЧУУЛГАНААР ХЭЛЭЛЦЭНЭ

06 / 26 2 сэтгэгдэл 1 083 үзсэнe

Ерөнхий сайд Г.Занданшатар Засгийн газрын хяналтыг хэрэгжүүлэх газрыг Эдийн засгийн яам руу шилжүүлэхээр төлөвлөсөн бөгөөд Мэргэжлийн хяналтын байгууллагыг сэргээх бодолтой байгаагаа илэрхийлсэн юм. Тэрбээр энэ талаараа, "Мэргэжлийн хяналт, бүтээмжийн зөвлөл нэртэйгээр цаашдаа шинэчлэгдэж, мэргэжлийн хяналтын байгууллагатай байх нь зүйтэй гэсэн асуудал яригдаж байгаа. Энэ асуудлыг намрын чуулганаар хэлэлцүүлэх байх. Үндсэндээ суманд эрүү ахуйн чанарыг шалгадаг, хянадаг газар байхгүй болсон. Иймд мэргэжлийн хяналтын газрыг сэргээх шаардлагатай" хэмээв .

МЭРГЭЖЛИЙН ХЯНАЛТЫН БАЙГУУЛЛАГЫГ СЭРГЭЭХ АСУУДЛЫГ НАМРЫН ЧУУЛГАНААР ОРУУЛНА

06 / 26 0 сэтгэгдэл 306 үзсэнe

Ерөнхий сайд Г.Занданшатар Засгийн газрын хяналтыг хэрэгжүүлэх газрыг Эдийн засгийн яам ру шилжүүлэхээр төлөвлөсөн бөгөөд Мэргэжлийн хяналтын байгууллагыг сэргээх бодолтой байгаагаа илэрхийлсэн юм. Тэрбээр энэ талаараа, "Мэргэжлийн хяналт, бүтээмжийн зөвлөл нэртэйгээр цаашдаа шинэчлэгдэж, мэргэжлийн хяналтын байгууллагатай байх нь зүйтэй гэсэн асуудал яригдаж байгаа. Энэ асуудлыг намрын чуулганаар хэлэлцүүлэх байх. Үндсэндээ суманд эрүү ахуйн чанарыг шалгадаг, хянадаг газар байхгүй болсон. Иймд мэргэжлийн хяналтын газрыг сэргээх шаардлагатай" хэмээв .

МЭРГЭЖЛИЙН ХЯНАЛТЫН БАЙГУУЛЛАГЫГ СЭРГЭЭХ АСУУДЛЫГ НАМРЫН ЧУУЛГАНААР ОРУУЛНА

06 / 26 0 сэтгэгдэл 289 үзсэнe

Ерөнхий сайд Г.Занданшатар Засгийн газрын хяналтыг хэрэгжүүлэх газрыг Эдийн засгийн яам ру шилжүүлэхээр төлөвлөсөн бөгөөд Мэргэжлийн хяналтын байгууллагыг сэргээх бодолтой байгаагаа илэрхийлсэн юм. Тэрбээр энэ талаараа, "Мэргэжлийн хяналт, бүтээмжийн зөвлөл нэртэйгээр цаашдаа шинэчлэгдэж, мэргэжлийн хяналтын байгууллагатай байх нь зүйтэй гэсэн асуудал яригдаж байгаа. Энэ асуудлыг намрын чуулганаар хэлэлцүүлэх байх. Үндсэндээ суманд эрүү ахуйн чанарыг шалгадаг, хянадаг газар байхгүй болсон. Иймд мэргэжлийн хяналтын газрыг сэргээх шаардлагатай" хэмээв .

"Жендэрийн тэгш байдал” сэдвээр гурван талт хэлэлцүүлгийг зохион байгууллаа

06 / 25 0 сэтгэгдэл 22 үзсэнe

Олон улсын парламентын холбоо ( ОУПХ ) байгуулагдсан өдрийг 2018 оноос дэлхий дахинд Олон улсын парламентын өдөр болгон тэмдэглэж байна. Жил бүрийн зургадугаар сарын 30-нд тохиодог энэ өдрийг угтан Монгол Улсын Их Хурал, Британийн Парламент дахь ОУПХ-той харилцах бүлэг, ОУПХ- ны ажлын албаны гурван талт хэлэлцүүл гийг зохион байгууллаа. “Жендэрийн тэгш байд а л ” сэдвийн дор бол сон гурван талт хэлэлцүүлэгт Улсын Их Хурлын дэд дарга Х.Булгантуяа тэргүүтэй Монгол Улсын Их Хурлын эмэгтэй гишүүд, мөн Улсын Их Хурлын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Б.Баасандорж, Их Британийн Парламент дахь ОУПХ-той харилцах бүл гийн дарга, ноён Фабиан Хамильтон тэргүүтэй тус бүлгийн төлөөлөгчид, ОУПХ -ны Жендэрийн түншлэлийн хөтөлбөрийн ажилтан Мариана Дуарте, Эмэгтэйчүүдийг алагчилах бүх хэлбэрийг устгах тухай конвенцийн асуудлаарх шинжээч Хилари Гбедемах, Хүний эрхийн хөтөлбөрийн ажилтан Бутайна Ламхарзи нар оролцов. Гурван талт хэлэлцүүлгийг Улсын Их Хурлын дэд дарга Х.Булгантуяа удирдан явуулж, Монгол Улсын Үндсэн хуульд 2023 онд оруулсан өөрчлөлтөөр 2024 он д шинээр бүрэлдсэн парламент ад 32 эмэгтэй гишүү н сонгогдож, Улсын Их Хурлын гишүүдийн 26 . 4 хувь д хүрсэн нь А зи тивдээ тэргүүлэгч орнуудын нэг бол сныг онцлон, хүний эрх, жендэрийн тэгш байдлыг хангах талаар гаргаж буй Монгол Улсын хүчин чармайлт, хүрсэн үр дүнгийн тухай товч дурдав. Тэрбээр, Олон улсын парламентын өдрийг 2025 онд “Achieving gender equality, action by action” буюу “Жендэрийн тэгш байдал: Үйлдэл, үйлдлээр” уриан дор тэмдэглэж байгаа нь энэ асуудал дэлхий дахинд онцгой чухлаар тавигдаж буй хэрэг болохыг дурдаж, Монгол Улсын Их Хурал хүмүүнлэг, иргэний ардчилсан нийгмийг цогцлуул ах зорилго бүхий стратеги төлөвлөгөөнийхөө хүн төвтэй, хүний эрх, эрх чөлөөг дээд лэн баталгаажуулах зорилты н хүрээнд жендэрийн эрх тэгш байдлыг хангах асуудлыг гол болгон дэвшүүлж, энэ талаар идэвхтэй үйл ажиллагаа явуулж буйг танилцуулав. Хэлэлцүүлгийн талууд эмэгтэйчүүдийн улс төр, эдийн засаг, олон нийтийн болон гэр бүлийн харилцаан дахь тэгш эрх, хүртээмжтэй боломжийг хангах, шийдвэр гаргах түвшинд тэдний оролцоог нэмэгдүүлэх нь улс орон, ард түмнүүдийн амьдралд олон талын эерэг үр нөлөөг дагуулдгийг ярилцаж, энэ асуудалд парламентуудын манлайллыг хэрэгжүүлж ажиллах нь бодитой үр дүн гаргахад чухал хувь нэмэртэйг илэрхийлэв. Мөн хүний эрхийн талаарх НҮБ-ын механизмуудад парламентын оролцоог бэхжүүлэх талаар хэлэлцсэн Монгол Улсын Их Хурал, ОУПХ- ны хамтран зохион байгуулсан уулзалт-хэлэлцүүлэг амжилттай болсныг цохон тэмдэглэлээ гэж Улсын Их Хурлын Хэвлэл мэдээллийн газраас мэдээлэв.

Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл өргөн мэдүүлэв

06 / 25 0 сэтгэгдэл 24 үзсэнe

Монгол Улсын Их Хурлын дарга Д.Амарбаясгаланд өнөөдөр (2025.06.25) Улсын Их Хурлын дэд дарга Х.Булгантуяа, Улсын Их Хурлын гишүүн Б.Мөнхсоёл, Б.Уянга, Ц.Мөнхтуяа, О.Батнайрамдал, Ж.Баярмаа, С.Цэнгүүн, Б.Жаргалан, Г.Очирбат нар Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл өргөн мэдүүллээ. Монгол Улсын Их Хурлын даргын 2025 оны 192 дугаар захирамжаар байгуулагдсан Дунд хугацааны төсвийн хүрээний мэдэгдэл, төсөв, төсвийн гүйцэтгэлийг Улсын Их Хуралд өргөн мэдүүлэх, хэлэлцэн батлах, бусад хууль тогтоомжийн төсөвт үзүүлэх нөлөөллийг судлан санал, дүгнэлт боловсруулж Улсын Их Хуралд танилцуулах үүрэг бүхий ажлын хэсэг байгуулагдан ажилласан. Иймд хуулийн төслөөр нэгдсэн төсвийн цаглаврын хүрээ, Төсвийн тогтвортой байдлын зөвлөлийн хуульд заасан эрх үүргийг нарийвчлах, нэгдсэн төсөв, төсвийн гүйцэтгэл батлах, УИХ-аас төсвийг буцаах, төсөв хугацаандаа батлагдахгүй байх, ерөнхийлөгчийн хоригийг УИХ хүлээн авахтай холбоотой асуудлуудыг тусган боловсруулжээ. Төсөв хэлэлцэн батлах үе шатыг цаг хугацаа, агуулгын хувьд өөрчлөх хүрээнд: Төсвийн төслийг жил бүрийн 09 дүгээр сарын 01-ны өдөр өргөн барьж 11 дүгээр сарын 15-нд батлахаар хуульчилсан боловч Улсын Их Хурлын намрын чуулган 10 сард эхэлж байгаа нь төсвийн талаар Улсын Их Хурлын гишүүд, намын бүлэг, холбогдох талуудын бүрэн танилцах, мэдээлэлтэй байх, үр дүнтэй ажиллах боломжийг хязгаарлаж байна. Иймд Улсын Их Хурлын намрын чуулганыг 09 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс эхлүүлж, Төсвийн төслийг 09 дүгээр сарын 15-ны өдрөөс эхлэн хэлэлцүүлэх. Ингэхдээ Улсын Их Хурлын чуулганы дэгийн тухай хуулийн 70 дугаар зүйлийн 70.5-д заасан “... Төсвийн тухай болон Төсвийн тогтвортой байдлын тухай хуульд заасан шалгуур, дунд хугацааны төсвийн хүрээний мэдэгдлийн тусгай шаардлага, Улсын хөгжлийн жилийн төлөвлөгөөнд нийцсэн эсэх талаар санал хураалт ...”-ыг хэлэлцүүлгийг тусдаа үе шат болгон 5 үе шаттайгаар хэлэлцдэг байх нэмэлт өөрчлөлтийг холбогдох хуульд оруулах зэргийг тусгасан талаар Улсын Их Хурлын дэд дарга Х.Булгантуяа танилцууллаа хэмээн Улсын Их Хурлын Хэвлэл мэдээллийн газраас мэдээлэв.

Засгийн газрын бүрэлдэхүүний асуудалтай холбогдуулан УИХ дахь АН-ын бүлэг завсарлага авлаа

06 / 24 0 сэтгэгдэл 27 үзсэнe

Улсын Их Хурлын 2025 оны хаврын ээлжит чуулганы өнөөдрийн (2025.06.24) нэгдсэн хуралдаан 15 цаг 01 минутад, гишүүдийн 62.7 хувийн ирцтэй эхэлж, Засгийн газрын бүрэлдэхүүний тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хууль, тогтоолын төслүүдийн анхны хэлэлцүүлгийг хийлээ. Төслүүдийн анхны хэлэлцүүлгийг явуулсан талаарх Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны санал, дүгнэлтийг Улсын Их Хурлын гишүүн Б.Баярбаатар танилцуулав. Монгол Улсын Үндсэн хуулийн Гучин есдүгээр зүйлийн 3 дахь хэсэг, Монгол Улсын Засгийн газрын тухай хуулийн 23 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1-д заасны дагуу Монгол Улсын Ерөнхий сайдаас 2025 оны 6 дугаар сарын 20-ны өдөр өргөн мэдүүлсэн Засгийн газрын бүрэлдэхүүний тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хууль, Улсын Их Хурлын тогтоолын төслүүдийн хэлэлцэх эсэх асуудлыг Улсын Их Хурал энэ сарын 23-ны өдрийн нэгдсэн хуралдаанаараа хэлэлцэн, анхны хэлэлцүүлэгт бэлтгүүлэхээр Төрийн байгуулалтын болон холбогдох байнгын хороонд шилжүүлсэн. Төрийн байгуулалтын байнгын хороо 2025 оны 6 дугаар сарын 24-ний өдрийн хуралдаанаараа дээрх төслүүдийн анхны хэлэлцүүлгийг Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хуулийн 39 дүгээр зүйлд заасан журмын дагуу явуулжээ. Засгийн газрын бүрэлдэхүүний тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөлтэй хамт өргөн мэдүүлсэн Төсвийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай, Төсвийн тогтвортой байдлын тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай хуулийн төслүүдийн анхны хэлэлцүүлгийг Төсвийн байнгын хороо 2025 оны 06 дугаар сарын 24-ний өдрийн хуралдаанаараа явуулж, санал, дүгнэлтээ Төрийн байнгын хороонд ирүүлсэн байна. Хуулийн төслүүдийн анхны хэлэлцүүлгийг явуулах үед Төсвийн байнгын хорооны гишүүдээс зарчмын зөрүүтэй санал гаргаагүй болохыг Б.Баярбаатар гишүүн танилцуулав. Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны тухайн хуралдаанаар Засгийн газрын бүрэлдэхүүний тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хууль, Улсын Их Хурлын тогтоолын төслүүдийн анхны хэлэлцүүлгийг явуулах үед гишүүд зарчмын зөрүүтэй саналууд гаргасан бөгөөд хуралдаанаар нэгбүрчлэн хэлэлцэж, санал хураалт явуулан шийдвэрлэсэн болохыг Байнгын хорооны санал, дүгнэлтдээ дурдлаа. Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хууль дахь холбогдох зохицуулалтын дагуу Засгийн газрын бүрэлдэхүүний тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хууль, Улсын Их Хурлын тогтоолын төслүүдийн анхны хэлэлцүүлэгтэй холбогдуулан Улсын Их Хурлын 17 гишүүн асуулт асуухаар Улсын Их Хурлын даргад урьдчилан нэрээ бүртгүүлсэн байна. Ийн гишүүд асуулт асууж эхлэхийн өмнө хэлэлцэж байгаа асуудалтай холбогдуулан Улсын Их Хурал дахь АН-ын бүлэг хоёр өдрийн завсарлага авах хүсэлтээ танилцууллаа. Засгийн газрын бүрэлдэхүүний тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөлтэй холбогдуулан тус бүлгээс тодорхой саналууд хүргүүлсэн болохыг Улсын Их Хурлын гишүүн, тус бүлгийн дарга О.Цогтгэрэл дурдаад “Парламент нь зөвшилцлийн талбар бөгөөд асуудлыг хэлэлцэх явцад дурдагдсан тоо баримтуудыг нягтлах, зөвшилцөх шаардлага байна” хэмээв. Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хууль дахь холбогдох зохицуулалтыг үндэслэн Засгийн газрын бүрэлдэхүүний тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хууль, тогтоолын төслүүдийн анхны хэлэлцүүлгээс нэг өдрийн буюу 25-ны өдрийн 14.00 цаг хүртэл завсарлага өгөхөөр Улсын Их Хурлын дарга шийдвэрлэлээ. Нэгдсэн хуралдааны төгсгөлд Улсын Их Хурал дахь МАН-ын бүлгийн даргыг сонгосон тухай тогтоолыг Д.Амарбаясгалан дарга уншиж танилцуулав. Улсын Их Хурал дахь МАН-ын бүлэг 2025 оны 6 дугаар сарын 23-ны өдрийн ээлжит хуралдаанаараа Улсын Их Хурлын гишүүн Л.Мөнхбаатарыг тус бүлгийн даргын үүрэгт ажлаас чөлөөлж, хуралдаанд оролцсон гишүүдийн санал хураалтын дүнг үндэслэн Улсын Их Хурлын гишүүн Ж.Бат-Эрдэнийг Улсын Их Хурал дахь МАН-ын бүлгийн даргаар сонгосон байна хэмээн Улсын Их Хурлын Хэвлэл мэдээллийн газраас мэдээллээ.

Олон хүүхэд төрүүлж өсгөсөн эхийг урамшуулах тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг өргөн мэдүүлэв

06 / 24 0 сэтгэгдэл 26 үзсэнe

Монгол Улсын Их Хурлын дарга Д.Амарбаясгаланд өнөөдөр (2025.06.24) Улсын Их Хурлын гишүүн Д.Үүрийнтуяа, Б.Уянга, С.Эрдэнэбат, С.Эрдэнэболд нар Олон хүүхэд төрүүлж өсгөсөн эхийг урамшуулах тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг өргөн мэдүүллээ. Уг хуулийн төслийн зорилго нь нэг нас хүрээгүй хүүхдээ алдсан эхчүүдийн эрхийг хамгаалж, урамшуулал, дэмжлэгийн тогтолцоонд хамруулах, олон хүүхэд төрүүлсэн эхчүүдийг ялгаварлахгүй байж, хүн амын өсөлтийг нэмэгдүүлэхэд оршино гэж хууль санаачлагчид тодотгов. Өөрөөр хэлбэл олон хүүхэд төрүүлж, өсгөсөн эхэд урамшуулал олгох шалгуурыг багасгах буюу хөнгөлөхөөр хуулийн төсөлд тусгажээ. Өдгөө хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж буй хуулийн үйлчлэх хүрээ буюу 3.1.1-д заасан “дөрөв болон түүнээс дээш хүүхэд төрүүлж өсгөсөн” гэдэгт бага хүүхэд нь нэг нас хүрэхэд дөрөв ба түүнээс дээш хүүхэдтэй байсан бөгөөд үүнд, гурав хүртэлх насанд нь үрчлэн авсан хүүхэд, байгалийн аюулт үзэгдэл, осол, өвчин, гэмт хэргийн улмаас нас барсан нэг ба түүнээс дээш настай хүүхэд хамаарна гэж заасан. Хуулийн уг зохицуулалтын дагуу зургаа ба түүнээс дээш хүүхэд төрүүлсэн эхэд “Эхийн алдар” нэгдүгээр зэргийн одонг, дөрөв ба түүнээс дээш хүүхэд төрүүлсэн эхэд “Эхийн алдар” хоёрдугаар зэргийн одонг олгодог. Дээрх зохицуулалтаар урамшуулал авах болзолд “бага хүүхэд нь нэг нас хүрсэн байх”, “нас барсан хүүхэд нь нэг ба түүнээс дээш настай байх” зэрэг нөхцөл тавигдаж байгаа нь Хүүхдийн эрхийн тухай конвенцийг зөрчиж, хүүхдийг насаар нь ялгаварлан гадуурхах нөхцөл бүрдүүлсэн гэж хууль санаачлагчид үзжээ. Хүн төвтэй хууль эрх зүйн орчныг бүрдүүлэх нь хүний эрхэм чанарыг хүндэтгэх төрийн үүргийг хангахаас эхэлнэ гэж УИХ-ын гишүүд тодотгоод, эдгээр шаардлагуудыг хасахаар хуулийн төсөлд тусгаснаа тэмдэглэв. Ингэснээр уг хуулийн үйлчлэх хүрээг өргөжүүлж, дөрөв болон түүнээс дээш хүүхэд төрүүлж өсгөсөн гэдэгт дөрөв ба түүнээс дээш хүүхэдтэй байсан бөгөөд үүнд, тухайн үед гурав хүртэлх насанд нь үрчлэн авсан хүүхэд, нас барсан хүүхдийг хамруулахаар эрх зүйн зохицуулалтыг тусгасан байна хэмээн Улсын Их Хурлын Хэвлэл мэдээллийн газраас мэдээллэв.